 |
| Từ kỳ tháng 10/2026, Bộ Tài chính chính thức chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công, kiên quyết cắt giảm và điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang dự án có khả năng hấp thụ tốt. Ảnh: Gia Khoa |
Để hoàn thành nhiệm vụ tài chính - ngân sách trong những tháng cuối năm, Bộ Tài chính cho biết sẽ tăng cường quản lý thu, mở rộng cơ sở thu, chống thất thu, phấn đấu thu NSNN năm 2026 tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng thu NSNN đạt 2.187.253 tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán cả năm. Các cấu phần thu chủ chốt đều ghi nhận mức tăng trưởng đáng khích lệ, trong đó thu nội địa đạt 1.880.346 tỷ đồng (bằng 85,5% dự toán, tăng 12,2%), riêng thu từ 3 khu vực kinh tế trọng điểm đạt 945.575 tỷ đồng. Thu từ dầu thô đạt 50.039 tỷ đồng, vượt mức 116,4% dự toán và tăng mạnh 33,8%. Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 253.465 tỷ đồng, bằng 91,2% dự toán, tăng 7,1%.
Về chi ngân sách, ước thực hiện 9 tháng năm 2026 đạt 1.873.736 tỷ đồng, bằng 59,3% dự toán, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, chi đầu tư phát triển đạt 657.487 tỷ đồng, bằng 58,7% dự toán Quốc hội quyết định.
Song hành cùng nhiệm vụ ngân sách, Nhà nước đã triển khai mạnh mẽ các chính sách tài khóa hỗ trợ. Trong đó, miễn, giảm khoảng 185.600 tỷ đồng và gia hạn khoảng 60.000 tỷ đồng. Cụ thể, thuế giá trị gia tăng của hàng hóa xuất nhập khẩu được giảm khoảng 47.500 tỷ đồng, thuế xuất nhập khẩu giảm khoảng 2.600 tỷ đồng.
Dù đạt kết quả khả quan về tiến độ, bức tranh tài chính công chịu áp lực nhất định khi thu NSNN có dấu hiệu chậm lại, tháng 9 chỉ bằng 64,3% số thu bình quân của 8 tháng đầu năm, trong đó thu nội địa tháng 9 chỉ đạt 5,7% dự toán cả năm. Trong 9 tháng đầu năm, vẫn còn 3 địa phương thu dưới 70% dự toán là An Giang, Ninh Bình và Hưng Yên.
Một số khoản thu đạt thấp so với dự toán và cùng kỳ năm trước như thuế thu nhập cá nhân ước đạt 155.633 tỷ đồng, bằng 65,7% dự toán và bằng 87,3% cùng kỳ; thuế bảo vệ môi trường đạt 16.921 tỷ đồng, bằng 38,6% dự toán và bằng 53,0% cùng kỳ; xăng dầu nhập khẩu chịu thuế giảm 49,3% về lượng, làm giảm thu 6.630 tỷ đồng.
Để hoàn thành nhiệm vụ tài chính - ngân sách trong những tháng cuối năm, Bộ Tài chính cho biết sẽ tăng cường quản lý thu, mở rộng cơ sở thu, chống thất thu, phấn đấu thu NSNN năm 2026 tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025; khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị định giảm 30% số thuế phải nộp đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm. Đồng thời, tham mưu điều chỉnh linh hoạt các chính sách thuế đối với xăng dầu, nhiên liệu bay phù hợp với tình hình thực tế. Đặc biệt, ngành Tài chính sẽ tiến hành chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công chính thức từ kỳ tháng 10/2026, làm căn cứ điều chuyển vốn và bố trí kế hoạch vốn năm 2027.
Đánh giá về kinh tế vĩ mô và nhiệm vụ tài chính - ngân sách trong giai đoạn nước rút, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, trong quý IV/2026 và cả năm 2026, Chính phủ kiên định mục tiêu tiếp tục giữ tăng trưởng hai con số. Thủ tướng Chính phủ cũng như Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện các giải pháp có hiệu quả, quyết liệt để từng bộ, địa phương, doanh nghiệp đều hoàn thành kế hoạch cả năm.
Hiện thực hóa mục tiêu chiến lược này đòi hỏi điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ, tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng.
Về đầu tư công, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nêu quan điểm cần giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao, hoàn thành các dự án trọng điểm, đồng thời kiên quyết cắt giảm vốn của các bộ, địa phương giải ngân chậm để chuyển cho những dự án, những công trình có điều kiện và khả năng hấp thụ vốn. Bên cạnh đó, tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế, thúc đẩy đầu tư tư nhân và tháo gỡ cho các dự án tồn đọng, trong đó hơn 1.000 dự án đã được giải quyết khó khăn vướng mắc; kết hợp với đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thông qua kế hoạch hành động 100 ngày giải ngân 100% vốn NSNN dành cho lĩnh vực này trong 3 tháng cuối năm.
“Bộ Tài chính luôn bám sát tình hình để tham mưu cho Chính phủ các kịch bản cũng như giải pháp để hướng tới mục tiêu không thay đổi, đó là tăng trưởng hai con số về GDP trong năm 2026”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định.
Tại Nghị quyết phiên họp thường kỳ tháng 9/2026, Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp; khẩn trương hoàn thiện Nghị định quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, 2027 và nội dung đề xuất giải pháp hoàn thiện thuế giá trị gia tăng, cơ chế hoàn thuế để trình cấp có thẩm quyền, bảo đảm chất lượng, tiến độ.
Bộ Tài chính cũng được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan rà soát, cập nhật tình hình, số liệu giải ngân các công trình, dự án trọng điểm lĩnh vực giao thông vận tải, bảo đảm đầy đủ, thống nhất, chính xác; đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân, kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không đáp ứng tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn hoặc chuyển vào khoản chưa phân bổ theo quy định. Thực hiện chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công chính thức từ kỳ tháng 10/2026, làm căn cứ điều chuyển vốn và bố trí kế hoạch vốn năm 2027.
