 |
| Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) quy định, tổ chức hành nghề đấu giá có quyền được hợp tác, liên kết với tổ chức đấu giá tài sản trong và ngoài nước trong việc đấu giá tài sản tự nguyện. Ảnh: Nhã Chi |
Nhiều bất cập trong thực tiễn thi hành
Trong quá trình thực thi Luật ĐGTS, Trung tâm Dịch vụ ĐGTS TP.HCM cho biết, đối với quy định niêm yết việc đấu giá tại UBND cấp xã nơi có tài sản đấu giá là bất động sản (theo khoản 3 Điều 35 Luật ĐGTS 2016, được sửa đổi, bổ sung năm 2024), tổ chức hành nghề ĐGTS có thể lựa chọn một trong hai hình thức là lưu tài liệu, hình ảnh về việc niêm yết hoặc lập văn bản có xác nhận về việc niêm yết của UBND cấp xã nơi có bất động sản đấu giá. Hiện, mẫu “giấy xác nhận niêm yết” được thực hiện theo mẫu TP-ĐGTS-17 (ban hành kèm theo Thông tư số 19/2024/TT-BTP). Tuy nhiên thực tế, các tổ chức ĐGTS thường gặp khó khăn trong việc xác nhận vì có nơi chỉ xác nhận khi hết thời hạn niêm yết, làm tăng chi phí đi lại, thời gian cho tổ chức ĐGTS.
Do đó, Trung tâm Dịch vụ ĐGTS TP.HCM đề xuất bỏ nội dung quy định niêm yết đối với tài sản là bất động sản tại UBND cấp xã nơi có bất động sản đấu giá. Trường hợp vẫn giữ quy định thì đề nghị sửa đổi cho phù hợp thực tiễn hoặc có chế tài phù hợp để việc niêm yết tại UBND cấp xã thiết thực, hiệu quả, thống nhất, tiết kiệm được thời gian và chi phí của các bên.
Về vai trò của đấu giá viên, đại diện Công ty Đấu giá hợp danh Lam Sơn Sài Gòn cho biết, trong khi ĐGTS tại Việt Nam đang tập trung nguồn lực xử lý khối lượng tài sản bắt buộc của khu vực công, thì đấu giá toàn cầu lại đang tập trung ở phân khúc thị trường ĐGTS tư nhân, các tác phẩm nghệ thuật, đồ sưu tầm, hàng xa xỉ, tài sản vô hình có giá trị cao… Do đó, việc sửa đổi các quy định về đào tạo nghề đấu giá theo hướng mở rộng đối tượng đầu vào là cần thiết. Bên cạnh các cử nhân chuyên ngành luật, kinh tế, tài chính…, cần tạo cơ chế cho phép những người có bằng đại học, trên đại học thuộc các chuyên ngành văn hóa - nghệ thuật, mỹ thuật, lịch sử, bảo tàng học, khảo cổ học, lịch sử, văn hóa đọc được tham gia khóa đào tạo để trở thành đấu giá viên chuyên biệt cho mảng đấu giá tác phẩm nghệ thuật, cổ vật…
Trước các hiện tượng “quân xanh, quân đỏ”, thông đồng, dìm giá hoặc đẩy giá bất thường, lợi dụng kẽ hở pháp luật để thao túng kết quả đấu giá thông qua việc bỏ cọc hàng loạt, gây nhiễu thông tin, làm mất tính cạnh tranh thực chất, ông Lê Hữu Ngọc, Tổng giám đốc Công ty Đấu giá hợp danh Tài chính và giá cả Việt Nam đề xuất, cần bổ sung cơ chế xử lý nghiêm minh đối với những hành vi vi phạm trong hoạt động đấu giá.
Ông Ngọc cho biết thêm, quy định về tiền đặt trước tuy đã có nhưng chưa đủ sức răn đe đối với các trường hợp cố tình phá hoại cuộc đấu giá. Cơ chế xử lý hành vi vi phạm còn phân tán, thiếu tính ràng buộc và chưa có chế tài mạnh đối với hành vi lợi dụng đấu giá để trục lợi. Việc hủy kết quả đấu giá còn phức tạp. Do đó, cần hoàn thiện quy định về tiền đặt trước theo hướng tăng mức linh hoạt và nâng cao chế tài đối với hành vi bỏ cọc, phá hoại cuộc đấu giá. Cần bổ sung cơ chế xử lý nghiêm minh đối với hành vi thông đồng, dìm giá, cản trở đấu giá, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về người vi phạm trong đấu giá để ngăn ngừa tái phạm.
Mở không gian phát triển nghề đấu giá
Qua rà soát của cơ quan soạn thảo đổi với Luật ĐGTS năm 2016 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2024, có 39/81 điều của Luật Đấu giá tài sản cần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện nhằm thể chế hóa đầy đủ các đường lối, chủ trương của Đảng về ĐGTS, đảm bảo đồng bộ, thống nhất với pháp luật liên quan, tạo cơ sở pháp lý phát triển bền vững tổ chức, hoạt động ĐGTS, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về ĐGTS.
Một số nội dung sửa đổi, hoàn thiện được Cơ quan soạn thảo đề xuất như quy định các cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như Luật hiện hành. Quy định này nhằm tạo điều kiện cho các cá nhân tham gia hoạt động đấu giá, phù hợp với định hướng khuyến khích thúc đẩy việc ĐGTS thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá và thông lệ nghề đấu giá của các nước trên thế giới.
Dự thảo Luật quy định việc thành lập doanh nghiệp đấu giá phải có ít nhất 2 thành viên hợp danh là đấu giá viên trở lên thay vì 1 thành viên hợp danh là đấu giá viên như Luật hiện hành; đồng thời quy định tổ chức hành nghề đấu giá có quyền được hợp tác, liên kết với tổ chức ĐGTS trong và ngoài nước trong việc ĐGTS tự nguyện. Quy định này nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, trách nhiệm của tổ chức hành nghề ĐGTS, đồng thời góp phần thu hút các cá nhân, tổ chức nước ngoài có tài sản hợp pháp bán ĐGTS tại Việt Nam, các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia hoạt động đấu giá do các tổ chức hành nghề đấu giá của Việt Nam thực hiện, qua đó từng bước đưa nghề đấu giá của Việt Nam phù hợp với thông lệ thế giới.
Về niêm yết việc đấu giá tại UBND cấp xã, Dự thảo Luật chỉ yêu cầu thực hiện niêm yết tại UBND cấp xã đối với đất, nhà gắn liền với đất (bất động sản), thay vì quy định như Luật hiện hành gồm các tài sản khác như quyền khai thác mặt bằng kinh doanh, quyền thu phí, quyền khai thác khoáng sản (nằm ở nhiều địa phương). Trình tự, thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ nhằm tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả xử lý tài sản.
Cơ quan soạn thảo cho biết, Dự thảo Luật bổ sung quy định về hình thức đấu giá trực tuyến đảm bảo thực hiện việc đấu giá trực tuyến toàn trình trên môi trường mạng nhằm thực hiện có hiệu quả chủ trương của Đảng về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động ĐGTS.
