 |
| Khoản 7 Điều 28 Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) quy định, người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm. Ảnh minh họa: Tiên Giang |
Rõ ranh giới áp dụng Luật Đấu giá tài sản
Theo Cơ quan chủ trì soạn thảo, kế thừa quan điểm của Luật ĐGTS, Luật ĐGTS (sửa đổi) sẽ quy định trình tự, thủ tục đấu giá áp dụng thống nhất cho các loại tài sản mà pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá; các nội dung khác thuộc giai đoạn trước khi đấu giá (quy trình đưa tài sản ra đấu giá, xác định giá khởi điểm…) và sau khi đấu giá (phê duyệt kết quả, nộp tiền trúng đấu giá…) thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Luật tiếp tục phát triển những quy định đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn; hoàn thiện trình tự, thủ tục ĐGTS theo hướng chặt chẽ, công khai, minh bạch, khách quan, đồng thời có thủ tục riêng đối với một số loại tài sản đặc thù…
Theo đó, Luật sẽ sửa đổi, bổ sung các quy định về tiêu chuẩn, điều kiện đối với đấu giá viên; tổ chức, hoạt động, quyền và nghĩa vụ của tổ chức hành nghề ĐGTS; trình tự, thủ tục đấu giá các tài sản mà pháp luật quy định phải đấu giá; trình tự, thủ tục ĐGTS thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá (tài sản tự nguyện); đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá nhằm tăng cường hiệu quả; các biện pháp phòng ngừa, xử lý hành vi vi phạm, nâng cao trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về ĐGTS.
Góp ý cho Dự thảo Luật, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho rằng, nguyên tắc áp dụng Luật ĐGTS và mối quan hệ với pháp luật chuyên ngành là vấn đề có ý nghĩa nền tảng, quyết định tính thống nhất và khả thi của Luật. Do đó, cần làm rõ ranh giới giữa các quy định về trình tự, thủ tục tổ chức đấu giá với quy định của pháp luật chuyên ngành về thẩm quyền đưa tài sản ra đấu giá, xác định giá khởi điểm, điều kiện chuyển quyền sở hữu, phê duyệt kết quả và bàn giao tài sản.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, nguyên tắc cần quán triệt là Luật ĐGTS điều chỉnh thống nhất quy trình tổ chức đấu giá, trong khi pháp luật chuyên ngành điều chỉnh nội dung quản lý và đặc thù của từng loại tài sản. Những trường hợp ngoại lệ phải được quy định rõ ràng, có giới hạn cụ thể, tránh tạo ra cách hiểu và cách áp dụng khác nhau trong thực tiễn.
Đại biểu Nguyễn Hoàng Trường (Hà Nội) cho rằng, Điều 3 của Dự thảo luật cần được hoàn thiện cụ thể hơn. Thực tiễn ở cấp cơ sở cho thấy, ranh giới giữa thủ tục trước đấu giá (lập phương án, phê duyệt giá khởi điểm), quy trình trong đấu giá (do tổ chức hành nghề thực hiện) và thủ tục sau đấu giá (phê duyệt kết quả, hủy quyết định phê duyệt, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) thường xuyên phát sinh lúng túng khi có khiếu kiện. Khi xảy ra hủy kết quả đấu giá, các cơ quan chuyên môn ở cơ sở rất khó xác định áp dụng thẩm quyền theo pháp luật chuyên ngành hay theo Luật ĐGTS.
Do đó, đại biểu Nguyễn Hoàng Trường nhấn mạnh, tại Điều 3 cần khẳng định nguyên tắc pháp lý rõ ràng, Luật ĐGTS điều chỉnh toàn bộ quy trình, nghiệp vụ kể từ khi ban hành quy chế cuộc đấu giá đến khi ký biên bản đấu giá và bàn giao hồ sơ kết quả; toàn bộ các khâu thẩm định điều kiện đưa tài sản ra bán, định giá khởi điểm, phê duyệt kết quả, nộp tiền và cấp giấy tờ sở hữu bắt buộc thực hiện theo pháp luật chuyên ngành. Điều này sẽ bảo đảm sự an tâm, không đùn đẩy trách nhiệm giữa đơn vị tổ chức đấu giá và cơ quan hành chính nhà nước tại địa phương.
Đại biểu cũng đề nghị mở rộng thủ tục rút gọn cho tài sản công giá trị thấp tại địa phương. Thực tế tại Hà Nội hiện nay, khối lượng tài sản công dôi dư, công cụ, trang thiết bị thanh lý sau quá trình sáp nhập, sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và tinh giản biên chế tại các phường, xã, đơn vị sự nghiệp là rất lớn. Hạn mức quy định áp dụng thủ tục rút gọn đối với tài sản dưới 50 triệu đồng tại điểm a Khoản 1 Điều 35 đã tồn tại từ năm 2016 đến nay và không còn phù hợp với mức trượt giá cũng như quy mô tài sản công. Việc rút ngắn thời hạn niêm yết từ 15 ngày xuống 3 - 5 ngày đối với các tài sản thanh lý thông thường có giá trị dưới 100 triệu đồng sẽ giúp chính quyền cấp xã, phường giải phóng nhanh tài sản, giảm chi phí thuê kho bãi bảo quản.
Cân nhắc việc quy định “tham dự phiên đấu giá là đồng ý trả mức giá khởi điểm”
Một trong những nội dung bổ sung mới về trình tự, thủ tục đấu giá tại Dự thảo Luật lần này nhận được nhiều sự quan tâm là quy định liên quan tới việc đăng ký tham gia đấu giá (Điều 28). Khoản 7 Điều 28 Dự thảo Luật quy định, người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm. Trong trường hợp tại phiên đấu giá không có người trả giá hoặc tất cả giá trả không hợp lệ thì đấu giá viên tổ chức bốc thăm để chọn ra người trúng đấu giá với giá trúng bằng giá khởi điểm với sự giám sát của người có tài sản đấu giá. Người từ chối bốc thăm trong trường hợp này được coi là rút lại giá đã trả.
Quy định này xuất phát từ thực tiễn không ít cuộc đấu giá có nhiều khách hàng tham gia nhưng không trả giá gây mất thời gian, chi phí của các bên, tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực như tình trạng “cò mồi”, “chân gỗ”, không có nhu cầu mua tài sản nhưng vẫn tham gia đấu giá để trục lợi. Cơ quan soạn thảo từng ghi nhận cuộc đấu giá có tới 40 người tham gia nhưng vào phiên không có ai trả giá, dẫn đến cuộc đấu giá không thành.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho rằng, quy định này cần được cân nhắc rất kỹ, bởi bản chất của đấu giá là cạnh tranh để xác lập giá trên cơ sở tự nguyện và các quy tắc đã được công khai. Vì vậy, không thể mặc nhiên coi việc tham dự phiên đấu giá là hành vi trả giá.
Ông Nguyễn Hồng Diên đề nghị, nếu không có giá hợp lệ thì nên xác định cuộc đấu giá không thành, thay vì tổ chức bốc thăm xác định người trúng đấu giá. Trường hợp vẫn áp dụng cơ chế bốc thăm, cần quy định cụ thể điều kiện, trình tự, phương thức thực hiện; cách xử lý khi tất cả người tham dự từ chối và hậu quả pháp lý đối với các khoản tiền đặt trước.
Cùng với đó, cần bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định về rút lại giá đã trả, từ chối kết quả trúng đấu giá và xác định người trả giá liền kề, nhằm ngăn ngừa những tình huống phát sinh, có thể bị lợi dụng trong thực tiễn.
Mặc dù mục tiêu của Cơ quan soạn thảo là hạn chế tình trạng đăng ký tham gia nhưng không trả giá, nhưng Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An Thái Thị An Chung đánh giá, quy định này chưa thực sự hợp lý.
Dẫn thực tế tại phòng đấu giá trực tiếp, sau khi quan sát và đánh giá, người tham gia có quyền không trả giá nếu nhận thấy khả năng tài chính không đáp ứng hoặc tài sản không còn phù hợp. Nếu quy định mặc nhiên coi họ đã trả giá để làm căn cứ xử lý các vấn đề pháp lý về sau (như xử lý tiền đặt cọc) sẽ không bảo đảm tính khách quan và dễ gây phát sinh tranh chấp. Do đó, đại biểu Thái Thị An Chung đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành, không bổ sung quy định coi người tham dự phiên đấu giá là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm.
