(BĐT) - Thời gian qua, hồ sơ mời thầu (HSMT) của nhiều gói thầu vẫn lộ diện không ít “vết sạn”, làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu. Sau khi nhà thầu phản ánh, các cơ quan chức năng vào cuộc yêu cầu rà soát, chỉnh sửa HSMT, một số chủ đầu tư, bên mời thầu vẫn “phớt lờ” hoặc tiến hành chỉnh sửa nhưng vẫn bảo lưu một số tiêu chí, dẫn đến việc nhà thầu tiếp tục phản ứng.
Dù Ban Quản lý dự án di dân tái định cư Thủy điện Sơn La đã chỉnh sửa hồ sơ mời thầu, nhưng vẫn bảo lưu một số tiêu chí về bãi tập kết vật tư, thiết bị phục vụ thi công… Ảnh minh họa: Nhã Chi

Dù Ban Quản lý dự án di dân tái định cư Thủy điện Sơn La đã chỉnh sửa hồ sơ mời thầu, nhưng vẫn bảo lưu một số tiêu chí về bãi tập kết vật tư, thiết bị phục vụ thi công… Ảnh minh họa: Nhã Chi

Điển hình cho việc làm ngơ khuyến nghị của cơ quan chức năng là câu chuyện về tiêu chí làm khó nhà thầu tại Gói thầu Công tác đảm bảo thoát nước trên địa bàn TP. Tam Kỳ năm 2021 do Ban Quản lý các dự án (QLDA) đầu tư và xây dựng TP. Tam Kỳ (tỉnh Quảng Nam) mời thầu. Sau khi tiếp nhận kiến nghị và tiến hành rà soát, Tổ kiểm tra, giám sát đấu thầu tỉnh Quảng Nam đã có văn bản đề nghị Bên mời thầu điều chỉnh lại các tiêu chí trong HSMT theo đúng quy định của pháp luật để đảm công bằng, minh bạch cho các nhà thầu tham dự; gia hạn đóng, mở thầu. Tuy nhiên, theo phản ánh của nhà thầu, Bên mời thầu chỉ gia hạn thời điểm đóng thầu đến 9h ngày 22/6/2021 mà không chỉnh sửa HSMT. Biên bản mở thầu ghi nhận sự tham dự của Liên danh Công ty CP Môi trường đô thị Quảng Nam - Công ty TNHH Thiên Phú Hưng với giá dự thầu 4,389 tỷ đồng (giá gói thầu 4,391 tỷ đồng). Trước đó, các nhà thầu đã yêu cầu làm rõ tiêu chí: nhà thầu phải ký hợp đồng nguyên tắc với công ty sở hữu khu xử lý chất thải được cấp phép. Trong khi đó, Công ty CP Môi trường đô thị Quảng Nam là doanh nghiệp sở hữu nhiều khu xử lý chất thải được cấp phép trên địa bàn Quảng Nam.

Tại Gói thầu Mua sắm bổ sung trang thiết bị cho khối giáo dục TP. Uông Bí năm 2021, dù nhận được phản ánh một số tiêu chí của HSMT gây khó cho nhà thầu như yêu cầu cung cấp 101 danh mục hàng mẫu trong vòng 2 ngày; thời gian thực hiện hợp đồng 7 ngày…, nhưng Phòng Giáo dục và Đào tạo TP. Uông Bí vẫn bảo lưu quy định tại HSMT. Trao đổi với phóng viên Báo Đấu thầu, cán bộ đấu thầu của Bên mời thầu cho rằng, việc điều chỉnh lại HSMT mất nhiều thời gian, phải trình nhiều cấp nên chỉ rút kinh nghiệm cho những gói thầu sau. Kết quả là chỉ có 1 nhà thầu “quen” - Công ty TNHH Thương mại Đức Phát - tham dự và trúng thầu.

Bên cạnh đó, có những trường hợp bên mời thầu đã sửa HSMT nhưng vẫn bị nhà thầu phản ứng, điển hình là tại Ban QLDA di dân tái định cư thủy điện Sơn La. Sau khi có văn bản chỉ đạo của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Sơn La, Ban đã chỉnh sửa HSMT của 4 gói thầu giao thông tại huyện Thuận Châu, huyện Mường La, huyện Mộc Châu và huyện Quỳnh Nhai. Tuy nhiên, một số nhà thầu vẫn bày tỏ sự không bằng lòng về các HSMT đã được chỉnh sửa.

Trao đổi với phóng viên Báo Đấu thầu, cán bộ đấu thầu của Ban QLDA di dân tái định cư thủy điện Sơn La cho biết, Ban đã chỉnh sửa một số tiêu chí theo kiến nghị của nhà thầu, nhưng vẫn bảo lưu một số tiêu chí về bãi tập kết vật tư, thiết bị phục vụ thi công… do các công trình này có đặc thù về địa hình, địa lý và mong được các nhà thầu chia sẻ.

Ông Lê Văn Tăng, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, những “vết sạn” trong HSMT được phát hành có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nhưng một khi đã được các cơ quan chức năng đưa ra yêu cầu rà soát, điều chỉnh thì bắt buộc phải chỉnh sửa HSMT. Việc phớt lờ đề nghị của cơ quan chức năng cho thấy đây là lỗi cố tình của đơn vị tư vấn lập HSMT, của chủ đầu tư, bên mời thầu để định hướng có lợi cho nhà thầu được lựa chọn. Các cơ quan chức năng cần giám sát chặt chẽ, có chế tài buộc các chủ đầu tư, bên mời thầu thực hiện nghiêm quy định pháp luật về đấu thầu, tuân thủ các yêu cầu đã được khuyến nghị, chỉ đạo. Đồng thời, cần đưa vào kế hoạch thanh tra, kiểm tra những gói thầu “dính” kiến nghị nhưng không được xử lý đến nơi đến chốn.