 |
| Nguồn: Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới |
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, từ đầu năm đến nay, tỷ giá và thị trường ngoại tệ chịu áp lực, nhưng với việc điều hành tỷ giá linh hoạt, thị trường ngoại tệ vẫn hoạt động thông suốt, nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Tỷ giá USD/VND chỉ tăng 0,07% so với đầu năm trong khi các đồng tiền khác chịu mức tăng 2 - 7%, góp phần gia tăng niềm tin của nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài.
NHNN đang phải cân bằng đồng thời 3 mục tiêu gồm hỗ trợ tăng trưởng cao, kiểm soát lạm phát và giữ ổn định tỷ giá. Do đó, các công cụ tiền tệ như tín phiếu, lãi suất liên ngân hàng và can thiệp ngoại hối được sử dụng linh hoạt theo từng thời điểm. Môi trường toàn cầu và áp lực tỷ giá làm bài toán điều hành phức tạp hơn, trong khi kiểm soát lạm phát vẫn là ưu tiên trong phần còn lại của năm.
TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho rằng, tỷ giá tăng nhẹ trong nửa đầu năm và thấp hơn mức tăng cùng kỳ 2024 - 2025 chủ yếu do NHNN linh hoạt dùng nhiều công cụ chính sách để can thiệp và bình ổn thị trường ngoại hối, trong khi vẫn ổn định lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, cùng với cán cân ngoại tệ khá cân bằng, giá vàng giảm làm giảm nhu cầu mua và tình trạng buôn lậu... Tuy nhiên, áp lực tỷ giá tăng vẫn tiềm ẩn do lạm phát, lãi suất quốc tế còn neo cao, đồng USD mạnh lên, cán cân thương mại hàng hóa và dịch vụ thâm hụt, áp lực bán ròng của khối ngoại trên thị trường chứng khoán.
Theo TS. Nguyễn Đức Độ, nguyên Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính), từ đầu năm đến nay, chính sách tiền tệ nói chung và kiểm soát tỷ giá nói riêng gặp nhiều bất lợi do Mỹ và các nước lớn có xu hướng tăng lãi suất, đồng USD tăng giá trên nhiều thị trường. Tuy nhiên, thị trường ngoại hối được điều hành linh hoạt giúp tỷ giá USD/VND đến cuối tháng 6 gần như không thay đổi so với đầu năm.
“Một yếu tố “không thêm bất lợi” đối với tỷ giá là khả năng Fed sẽ giữ nguyên thay vì tăng lãi suất như các dự đoán trước đó. Tuy nhiên, diễn biến thị trường ngoại hối tại Việt Nam thời gian tới còn chịu tác động từ yếu tố nhập siêu và dự trữ ngoại hối ở mức thấp. Thâm hụt thương mại hàng hóa và dịch vụ hơn 22 tỷ USD trong nửa đầu năm nay, dự trữ ngoại hối đến giữa tháng 6 chỉ còn 87,6 tỷ USD, tương đương khoảng 2 tháng nhập khẩu, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh hơn 111,8 tỷ USD vào tháng 1/2022 và khá mỏng so với quy mô nhập khẩu đã mở rộng. Đây là những yếu tố đáng lưu tâm với xu hướng tỷ giá từ nay đến cuối năm”, ông Độ nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, SSI Research cho rằng, bộ đệm dự trữ ngoại hối của Việt Nam luôn thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư thị trường mới nổi, nhất là khi nhập khẩu hàng hóa đạt 283,17 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026. Khi bộ đệm dự trữ không còn quá dày, NHNN khó có thể phụ thuộc vào các can thiệp giao ngay với quy mô lớn mà sẽ cần dựa nhiều hơn vào các công cụ như hoán đổi ngoại tệ, quyền chọn, điều tiết hành chính và cơ chế tỷ giá linh hoạt trong tầm kiểm soát. Những dấu hiệu cảnh báo sẽ là dự trữ sụt giảm trở lại, chênh lệch tỷ giá giữa thị trường tự do và chính thức nới rộng, xuất khẩu quý III/2026 chuyển hóa yếu.
PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, chuyên gia kinh tế cho rằng, biến động tỷ giá USD/VND nửa cuối năm 2026 sẽ phụ thuộc vào một số yếu tố. Trước hết là động thái điều hành lãi suất của Fed, diễn biến nhập siêu của Việt Nam, nhu cầu ngoại tệ cuối năm tăng để nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc, năng lượng; trả nợ nước ngoài; chuyển lợi nhuận của khu vực FDI; và tâm lý phòng thủ tỷ giá của doanh nghiệp. Đáng chú ý, dự trữ ngoại hối “không quá dày” so với quy mô nhập khẩu nên dư địa bán ngoại tệ hạn hẹp và không nên sử dụng quá mạnh trong thời gian dài.
“Nếu áp lực tỷ giá tăng mạnh cuối năm, NHNN nhiều khả năng sẽ ưu tiên kết hợp bán ngoại tệ có chọn lọc, hút bớt tiền đồng qua thị trường mở và công cụ tín phiếu thay vì tăng ngay lãi suất điều hành vì việc tăng lãi suất điều hành sẽ tác động rộng tới chi phí vốn, tín dụng, bất động sản và mục tiêu tăng trưởng”, ông Huân nhấn mạnh.
