 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo Quốc hội về Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030. Ảnh: Media Quốc hội |
Chiều 9/4/2026, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã báo cáo Quốc hội Kế hoạch đầu tư công trung hạn (ĐTCTH) giai đoạn 2026-2030.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc thực hiện kế hoạch ĐTCTH giai đoạn 2021 – 2025 đạt và vượt 5/5 chỉ tiêu đề ra. Trong đó, trên cơ sở tổng mức vốn 2,87 triệu tỷ đồng (NSTW là 1,5 triệu tỷ đồng, NSĐP là 1,37 triệu tỷ đồng) và các nguyên tắc, tiêu chí được phê duyệt, Chính phủ đã giao vốn NSTW cho 4.652 dự án, giảm 1/2 so giai đoạn trước. Ước giải ngân đến hết năm 2025 đạt 3,02 triệu tỷ đồng (cao hơn so với kế hoạch do NSĐP giao tăng thêm từ nguồn tăng thu, thu tiền sử dụng đất). Vốn đầu tư công được bố trí tập trung hơn, số lượng dự án khởi công mới giảm hơn 50% so với giai đoạn 2016-2020, số dự án đầu tư công hoàn thành đưa vào sử dụng trong giai đoạn dự kiến đạt 85% (vượt mục tiêu đề ra là 80%).
Dự kiến Giai đoạn 2026 – 2030, Chính phủ đề xuất tổng nguồn vốn ĐTCTH là 8,22 triệu tỷ đồng, bao gồm NSTW là 3,8 triệu tỷ đồng và NSĐP là 4,42 triệu tỷ đồng. Một số chỉ tiêu cụ thể được xác định là đầu tư công chiếm 20-22% tổng chi ĐTPT toàn xã hội; tỷ trọng chi ĐTPT chiếm khoảng 40% tổng chi NSNN; tăng cường hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, phấn đấu giảm hệ số sử dụng vốn (ICOR); giảm số lượng dự án khoảng 30% so với giai đoạn 2021 - 2025 để tăng quy mô và hiệu quả dự án; phấn đấu tỷ lệ giải ngân đạt trên 95% kế hoạch vốn được giao.
Về định hướng phân bổ, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấ, đối với ngân sách trung ương bố trí theo quy định của Luật Đầu tư công, trong đó tập trung ưu tiên bố trí cho các Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG), dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, các dự án liên vùng của các địa phương. Dự phòng chung kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 là 10%; giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 – 2025. Đối với ngân sách địa phương, địa phương chủ động quyết định đầu tư theo quy hoạch và khả năng cân đối nguồn lực, phục vụ tốt nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn, theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Quán triệt nguyên tắc bố trí vốn tập trung, không dàn trải, giảm số lượng dự án tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 - 2025, ưu tiên bố trí cho các dự án liên vùng, liên tỉnh, liên xã, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đảm bảo bố trí đủ vốn NSĐP tham gia các CTMTQG và các dự án trọng điểm được trung ương hỗ trợ đầu tư trên địa bàn, bố trí đủ vốn NSĐP tham gia các dự án sử dụng nhiều nguồn vốn theo cam kết.
Về cơ cấu phân bổ vốn NSTW, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, so với giai đoạn 2021-2025, một trong những điểm nổi bật trong định hướng, phân bổ vốn đầu tư công là tập trung tối đa nguồn lực để triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, đầu tư cho các nhiệm vụ, dự án mang tính đột phá, chuyển đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế.
Theo đó, vốn NSTW bố trí đủ vốn để hoàn thành các dự án khẩn cấp, dự án chuyển tiếp, thu ứng, trả nợ tương ứng khoảng 10% tổng số vốn (khoảng 366 nghìn tỷ đồng); Tập trung ưu tiên bố trí cho các dự án trọng điểm, chiến lược của quốc gia cần ưu tiên đầu tư (gồm: các CTMTQG, dự án QTQG đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh từ năm 2026 trở về trước sử dụng nguồn hợp pháp cân đối ngoài NSNN, các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, các dự án liên vùng của các địa phương) tương ứng khoảng 75% tổng số vốn (khoảng 2,6 triệu tỷ đồng). Trong quá trình điều hành NSNN, trường hợp có nguồn tăng thu, tiết kiệm chi NSNN hằng năm, sẽ tập trung ưu tiên bố trí vốn để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án ưu tiên nêu trên. Số vốn còn lại dành để bố trí cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương để thực hiện các dự án theo nhiệm vụ chính trị được giao, phù hợp với các Nghị quyết của Trung ương; các chỉ đạo, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; phù hợp với quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh được cấp có thẩm quyền phê duyệt; các dự án ODA, tương ứng khoảng 15% tổng số vốn (khoảng 454 nghìn tỷ đồng).
Đối với vốn NSĐP, tổng nguồn vốn NSĐP được xác định là 4.420.000 tỷ đồng, kế hoạch của từng địa phương được xây dựng chi tiết trên cơ sở nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ được cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của pháp luật đầu tư công.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ các giải pháp chủ yếu để đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của kế hoạch ĐTCTH giai đoạn 2026-2030. Theo đó, phải lựa chọn dự án đầu tư công trên cơ sở đánh giá, hạch toán đầy đủ hiệu quả kinh tế, tài chính và hiệu quả kinh tế - xã hội, đóng góp vào an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh; tiếp tục nâng cao chất lượng thể chế quản lý đầu tư công; các bộ, địa phương, các đơn vị sử dụng vốn phải phát huy trách nhiệm cao nhất trong tổ chức thực thi kế hoạch qua từng khâu, từng bước để đẩy nhanh tiến độ; tăng cường phân cấp, phân quyền, đi đôi với phối hợp, giám sát, kiểm tra, đánh giá; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa đầu tư công với đầu tư xã hội. Đồng thời hợp tác, vay vốn nước ngoài, vốn trái phiếu dài hạn, vốn của nhân dân, doanh nghiệp, kết hợp với NSNN để triển khai các dự án lớn.
