(BĐT) - Khi Thông tư hướng dẫn tiêu chí lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản (TCĐGTS) được ban hành, người có tài sản (NCTS) sẽ lựa chọn TCĐGTS theo các tiêu chí cụ thể, kết quả chấm điểm được công khai, giúp minh bạch quá trình lựa chọn.
Người có tài sản khó kiểm chứng một số tiêu chí liên quan tới năng lực, kinh nghiệm và uy tín của tổ chức đấu giá tài sản. Ảnh: NC st

Người có tài sản khó kiểm chứng một số tiêu chí liên quan tới năng lực, kinh nghiệm và uy tín của tổ chức đấu giá tài sản. Ảnh: NC st

Bên cạnh các tiêu chí có thể kiểm chứng, một số ý kiến băn khoăn, còn nhiều tiêu chí chủ yếu dựa trên sự trung thực, tự kê khai của TCĐGTS, do đó có thể tiềm ẩn tiêu cực, gây thiệt hại cho NCTS. Do đó, cần chế tài xử phạt với TCĐGTS cung cấp thông tin giả mạo.

Để cụ thể hóa các tiêu chí lựa chọn TCĐGTS được đưa ra tại Điều 56 Luật Đấu giá tài sản (ĐGTS), Dự thảo Thông tư hướng dẫn tiêu chí lựa chọn TCĐGTS được Bộ Tư pháp xây dựng với 5 nhóm tiêu chí và các tiêu chí thành phần cụ thể để NCTS căn cứ vào đó lựa chọn TCĐGTS thực hiện bán đấu giá.

Theo đó, việc đánh giá tiêu chí lựa chọn TCĐGTS sẽ thực hiện theo phương pháp chấm điểm với thang điểm tối đa là 100. Trong đó, 95 điểm (tương ứng 95% tổng số điểm) cho 4 nhóm tiêu chí gồm: Cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết bảo đảm cho việc đấu giá đối với loại tài sản đấu giá (17 điểm); phương án đấu giá khả thi, hiệu quả (24 điểm); năng lực, kinh nghiệm và uy tín của TCĐGTS (49 điểm); thù lao dịch vụ đấu giá, chi phí ĐGTS phù hợp (5 điểm). Đáng lưu ý, NCTS không được quy định thêm các tiêu chí khác, tiêu chí thành phần trong 4 nhóm tiêu chí trên. Nhóm “tiêu chí khác” do NCTS quyết định chỉ chiếm 5% tổng số điểm (5 điểm).

Tuy nhiên, một số ý kiến còn băn khoăn về độ trung thực của TCĐGTS khi tự kê khai năng lực, kinh nghiệm, uy tín trong hồ sơ.

Theo một đấu giá viên nhiều kinh nghiệm, trong các tiêu chí Dự thảo Thông tư đưa ra, NCTS có thể kiểm tra được tính trung thực của một số tiêu chí như: đăng ký kinh doanh, thẻ hành nghề của đấu giá viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị của TCĐGTS... Tiêu chí doanh thu từ hoạt động ĐGTS, đóng thuế thu nhập doanh nghiệp cũng có thể kiểm tra, đối chiếu dựa trên các biên lai nộp thuế và hóa đơn tài chính khác.

Tuy nhiên, đấu giá viên nêu trên cho biết, với một số tiêu chí liên quan tới năng lực, kinh nghiệm và uy tín của TCĐGTS (chiếm tới gần nửa số điểm trên thang điểm đánh giá - 49/100 điểm), NCTS rất khó kiểm chứng, chủ yếu dựa trên tinh thần tự chịu trách nhiệm và cam kết của TCĐGTS. Do đó, xác định tính trung thực trong hồ sơ năng lực, kinh nghiệm sẽ là thách thức đối với NCTS trong quá trình lựa chọn TCĐGTS.

Ông Lê Anh Linh, đấu giá viên Công ty Đấu giá hợp danh Bắc Trung Nam bày tỏ, việc cho TCĐGTS tự kê khai các hợp đồng dịch vụ ĐGTS cùng loại tiềm ẩn nhiều tiêu cực nếu TCĐGTS cố tình khai khống, làm giả hợp đồng. Để hạn chế tình trạng này, NCTS nên tận dụng các dữ liệu có sẵn để thẩm tra hồ sơ năng lực của TCĐGTS. Cụ thể, hàng năm, các TCĐGTS đều có báo cáo về tình hình tổ chức và hoạt động ĐGTS gửi Sở Tư pháp, trong đó có thông tin chi tiết về số lượng hợp đồng, kết quả bán vượt giá khởi điểm, số tiền nộp ngân sách nhà nước… Đây là các thông tin, dữ liệu có sẵn, có thể kiểm chứng khi Sở Tư pháp các địa phương công khai qua cổng thông tin tư pháp, được đóng dấu của TCĐGTS, dấu xác nhận của Sở Tư pháp nên rất khó giả mạo tài liệu này.

Chia sẻ với Báo Đấu thầu, một đấu giá viên khác cho rằng, nếu dùng báo cáo hoạt động đấu giá của năm trước liền kề làm hồ sơ năng lực, kinh nghiệm thì với những cuộc lựa chọn TCĐGTS được thực hiện từ tháng 6 trở về cuối năm sẽ quá xa thời điểm báo cáo của năm trước. Cách làm này có thể gây thiệt thòi cho những TCĐGTS đã có kinh nghiệm thực hiện bán tài sản tương tự trong 6 tháng đầu năm, nhưng lại chưa thực hiện bán các tài sản này theo báo cáo của năm trước đó. Nếu tính các hợp đồng dịch vụ đấu giá cùng loại tài sản trong 12 tháng trước ngày nộp hồ sơ thì đánh giá sát hơn về năng lực, kinh nghiệm của TCĐGTS.

Một số Sở Tư pháp (Phú Yên, Bình Định, Đắk Nông) đề nghị, cần bổ sung chế tài đối với TCĐGTS cung cấp thông tin giả mạo trong hồ sơ năng lực và kinh nghiệm; công khai tổ chức đó trên Cổng thông tin điện tử quốc gia về ĐGTS và không cho phép tham gia lựa chọn TCĐGTS trong khoảng thời gian nhất định.

Ngoài ra, theo Dự thảo Thông tư, TCĐGTS có đấu giá viên bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị kết án do vi phạm quy định về ĐGTS trong thời hạn 12 tháng tính đến trước ngày nộp hồ sơ bị trừ 20% trên tổng số điểm; nếu bị xử phạt vi phạm hành chính thì bị trừ 10% số điểm. Nhiều ý kiến cho rằng, trên thực tế, rất khó biết được TCĐGTS có bị xử phạt hành chính hay không, bởi các quyết định về xử phạt hành chính đối với TCĐGTS do nhiều cơ quan ban hành (có thể là thanh tra chuyên ngành, thanh tra địa phương, qua các cuộc kiểm tra, giám sát của NCTS ở địa phương...). Trong khi đó, chưa có cơ chế công bố, công khai thông tin các quyết định xử phạt này.