 |
| Dự án Nhà máy Thủy điện Trị An mở rộng dự kiến hoàn thành, đưa vào vận hành trong năm 2027. Ảnh: Ngọc Linh |
Loạt dự án thủy điện mở rộng từ Bắc chí Nam
Sau giai đoạn chuẩn bị, nhiều dự án thủy điện mở rộng đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, một số dự án đang hoàn thiện hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền, trong khi số khác đã bước vào giai đoạn thi công “nước rút”. Việc mở rộng nhà máy hiện hữu, tận dụng hồ chứa, điều kiện thủy văn và một phần hạ tầng của các công trình đang vận hành nhằm bổ sung công suất, tăng khả năng huy động nguồn điện vào những thời điểm cần thiết.
Tại Đồng Nai, Dự án Nhà máy Thủy điện Trị An mở rộng do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư đã được khởi công trong năm 2025 và đang triển khai các gói thầu xây lắp, cơ điện, tư vấn. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 3.965 tỷ đồng, công suất mở rộng là 200 MW.
EVN cho biết, đến quý II/2026, Dự án đã hoàn thành đào hố móng, đủ điều kiện thi công bê tông các hạng mục cửa lấy nước, đường ống áp lực và nhà máy. Các hạng mục đào đất đá kênh xả và đổ bê tông bản đáy nhà máy được đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 31/12/2026. Công trình dự kiến hoàn thành, đưa vào vận hành trong năm 2027.
Tại Đắk Lắk, Dự án Nhà máy Thủy điện Buôn Kuốp mở rộng đang được đẩy mạnh triển khai. Dự án do Tổng công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3) làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 3.300 tỷ đồng, công suất dự kiến 140 MW nhằm tận dụng hiệu quả nguồn nước và hạ tầng của Nhà máy hiện hữu.
Tháng 9/2026, EVNGENCO3 hoàn tất trao hợp đồng Gói thầu số 2 Tư vấn giám sát công tác khảo sát xây dựng, thẩm tra thiết kế kỹ thuật - tổng dự toán, thiết kế bản vẽ thi công (BVTC), giám sát thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị (16 tỷ đồng) thuộc Dự án cho Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 3 (PECC3). Tháng 7/2026, Gói thầu số 1 Tư vấn khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật - tổng dự toán, lập thiết kế BVTC đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu. Liên danh Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 2 - Công ty TNHH Khảo sát và Xây dựng PECC2 (gọi tắt Liên danh PECC2 - PSC) trúng thầu với giá 44,8 tỷ đồng.
Trước đó, EVNGENCO3 từng đặt mục tiêu khởi công Dự án vào tháng 9/2026 và vận hành thương mại vào tháng 12/2028. Tuy nhiên, ngày 4/10/2026, hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư mới được Sở Tài chính Đắk Lắk tiếp nhận. Việc thúc đẩy công tác chuẩn bị kỹ thuật được thực hiện song song với quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư, tạo tiền đề để rút ngắn thời gian triển khai khi Dự án đủ điều kiện.
Cùng trên lưu vực sông Sêrêpốk, EVNGENCO3 đang triển khai đầu tư Dự án Nhà máy Thủy điện Srêpốk 3 mở rộng, tận dụng lưu lượng nước xả của Nhà máy Thủy điện Srêpốk 3 (hoàn thành năm 2010, công suất 220 MW), với công suất dự kiến 110 MW, tổng mức đầu tư hơn 2.700 tỷ đồng. Dự án vừa hoàn tất lựa chọn nhà thầu thực hiện 2 gói thầu tư vấn đầu tiên. Trong đó, Gói thầu số 1 Tư vấn khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật - tổng dự toán, lập thiết kế BVTC (36 tỷ đồng) do Liên danh PECC2 - PSC thực hiện. Gói thầu số 2 Tư vấn giám sát công tác khảo sát xây dựng, thẩm tra thiết kế kỹ thuật - tổng dự toán, thiết kế BVTC, giám sát thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị (15 tỷ đồng) được trao cho Công ty CP Tư vấn xây dựng điện 4 (EVNPECC4).
Cuối tháng 7/2026, PECC2 cho biết đã triển khai khảo sát địa hình, địa chất tại xã Ea Wer, tỉnh Đắk Lắk để phục vụ lập thiết kế kỹ thuật, tổng dự toán và thiết kế bản vẽ thi công Dự án. Tuy nhiên, về thủ tục đầu tư, Dự án Nhà máy Thủy điện Srêpốk 3 mở rộng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư.
Tại Gia Lai, hai dự án Nhà máy Thủy điện Sê San 3 mở rộng và Nhà máy Thủy điện Sê San 4 mở rộng đã có bước tiến đáng kể. Trong đó, Dự án Sê San 3 mở rộng công suất 130 MW, tổng mức đầu tư hơn 3.486 tỷ đồng, được UBND tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư tháng 9/2026. Dự án Sê San 4 mở rộng công suất 120 MW, tổng mức đầu tư gần 3.000 tỷ đồng được chấp thuận chủ trương đầu tư tháng 8/2026. Theo EVN, cả hai dự án dự kiến khởi công trong tháng 5/2027 và hoàn thành tháng 6/2030, tận dụng nguồn nước và hạ tầng của các nhà máy hiện hữu để nâng cao hiệu quả khai thác thủy năng.
Ở phía Bắc, hàng loạt dự án thủy điện cũng đang được chuẩn bị mở rộng, nâng công suất. Tháng 8/2026, UBND tỉnh Tuyên Quang ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận EVN là nhà đầu tư Dự án Thủy điện Tuyên Quang mở rộng tại xã Nà Hang. Đây là công trình cấp đặc biệt, công suất lắp máy 120 MW, 1 tổ máy, điện lượng trung bình khoảng 76,63 triệu kWh/năm, dự kiến khởi công trong quý IV/2026 và hoàn thành trong quý IV/2030.
Trong khi đó, các dự án như Nhà máy Thủy điện Sơn La mở rộng (công suất dự kiến 800 MW với 2 tổ máy), Nhà máy Thủy điện Lai Châu mở rộng (khoảng 400 MW) vẫn đang ở bước hoàn thiện hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư. Đây là những dự án quy mô lớn và yêu cầu kỹ thuật cao, cần sự đồng hành của các nhà thầu, đơn vị tư vấn chuyên ngành giàu kinh nghiệm.
Nguồn việc dồi dào cho nhà thầu có năng lực
Theo Phó Tổng giám đốc EVN Phạm Hồng Phương, với thủy điện, khi phần lớn tiềm năng các dự án quy mô lớn đã được khai thác, định hướng phát triển không chỉ là tăng sản lượng mà còn nâng khả năng điều tần, phủ đỉnh, dự phòng công suất và hỗ trợ tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo. Đây cũng là cơ sở để EVN tiếp tục nghiên cứu cải tạo, nâng cấp và mở rộng công suất các nhà máy thủy điện hiện hữu.
Theo kế hoạch phát triển nguồn điện đến năm 2030, EVN và các đơn vị thành viên đặt mục tiêu hoàn thành 12 dự án nguồn điện với tổng công suất 5.160 MW, trong đó có nhiều dự án thủy điện mở rộng như Trị An, Bản Chát, Tuyên Quang, Sê San 3, Sê San 4, Đa Nhim mở rộng giai đoạn 2, Srêpốk 3 và Buôn Kuốp.
Nếu năm 2026 là giai đoạn nhiều dự án tập trung hoàn thiện thủ tục, khảo sát, lập hồ sơ và chấp thuận chủ trương đầu tư, thì từ năm 2027, khi các dự án lần lượt chuyển sang giai đoạn thực hiện, thị trường dự báo đón thêm nhiều gói thầu ở các công đoạn khác nhau, từ khảo sát, lập và thẩm tra thiết kế, tư vấn giám sát đến xây dựng, cơ điện, cung cấp và lắp đặt thiết bị. Với quy mô và tính chất liên hoàn của chuỗi công việc này, các dự án đang mở ra dư địa nguồn việc khổng lồ cho những doanh nghiệp có năng lực tài chính, kỹ thuật và kinh nghiệm chuyên ngành.
Tuy nhiên, dư địa lớn cũng đồng nghĩa với yêu cầu cạnh tranh ngày càng cao. Đặc thù của các dự án thủy điện mở rộng là nhiều hạng mục được triển khai trên nền công trình hiện hữu, trong điều kiện nhà máy vẫn phải duy trì vận hành. Vì vậy, nhà thầu không chỉ phải đáp ứng yêu cầu về năng lực, thiết bị và nhân sự, mà còn phải có khả năng tổ chức thi công hợp lý, kiểm soát an toàn, phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và đơn vị vận hành.
Ông Đặng Văn Long, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Lilama 10 - nhà thầu từng tham gia thực hiện nhiều dự án thủy điện lớn trên cả nước - đánh giá, việc EVN và các đơn vị chủ đầu tư đẩy mạnh triển khai các dự án nguồn điện, trong đó có các dự án thủy điện mở rộng, là cơ hội cho các nhà thầu, trong đó có Lilama 10. “Để nâng cao khả năng thắng thầu, chúng tôi đã và đang củng cố nội lực, đặc biệt là nâng cao chất lượng đội ngũ kỹ sư kỹ thuật, đội ngũ quản lý, củng cố thương hiệu…”, ông Long cho biết.
Cùng với Lilama 10, các doanh nghiệp từng tham gia thực hiện nhiều công trình thủy điện lớn như Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô, Công ty CP Xây dựng 47, SCI E&C… cũng có nhiều cơ hội tiếp cận nguồn việc, từ xây dựng, lắp đặt thiết bị, cơ điện đến tư vấn, từng bước khẳng định vị thế trong lĩnh vực này.
