 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp kiểm điểm tình hình triển khai, thúc đẩy giải ngân các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc |
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến ngày 31/8/2026, các dự án, công trình trọng điểm ngành GTVT đã giải ngân khoảng 95.440 tỷ đồng, đạt 38% kế hoạch. Mức này thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ giải ngân đầu tư công chung của cả nước, đạt gần 50% cùng thời điểm.
Một số dự án có quy mô vốn lớn nhưng tiến độ giải ngân dưới 30%, gồm Vành đai 3 TPHCM, TPHCM - Mộc Bài, Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau và Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.
Đáng chú ý, có 12 dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 5%, với tổng vốn khoảng trên 93.000 tỷ đồng. Trong số này, 6 dự án đang ở bước chuẩn bị đầu tư và 6 dự án đang thực hiện đầu tư; đáng lưu ý có 3 dự án đã triển khai nhưng chưa phát sinh giải ngân.
Tại cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các chủ đầu tư, bộ, ngành và địa phương nâng cao trách nhiệm, quyết tâm và nỗ lực hơn nữa để bảo đảm tiến độ các dự án, trong đó có thể xem xét cả giải pháp về công tác cán bộ đối với những trường hợp để xảy ra chậm trễ.
Thủ tướng nhấn mạnh tiến độ các dự án đã được chủ đầu tư, bộ, ngành và địa phương xây dựng, đăng ký và cam kết thực hiện, do đó phải bảo đảm giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Các dự án không được tự ý lùi hoặc kéo dài tiến độ nếu không có lý do khách quan, chính đáng.
Đối với những dự án có yêu cầu hoàn thành trong năm 2026, Thủ tướng yêu cầu tập trung triển khai các giải pháp cụ thể, đồng bộ, bảo đảm hoàn thành đúng kế hoạch, qua đó tạo cơ sở để đạt mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công.
Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và lãnh đạo các bộ, ngành trực tiếp kiểm tra, làm việc tại những dự án chậm tiến độ trong những ngày tới. Mục tiêu là xác định rõ nguyên nhân, xử lý ngay các vướng mắc và xây dựng lộ trình thực hiện từ nay đến cuối năm đối với từng dự án.
Cùng với đó, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng được yêu cầu kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không có khả năng hấp thụ vốn hoặc không đáp ứng tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Trường hợp địa phương có tốc độ giải ngân tốt và phát sinh nhu cầu vốn, có thể xem xét tạm ứng vốn ngân sách Trung ương.
Kết quả giải ngân cũng sẽ được sử dụng như một tiêu chí quan trọng để xem xét bố trí kế hoạch vốn đầu tư công trong những năm tiếp theo. Bộ Tài chính được giao phối hợp với Bộ Xây dựng hoàn thiện phương án, thủ tục điều chuyển, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn năm 2026, đồng thời xác định các dự án có khả năng hấp thụ vốn để bố trí lại nguồn vốn khi cần thiết.
Tập trung xử lý 12 dự án giải ngân dưới 5%
Đối với nhóm 12 dự án chậm tiến độ, giải ngân thấp, Thủ tướng đưa ra yêu cầu cụ thể theo từng dự án.
Với đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh tái định cư đối với các dự án độc lập về giải phóng mặt bằng. Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật về đường sắt tốc độ cao; lựa chọn tổ hợp tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi và thuê đơn vị đủ năng lực thẩm tra báo cáo này.
Đối với đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng được yêu cầu hoàn thành phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 10/2026 theo chủ trương điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 40/2026/QH16, phấn đấu khởi công tuyến chính vào đầu năm 2027. Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính hoàn thành đàm phán để ký các hiệp định liên quan đến xây dựng cầu chung qua biên giới và vay vốn trong năm 2026.
Với hai tuyến đường sắt đô thị Hà Nội Trần Hưng Đạo - Thượng Đình và Nam Thăng Long - Nội Bài, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng phối hợp với thành phố Hà Nội đẩy nhanh các thủ tục đầu tư, xử lý kịp thời vướng mắc và bảo đảm đồng bộ về quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật.
Đối với cao tốc Hòa Lạc - Hòa Bình mở rộng, Bộ Xây dựng phối hợp với tỉnh Phú Thọ đẩy nhanh việc phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, tạo cơ sở thực hiện các thủ tục tiếp theo và giải ngân vốn đã bố trí. Với phương án mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo hình thức PPP, Bộ Xây dựng khẩn trương triển khai chỉ đạo tại Thông báo số 422/TB-VPCP ngày 12/8/2026.
Nhóm dự án đang thực hiện đầu tư gồm Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Vành đai 3 TPHCM, TPHCM - Mộc Bài, Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương và TPHCM - Chơn Thành cũng được yêu cầu tập trung xử lý các vấn đề về mặt bằng, thi công, nguồn vốn, giải ngân, nghiệm thu, thanh toán và điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Tháo gỡ thiếu vật liệu, bảo đảm tiến độ các dự án lớn
Một trong những nguyên nhân quan trọng được Thủ tướng chỉ ra đối với tình trạng chậm tiến độ là thiếu vật liệu xây dựng. Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu rà soát thực tế trữ lượng các mỏ, nghiên cứu khả năng sử dụng vật liệu từ các dự án nạo vét và xây dựng cơ chế điều phối vật liệu giữa các ngành, địa phương, vùng và giữa các dự án trọng điểm.
Bộ Xây dựng sẽ chủ trì phối hợp với các địa phương rà soát phương án cung ứng vật liệu cho từng dự án, từng khu vực; trong khi các địa phương phải chủ động đẩy nhanh thủ tục cấp phép, gia hạn các mỏ, bảo đảm nguồn vật liệu và ưu tiên cho các dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt tại khu vực phía Nam.
Cùng với vật liệu, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Các địa phương phải bảo đảm bàn giao mặt bằng theo đúng tiến độ, đồng thời tăng cường quản lý giá vật liệu, công bố giá và chỉ số giá xây dựng theo quy định.
Đối với các dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục tập trung nguồn lực để hoàn thành các tuyến Tuyên Quang - Hà Giang, Hữu Nghị - Chi Lăng, Đồng Đăng - Trà Lĩnh, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cao Lãnh - An Hữu và Vành đai 3 TPHCM. Riêng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, Bộ Tài chính chỉ đạo ACV và các đơn vị liên quan xác định cụ thể từng hạng mục phải hoàn thành trong năm, thời điểm hoàn thành và trách nhiệm của từng cơ quan để phục vụ kiểm tra, đôn đốc.
Với các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2027, Chính phủ yêu cầu tiếp tục đẩy nhanh tiến độ Cảng hàng không Gia Bình giai đoạn 1.1 và tuyến kết nối với Hà Nội, Vành đai 4 Hà Nội, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, Cà Mau - Đất Mũi, tuyến đường ra đảo Hòn Khoai và hoàn thành đồng bộ toàn tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.
Thủ tướng đồng thời yêu cầu các dự án giao thông phải tuân thủ đầy đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu an toàn. Việc đẩy nhanh tiến độ không được đánh đổi bằng chất lượng công trình; hiệu quả kinh tế - tài chính và hiệu quả sử dụng vốn cũng phải được đánh giá trong quá trình triển khai.
