 |
| Gói thầu Mua sắm thủy tinh thể nhân tạo đơn tiêu năm 2026 do Bệnh viện Mắt TP.HCM mời thầu dự kiến đóng thầu ngày 18/8/2026. Ảnh minh họa: Phúc An |
Đề nghị điều chỉnh thông số kỹ thuật để tăng cạnh tranh
Gói thầu có tổng giá trị 230,178 tỷ đồng, sử dụng nguồn thu từ hoạt động khám, chữa bệnh của Bệnh viện Mắt TP.HCM, được đấu thầu rộng rãi qua mạng, dự kiến đóng thầu vào 8 giờ ngày 18/8/2026.
13 lô của Gói thầu được phân chia theo từng chủng loại, đặc tính của thủy tinh thể nhân tạo (IOL). Trong đó, nhiều lô có giá trị trên 20 tỷ đồng như Lô 1 Thủy tinh thể mềm, một mảnh, kị nước, đơn tiêu có giá trị 25,4 tỷ đồng; Lô 12 Thủy tinh thể mềm, kị nước, 3 mảnh, đơn tiêu, dùng cho phẫu thuật dịch kính võng mạc có giá trị 25,3 tỷ đồng; Lô 6 Thủy tinh thể mềm, một mảnh, ngậm nước, đơn tiêu và Lô 7 cùng chủng loại nhưng có thêm tính năng lọc ánh sáng xanh đều có giá 24 tỷ đồng; Lô 4 Thủy tinh thể mềm, một mảnh, kị nước, đơn tiêu, lọc ánh sáng xanh có giá 23,38 tỷ đồng. Hiện Gói thầu phát sinh 2 yêu cầu làm rõ và 1 kiến nghị.
Cụ thể, tại Lô 10 Thủy tinh thể mềm, đơn tiêu, dãy độ rộng và Lô 11 Thủy tinh thể mềm, đơn tiêu, dãy độ rộng, lọc ánh sáng xanh, HSMT yêu cầu sản phẩm phải bảo đảm dải công suất từ -10.0D đến +35.0D, riêng Lô 11 có thêm yêu cầu lọc ánh sáng xanh. Nhà thầu đặt vấn đề về sự cần thiết của toàn bộ dải công suất này. Theo nhà thầu, đối với các IOL có dải độ rộng từng được sử dụng tại Bệnh viện Mắt TP.HCM, hơn 95% số lượng tập trung ở dải độ trung bình từ +17D đến +26.5D; nhu cầu đối với dải -10D đến +9D chỉ dưới 1%; không phát sinh nhu cầu sử dụng dải trên +30D đến +35D.
Nhà thầu cho rằng, việc HSMT đưa ra các tiêu chí kỹ thuật quá cao, bao quát các dải thông số không cần thiết, trùng khớp với cấu hình độc quyền của một hoặc một số ít hãng sản xuất trên thị trường gây hạn chế nhà thầu, làm giảm tính cạnh tranh. Nhà thầu đề nghị điều chỉnh tiêu chí dải công suất xuống -10D đến +30D nhằm đảm bảo không bỏ sót khả năng cung cấp của các sản phẩm trên thị trường, không làm ảnh hưởng đến quyền lợi cạnh tranh của các đơn vị cung cấp như tinh thần về mua sắm tập trung của Bộ Y tế.
Cũng về Lô 10 và Lô 11, nhà thầu còn đề nghị làm rõ yêu cầu về đặc tính quang phổ của thủy tinh thể. HSMT quy định loại không lọc ánh sáng xanh phải lọc tia UV ở bước sóng dưới 400 nm, đồng thời cho phép ánh sáng xanh trong khoảng 400 - 500 nm “truyền qua gần như toàn phần”. Nhà thầu cho rằng, HSMT chưa lượng hóa mức truyền qua cụ thể và đề nghị xác định rõ “gần như toàn phần” tương ứng với tỷ lệ bao nhiêu %, hoặc tiêu chí, tài liệu nào được sử dụng để đánh giá sản phẩm đáp ứng, nhằm tránh cách hiểu khác nhau khi lập và đánh giá hồ sơ dự thầu.
Về Lô 12, HSMT yêu cầu thủy tinh thể mềm 3 mảnh, acrylic kị nước, đơn tiêu, lọc UV; đường kính tổng 13 - 13,5 mm, optic 6 mm; càng kiểu C, chất liệu 60% sợi đơn + PMMA có lõi xanh, góc càng 5 độ; chỉ số khúc xạ 1,47; dải công suất -10D đến +30D với bước nhảy 0,5D; sử dụng bộ đặt không lắp sẵn, injector (súng) bằng kim loại dạng xoay tái sử dụng nhiều lần và đạt tiêu chuẩn FDA. Nhà thầu đề nghị làm rõ đối tượng sử dụng loại IOL này với lập luận, nếu sản phẩm chỉ sử dụng cho bệnh nhân phẫu thuật dịch kính võng mạc có kèm thay IOL thì số lượng mời thầu 11.500 cái cần được rà soát so với nhu cầu thực tế. Nhà thầu đặt câu hỏi, liệu việc kết hợp nhiều thông số kỹ thuật cụ thể trong cùng một cấu hình có làm thu hẹp số sản phẩm có thể đáp ứng hay không?
Băn khoăn giới hạn xuất xứ tại 12/13 lô
Về điều kiện xuất xứ hàng hóa, hàng hóa từ Lô 1 đến Lô 12 được yêu cầu có xuất xứ thuộc nhóm nước G7, Bỉ, Thụy Sĩ, Hà Lan. Nhà thầu cho rằng, HSMT đặt ra khá nhiều yêu cầu về chất lượng và kỹ thuật của IOL như chất liệu, đặc tính quang phổ, kích thước, dải công suất, kích thước vết mổ và tiêu chuẩn CE hoặc FDA. Việc bổ sung điều kiện giới hạn nước xuất xứ, có thể khiến một số sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nhưng được sản xuất ngoài G7, Bỉ, Thụy Sĩ và Hà Lan không có cơ hội tham dự. Nhà thầu đề nghị bỏ giới hạn xuất xứ, mở rộng phạm vi quốc gia được chấp nhận, hoặc nếu giữ nguyên, Bệnh viện Mắt TP.HCM cần công khai căn cứ cụ thể của yêu cầu này.
Nhà thầu dẫn chứng, nhiều dòng IOL do hãng Lenstec (Barbados) Inc. sản xuất được phép lưu hành tại các nước thành viên EU, Anh. Dù chưa thể khẳng định một model cụ thể của Lenstec đáp ứng toàn bộ yêu cầu kỹ thuật của một lô tại gói thầu của Bệnh viện Mắt TP.HCM, nhưng nếu hàng hóa được xác định có xuất xứ Barbados thì xét riêng tiêu chí xuất xứ, sản phẩm không đáp ứng yêu cầu.
Một số ý kiến đề xuất, để lựa chọn IOL đáp ứng tốt yêu cầu điều trị, HSMT nên tập trung vào 3 nhóm yếu tố có thể đánh giá, kiểm chứng gồm công nghệ, chất lượng và dịch vụ. Trong đó, công nghệ thể hiện ở vật liệu, thiết kế quang học, tính năng và hiệu quả sử dụng của sản phẩm; chất lượng được chứng minh thông qua các tiêu chuẩn, chứng nhận và hồ sơ lưu hành do các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền như FDA, CE/MDR… cấp; còn dịch vụ thể hiện ở năng lực cung ứng, hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo, xử lý sự cố trong quá trình sử dụng. Cạnh tranh dựa trên những yếu tố này sẽ tạo thêm cơ hội lựa chọn các sản phẩm đáp ứng yêu cầu chuyên môn, thay vì những thông số không thực sự cần thiết và quy định cứng về xuất xứ.
Đến 15h00 ngày 13/8/2026, 2 yêu cầu làm rõ và kiến nghị nêu trên chưa nhận được câu trả lời từ Bệnh viện Mắt TP.HCM.
