 |
| Hoàn thiện các quy định về trình tự, thủ tục đấu giá để phù hợp với thực tiễn là một trong những định hướng sửa đổi, bổ sung Luật Đấu giá tài sản. Ảnh minh họa: Song Lê |
Những định hướng sửa Luật
Bộ Tư pháp đưa ra các định hướng trong việc sửa đổi, bổ sung Luật ĐGTS với 3 nhóm chính sách cơ bản.
Thứ nhất là hoàn thiện các quy định về tiêu chuẩn, điều kiện của đấu giá viên; tổ chức, hoạt động, quyền và trách nhiệm của tổ chức hành nghề ĐGTS. Chính sách mới được định hướng sẽ chuẩn hóa tiêu chuẩn đấu giá viên, điều kiện hành nghề đấu giá viên; quy định các thủ tục hành chính cấp, cấp lại, thu hồi chứng chỉ hành nghề đấu giá viên. Mở rộng các quyền và trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá trong việc ĐGTS thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân, qua đó tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho việc cung cấp dịch vụ ĐGTS tự nguyện, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Định hướng thứ 2 là hoàn thiện các quy định về trình tự, thủ tục ĐGTS để phù hợp với thực tiễn, bảo đảm chặt chẽ, công khai, minh bạch, thống nhất, tránh tình trạng tiêu cực, gây thất thoát tài sản.
Một trong những bất cập điển hình là việc thực hiện đấu giá trực tuyến theo quy định tại Điều 40, Điều 41 Luật ĐGTS; trình tự, thủ tục đấu giá trực tuyến chưa được quy định cụ thể, rõ ràng. Các tổ chức hành nghề ĐGTS tự xây dựng và vận hành trang thông tin đấu giá trực tuyến sau khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt mà chưa có quy định về trang điện tử đấu giá trực tuyến thống nhất, gây khó khăn trong quá trình lựa chọn hình thức đấu giá, tổ chức thực hiện cũng như việc áp dụng rộng rãi hình thức đấu giá này trên phạm vi toàn quốc, nhất là việc đấu giá tài sản công, tài sản là quyền sử dụng đất có giá trị lớn. Công tác quản lý các trang đấu giá trực tuyến sau khi được phê duyệt gặp nhiều khó khăn. Người có tài sản chưa mạnh dạn lựa chọn hình thức đấu giá trực tuyến khi đưa tài sản ra đấu giá.
Nhóm chính sách cuối cùng là nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan trong hoạt động ĐGTS. Nhóm chính sách này hướng tới thực hiện phân cấp, phân quyền tối đa nhiệm vụ quản lý nhà nước cho địa phương, chuẩn hóa quy trình dịch vụ công, minh bạch điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Trong đó, Cổng ĐGTS quốc gia do Bộ Tư pháp quản lý, vận hành để đăng thông báo đấu giá theo quy định của Luật ĐGTS. Việc vận hành, quản lý nền tảng đấu giá trực tuyến do Bộ Công an thực hiện (được kết nối tích hợp vào Cổng ĐGTS quốc gia) bảo đảm phù hợp với các thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến việc triển khai thực hiện Đề án 06.
Việc sửa Luật cũng nhằm quy định rõ ràng, chặt chẽ hơn trách nhiệm và chế tài xử lý đủ mạnh đối với hành vi thông đồng, dìm giá và các hành vi vi phạm khác, nhất là đối với người tham gia đấu giá trong việc vi phạm nghĩa vụ nộp tiền trúng đấu giá, phù hợp với quy định tại Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP về xử lý khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai. Quy định rõ quyền và nghĩa vụ của người tham gia đấu giá, cơ quan, tổ chức có liên quan trong hoạt động ĐGTS; xác định rõ trách nhiệm của người có tài sản trong việc giám sát quá trình tổ chức đấu giá, tham dự cuộc đấu giá để kịp thời phát hiện các hành vi thông đồng, dìm giá, cản trở tại cuộc đấu giá…, qua đó góp phần hạn chế tối đa các tiêu cực.
Kỳ vọng đáp ứng yêu cầu thực tiễn
Lãnh đạo một tổ chức ĐGTS tại khu vực miền Trung bày tỏ đồng thuận với việc sửa đổi Luật ĐGTS để tháo gỡ những khó khăn, bất cập, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức hành nghề ĐGTS thực hiện tốt nhiệm vụ. Trong quá trình hoạt động, tổ chức này chỉ ra một số bất cập, vướng mắc và mong muốn sẽ được tháo gỡ khi sửa đổi quy định của Luật ĐGTS.
Đơn cử, việc xử lý tiền đặt trước của người tham gia đấu giá khi áp dụng quy định tại điểm g khoản 5 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật ĐGTS năm 2024, bổ sung điểm d1, d2, d3 khoản 5 Điều 9 Luật ĐGTS 2016, quy định truất quyền tham gia đấu giá và không trả lại khoản tiền đặt trước của người tham gia đấu giá trong việc nhận ủy quyền tham gia đấu giá của từ 2 người tham gia đấu giá trở lên đối với cùng một tài sản; tham dự phiên đấu giá trong trường hợp vợ, chồng, anh ruột, chị ruột, em ruột cũng là người tham gia đối với tài sản đó. Bất cập, vướng mắc phát sinh trong thực tế khi một người không phải là người đăng ký tham gia đấu giá nhưng lại nhận ủy quyền của 2 người tham gia đấu giá khác để tham gia đấu giá cùng một tài sản. Với trường hợp này, pháp luật không quy định rõ việc ai sẽ là người không được trả lại tiền đặt trước; một trong hai người ủy quyền hay cả hai người ủy quyền sẽ bị mất tiền đặt trước và bị truất quyền tham gia đấu giá. Với trường hợp là vợ, chồng, anh ruột, chị ruột, em ruột, đấu giá viên không có thẩm quyền để kiểm tra quan hệ hôn nhân hoặc quan hệ huyết thống của người tham gia đấu giá, việc truất quyền tham gia đấu giá trong trường hợp này sẽ áp dụng cho người nào?...
Quan tâm đến nội dung mở rộng các quyền và trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá trong việc ĐGTS thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân, bà Đỗ Thị Hồng Hạnh, Chủ tịch HĐTV Công ty Đấu giá Hợp danh Lạc Việt cho rằng, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc cung cấp dịch vụ đấu giá tài sản tự nguyện. Luật ĐGTS hiện hành quy định rất ít nội dung về cung cấp dịch vụ đấu giá tài sản tự nguyện. Để bắt kịp xu hướng quốc tế, việc mở rộng các quyền và trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá trong việc đấu giá loại tài sản này cần được quan tâm hơn nữa. Việc đề xuất mở rộng ngành nghề đào tạo đấu giá viên (có cả ngành đào tạo về văn hóa, lịch sử, mỹ thuật…) sẽ cần thiết cho các tài sản đấu giá tự nguyện với loại tài sản phong phú hơn (tác phẩm nghệ thuật, tranh ảnh, tác phẩm lịch sử, hội họa, hiện vật…).
