 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp |
Gỡ điểm nghẽn hành chính, mở rộng cửa đón tinh hoa quản trị toàn cầu
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của các đại biểu là quy định về tiêu chuẩn người đại diện theo pháp luật của công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ tại khoản 13, 14 Điều 1 (sửa đổi, bổ sung Điều 74, 75 Luật Chứng khoán).
Phát biểu tại hội trường, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ) nhấn mạnh, theo các chuyên gia kinh tế, việc sửa đổi luật lần này sẽ tác động trực tiếp và mang ý nghĩa chiến lược đối với năng lực cạnh tranh của các vùng kinh tế tại Việt Nam. Tuy nhiên, quy định hiện tại trong dự thảo yêu cầu Chủ tịch Hội đồng quản trị phải có số năm kinh nghiệm, kinh nghiệm nghiệp vụ và chứng chỉ hành nghề chuyên môn sâu đã bộc lộ sự nhầm lẫn giữa vai trò của nhà quản trị chiến lược và người điều hành tác nghiệp chuyên môn.
Đại biểu phân tích, Chủ tịch Hội đồng quản trị chỉ đóng vai trò là người định hướng, điều phối dòng vốn, thu hút đối tác, chứ không trực tiếp “đứng sàn” hay bấm lệnh kỹ thuật. Khi các tập đoàn quản lý quỹ tài chính lớn trên thế giới đầu tư vào Việt Nam, họ thường bổ nhiệm các nhà quản trị toàn cầu ngồi ghế Chủ tịch để đưa ra tầm nhìn và mở rộng mạng lưới khách hàng quốc tế.
"Nếu chúng ta vẫn giữ nguyên quy định bắt buộc Chủ tịch HĐQT phải có chứng chỉ hành nghề chuyên môn sâu thì sẽ có một điểm nghẽn hành chính rất lớn làm sút giảm sức hút dòng vốn ngoại của Việt Nam", đại biểu Tô Ái Vang quan ngại.
Đặc biệt, nhắc đến thực tiễn phát triển tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long – nơi đang rất cần những tập đoàn đa quốc gia đầu tư vào hạ tầng logistics, cảng Trần Đề và các khu công nghiệp quy mô lớn, đại biểu kiến nghị chỉ áp dụng điều kiện bắt buộc có chứng chỉ hành nghề phù hợp đối với Tổng giám đốc (hoặc Giám đốc) và các Phó Tổng giám đốc phụ trách chuyên môn trực tiếp. Đối với người đại diện theo pháp luật khác không kiêm nhiệm điều hành, chỉ cần đáp ứng tiêu chuẩn về năng lực hành vi dân sự, có bằng đại học trở lên thuộc các chuyên ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng hoặc luật. Điều này vừa tạo ra sự linh hoạt tối đa cho doanh nghiệp, thu hút tinh hoa quản trị cấp cao, vừa bảo đảm an toàn hệ thống điều hành tác nghiệp.
Siết chặt kỷ cương, giữ lại điều kiện nhân thân để bảo vệ nhà đầu tư
Liên quan đến tiêu chuẩn của Tổng giám đốc và người đại diện theo pháp luật, một vấn đề được nhiều đại biểu đặt lên bàn nghị sự là việc dự thảo lược điều kiện về nhân thân so với Luật Chứng khoán hiện hành. Các đại biểu đều bày tỏ sự đồng tình với chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, nhưng khẳng định việc bãi bỏ tiêu chuẩn nhân thân lần này là chưa thực sự rõ ràng và thuyết phục.
Các đại biểu chỉ rõ, theo Luật Chứng khoán hiện hành, những cá nhân đã bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán trong thời hạn 6 tháng gần nhất tính đến thời điểm nộp hồ sơ sẽ không được chấp nhận trở thành Tổng giám đốc công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, dự thảo mới đã lược bỏ điều kiện này.
"Điều đó có nghĩa là dự thảo đang chấp nhận một người từng bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán trở thành Tổng giám đốc", đại biểu Bùi Xuân Hải (Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng) đặt vấn đề.
Đồng quan điểm, đại biểu Đỗ Đức Hiển (Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh) và đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) nhấn mạnh, trong khi quan điểm xuyên suốt trong tờ trình của ban soạn thảo là người đại diện theo pháp luật và Tổng giám đốc cần phải là người có ý thức chấp hành, tuân thủ pháp luật, thì việc lược bỏ điều kiện trên sẽ tạo ra khoảng trống pháp lý. Việc chấp nhận những cá nhân có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán sát thời điểm nộp hồ sơ sẽ khiến các nhà đầu tư cảm thấy bất an. Họ không phải là những người có ý thức tuân thủ pháp luật một cách nghiêm túc, và khi điều hành các định chế tài chính lớn, nguy cơ gây rủi ro cho nhà đầu tư và cho toàn bộ thị trường chứng khoán là hiện hữu. Từ cơ sở đó, các đại biểu thống nhất kiến nghị giữ lại điều kiện này trong dự thảo luật.
Hoàn thiện chính sách đãi ngộ nhân lực và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư
Đóng góp vào Điều 6 về chính sách phát triển thị trường chứng khoán, các đại biểu cùng chia sẻ những băn khoăn rất cụ thể về tính khả thi, sự công bằng và tính minh bạch của chính sách thu hút nhân lực.
Các đại biểu đồng tình cho rằng Nhà nước cần có chính sách đầu tư hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, tuyên truyền phổ biến kiến thức và có chính sách khuyến khích đãi ngộ, thu hút nhân lực cho ngành chứng khoán. Tuy nhiên, dự thảo hiện hành chưa định nghĩa rõ "ngành chứng khoán" được hiểu như thế nào. Nếu dành chính sách ưu đãi cho tất cả những người làm việc trong mọi doanh nghiệp thuộc ngành chứng khoán thì không hợp lý, bởi các doanh nghiệp là chủ thể kinh doanh cạnh tranh với nhau và có chế độ sử dụng lao động riêng. Hơn nữa, điều này sẽ tạo ra sự không công bằng đối với người lao động ở các lĩnh vực kinh tế - xã hội quan trọng khác.
Các đại biểu cũng chỉ ra rằng ban soạn thảo chưa đưa ra các tính toán cụ thể về gói ngân sách dành cho chính sách đãi ngộ này cũng như khả năng cân đối ngân sách. Do đó, các đại biểu kiến nghị chỉ nên khuyến khích đãi ngộ thu hút nhân lực chất lượng cao vào làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán. Đồng thời, theo nguyên tắc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, quy định này không thể chỉ mang tính tuyên ngôn chung chung mà cần giao cho Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo tính khả thi trong thực tiễn.
Đặc biệt, đóng góp thêm một góc nhìn chiến lược mang tính nền tảng, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi nhấn mạnh, mục tiêu cơ bản nhất của thị trường chứng khoán là thu hút nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, đòi hỏi luật pháp phải bảo vệ được nhà đầu tư và xây dựng một thị trường minh bạch. Thế nhưng, toàn bộ các chính sách tại Điều 6 hiện tại vẫn chưa đề cập đầy đủ đến nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư để tạo dựng niềm tin vững chắc. Từ đó, đại biểu đề xuất bổ sung thêm một khoản, khẳng định Nhà nước có chính sách và biện pháp phù hợp để bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.
