 |
| Các tổ chức đấu giá tài sản cần đáp ứng các tiêu chuẩn để bảo đảm kết nối khi Hệ thống đấu giá trực tuyến toàn trình của Bộ Công an chính thức vận hành. Ảnh minh họa: Nhã Chi |
Số hóa quy trình đấu giá
Tại Hội nghị tham vấn chính sách Dự án Luật ĐGTS (sửa đổi), Bộ Tư pháp đưa ra những gợi mở chính sách trong quá trình chuẩn bị sửa đổi Luật. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, việc tiếp tục ứng dụng mạnh mẽ hơn công nghệ thông tin trong hoạt động ĐGTS để góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả đấu giá, hạn chế tối đa tình trạng tiêu cực, thất thoát tài sản, bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan là một trong những mục tiêu lớn khi sửa đổi Luật này.
Ông Lê Văn Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) cho biết, Cơ quan chủ trì soạn thảo đang xây dựng chính sách để chuẩn hóa mô hình ĐGTT toàn trình (từ khâu niêm yết, thông báo công khai, bán, tiếp nhận hồ sơ tham gia đấu giá bảo đảm chặt chẽ, khách quan, công khai, minh bạch) với các yêu cầu chặt chẽ về hạ tầng công nghệ và cơ chế giám sát cụ thể.
Theo đó, Bộ Tư pháp sẽ là cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hoạt động ĐGTS, quản lý và vận hành Cổng ĐGTS quốc gia để quản lý việc đăng thông báo đấu giá theo quy định của Luật ĐGTS. Riêng hoạt động ĐGTT sẽ do Bộ Công an xây dựng và quản lý Hệ thống ĐGTT được kết nối tích hợp vào Cổng ĐGTS quốc gia.
Hiện Cổng ĐGTS quốc gia thực hiện các chức năng thông báo lựa chọn TCĐGTS, thông báo kết quả lựa chọn TCĐGTS, thông báo bán đấu giá. Khi sửa đổi Luật ĐGTS, cơ quan soạn thảo sẽ bổ sung thêm các quy định về việc công bố thông tin phiên đấu giá, khách hàng trúng đấu giá, giá trúng đấu giá, ký hợp đồng mua bán tài sản sau đấu giá trên Cổng ĐGTS quốc gia.
Riêng về ĐGTT toàn trình, người có tài sản sẽ thực hiện các bước như thông báo lựa chọn TCĐGTS, thông báo kết quả lựa chọn TCĐGTS, lựa chọn mục ĐGTT khi tổ chức đấu giá và Cổng sẽ kết nối sang Hệ thống ĐGTT toàn trình do Bộ Công an xây dựng và vận hành, thực hiện đấu giá toàn trình trên hệ thống đó.
Tham vấn ý kiến hồ sơ chính sách Luật ĐGTS (sửa đổi), đại diện Bộ Công an thông tin thêm, Bộ Công an đang xây dựng lại quy trình đối với Hệ thống ĐGTT toàn trình và đề xuất trong Luật sẽ quy định, phân định rõ chức năng, trách nhiệm của Cổng ĐGTS quốc gia và Hệ thống ĐGTT toàn trình để Bộ Công an có căn cứ triển khai, phối hợp hiệu quả với Bộ Tư pháp. Bộ Công an cũng chuẩn bị thông báo tới các tổ chức ĐGTS có hệ thống đấu giá trực tuyến (đã được cấp phép và đang hoạt động) về tiêu chuẩn kết nối với Hệ thống ĐGTT toàn trình. Các TCĐGTS rà soát lại, bổ sung, đáp ứng các tiêu chuẩn này để bảo đảm kết nối khi Hệ thống của Bộ Công an chính thức vận hành.
Xây dựng “hàng rào” kỹ thuật nghiêm ngặt
Liên quan tới hình thức ĐGTT và hạ tầng công nghệ, Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng nêu quan điểm, cần phân định rõ hơn mối quan hệ phối hợp giữa Cổng ĐGTS quốc gia và Hệ thống ĐGTT toàn trình, nghiên cứu quy định phù hợp để bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp chức năng, nhiệm vụ hoặc gây khó khăn cho người dân khi thực hiện thủ tục, đăng ký đấu giá ở nhiều nơi, nhiều nền tảng điện tử.
Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, việc chuẩn hóa mô hình ĐGTT là bước đột phá trong chuyển đổi số của hoạt động ĐGTS. Cơ quan này đề nghị cần quy định cụ thể về lộ trình thực hiện và các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt về an toàn thông tin của Cổng ĐGTS quốc gia và Hệ thống ĐGTT toàn trình của Bộ Công an để bảo đảm tính khách quan, ngăn chặn sự can thiệp của con người vào hệ thống trả giá điện tử khi thực hiện ĐGTT.
Theo bà Đỗ Thị Hồng Hạnh, việc ứng dụng công nghệ không chỉ dừng ở ĐGTT mà còn phát triển theo hướng tích hợp đa phương thức, cho phép người tham gia tiếp cận và trả giá thông qua nhiều kênh khác nhau trong cùng một quy trình. Việc này được áp dụng phù hợp đặc biệt là với đấu giá tài sản tự nguyện - một trong những nội dung quan trọng được đưa ra trong lần sửa đổi Luật ĐGTS này.
Bà Hạnh khuyến nghị, cần thiết xây dựng một khung pháp lý theo hướng công nhận và điều chỉnh mô hình đấu giá đa phương thức, pháp luật cho phép trong cùng một cuộc đấu giá có thể kết hợp nhiều hình thức trả giá, bao gồm trả giá trực tiếp tại phòng đấu giá, trả giá qua mạng (trực tuyến), trả giá qua điện thoại và trả giá trước thời điểm tổ chức đấu giá. Bên cạnh đó, cần thiết lập các nguyên tắc kỹ thuật và pháp lý cơ bản đối với hoạt động ĐGTS trong môi trường số như: cơ chế xác thực danh tính người tham gia đấu giá; ghi nhận, lưu trữ và bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu trả giá; minh bạch thông tin trong suốt quá trình đấu giá; xử lý các sự cố kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến kết quả đấu giá; minh bạch thời điểm ghi nhận giá hợp lệ, thứ tự ưu tiên giữa các phương thức trả giá và cách thức xác định người trúng đấu giá trong trường hợp có nhiều hình thức tham gia cùng lúc.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu nhìn nhận, trong lần sửa Luật này, chuyển đổi số là nhiệm vụ mới, quan trọng, nếu không chuyển đổi số được thì hoạt động ĐGTS sẽ tự triệt tiêu trong tương lai. Thứ trưởng nêu quan điểm, việc quy định những loại tài sản nào yêu cầu bắt buộc phải thực hiện ĐGTT cũng cần được làm rõ trên cơ sở bám sát hoạt động đấu giá thực tiễn; tránh trường hợp quy định ĐGTT nhiều loại tài sản trong khi hạ tầng, cơ sở dữ liệu, các biện pháp kiểm soát chưa đầy đủ. ĐGTT cũng có thể có rủi ro tiêu cực vì vẫn do con người thực hiện các thao tác kỹ thuật trên Hệ thống ĐGTT.
