 |
| Chương trình “Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam 2026” do VSDC, Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup phối hợp tổ chức. Trong ảnh: Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương phát biểu tại sự kiện |
Từ dấu mốc nâng hạng...
Ngày 21/9/2026, chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, khởi đầu lộ trình gia nhập chỉ số FTSE GEIS. Bước ngoặt này mở ra dư địa lớn cho ngành quỹ, song cũng đặt ra bài toán về việc nâng tầm chất lượng hoạt động. Khi vị thế thị trường được cải thiện, đòi hỏi đối với các định chế tài chính chuyên nghiệp cũng không thể đứng yên.
Phát biểu tại Chương trình Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam năm 2026 (Vietnam Fund Awards 2026 - VFA 2026), Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, từ góc độ cơ quan quản lý, phát triển ngành quỹ cần được đặt trong tổng thể quá trình tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, nâng cao chất lượng thị trường và tăng khả năng huy động, phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
“Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững, đồng thời đẩy mạnh phát triển hạ tầng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế xanh, yêu cầu đặt ra đối với thị trường tài chính nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng không chỉ là huy động được nhiều vốn hơn, mà quan trọng hơn là phải huy động và phân bổ vốn hiệu quả hơn, đúng hướng hơn và bền vững hơn. Đây chính là không gian và dư địa phát triển rất lớn đối với ngành quỹ”, bà Phương nhấn mạnh
Theo số liệu FiinGroup, tổng tài sản quản lý (AUM) của 43 công ty quản lý quỹ trong nước đạt khoảng 846 nghìn tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tăng 2,6 lần so với năm 2019. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2020 - 2026 đạt khoảng 16%/năm. Số nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ cũng đã lên khoảng 733.000 người. Tuy nhiên, phía sau tốc độ tăng trưởng này, cơ cấu tài sản cho thấy một khoảng trống đáng kể. Khoảng 89% tổng tài sản quản lý hiện nằm ở danh mục ủy thác, trong khi giá trị tài sản ròng (NAV) của các quỹ đầu tư chứng khoán còn rất khiêm tốn, mới tương đương khoảng 0,7% GDP. Điều này cho thấy phần tài sản được huy động trực tiếp thông qua các quỹ đầu tư chứng khoán còn nhỏ so với tổng tài sản do ngành quản lý cũng như tiềm năng thị trường Việt Nam.
... đến giải pháp phát triển ngành quỹ Việt Nam
Chia sẻ tại VFA 2026, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng giám đốc Công ty TNHH Quản lý quỹ đầu tư chứng khoán Vietcombank (VCBF) nhận định, dù ngành quản lý quỹ Việt Nam còn khá khiêm tốn so với tiềm năng, nhưng "nút thắt" không nằm ở sự thiếu hụt sản phẩm. Thực tế, các lớp tài sản truyền thống từ cổ phiếu, trái phiếu đến quỹ thị trường tiền tệ hiện đã đủ đa dạng để đáp ứng nhu cầu cơ bản của các hộ gia đình. Vì vậy, song song với việc phát triển sản phẩm mới, điều quan trọng là giúp nhà đầu tư tiếp cận và thấu hiểu các sản phẩm hiện hữu.
Một trong những rào cản lớn nhất mà bà Nga chỉ ra là sự thiếu hụt "nguyên liệu" chất lượng - tức hàng hóa cơ sở. Bà Nga cho biết, các nhóm ngành truyền thống như ngân hàng, tài chính và bất động sản đang chiếm tỷ trọng quá lớn trên thị trường cổ phiếu. Sự thiếu vắng các doanh nghiệp trong các lĩnh vực mới như công nghệ, hạ tầng, đổi mới sáng tạo hay kinh tế xanh khiến các công ty quản lý quỹ gặp khó khăn trong việc xây dựng danh mục đa dạng, hay xây dựng quỹ chủ điểm (thematic funds) như quỹ về công nghệ, quỹ ESG, quỹ hạ tầng… gắn liền với động lực tăng trưởng bền vững theo xu hướng chung.
Để làm dày thêm nguồn hàng hóa cơ sở cho việc thiết kế các sản phẩm tài chính, bà Nga kỳ vọng các doanh nghiệp sẽ tích cực hơn trong lộ trình niêm yết trên thị trường chứng khoán. Đồng thời, cần có thêm cơ chế khuyến khích từ cơ quan quản lý để thu hút, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia niêm yết, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho các định chế quản lý quỹ phát triển đa dạng những loại hình sản phẩm đầu tư mới.
Từ kinh nghiệm quốc tế, ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng Giám đốc FiinGroup cho biết, tại Ấn Độ, người dân có thể bắt đầu đầu tư định kỳ với số tiền quy đổi tương đương khoảng 80.000 - 150.000 đồng mỗi tháng. Mức đầu tư thấp giúp sản phẩm quỹ tiếp cận nhiều nhóm thu nhập hơn và từng bước hình thành thói quen tích lũy dài hạn. Nếu những sản phẩm tương tự có thể tiếp cận khoảng 50 triệu người trong độ tuổi lao động có thu nhập tại Việt Nam, thị trường sẽ có cơ hội hình thành cơ sở nhà đầu tư lớn, đồng thời tạo thói quen đầu tư và tích lũy dài hạn. Vì vậy, ông Hiệu cho rằng để nâng quy mô NAV khoảng 0,7% GDP như hiện nay lên 5% vào năm 2030, các sản phẩm quỹ cần được đổi mới và đa dạng hóa theo hướng dễ tiếp cận, dễ hiểu và dễ so sánh, qua đó “bình dân hóa” đầu tư và thu hút thêm nhà đầu tư cá nhân.
Theo ông Hiệu, để đạt mục tiêu NAV ngành quỹ tương đương 5% GDP vào năm 2030, thị trường cần đồng thời hoàn thiện khung khổ thể chế, chính sách và nâng cấp “hạ tầng mềm”, từ dữ liệu, kết nối hệ thống, chuẩn hóa thông tin đến ứng dụng AI vào từng bài toán cụ thể. Đây là nền tảng để ngành quỹ mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả vận hành và phát triển bền vững..
