 |
| Cần có quy định cụ thể để xử lý các hành vi gian lận phát sinh mới trong quá trình triển khai hình thức đấu giá trực tuyến. Ảnh: Nhã Chi |
Đề xuất cấm can thiệp, thông đồng giữa các chủ thể trong hoạt động đấu giá
Theo Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng, Dự thảo Luật đã bổ sung nhiều quy định nhằm phòng ngừa tình trạng thông đồng, dìm giá, thao túng kết quả đấu giá. Tuy nhiên, do thực tiễn phát sinh các hành vi lợi dụng thông tin nội bộ, tiết lộ thông tin người tham gia đấu giá, sử dụng hồ sơ ủy quyền không trung thực hoặc can thiệp trái quy định vào việc lựa chọn tổ chức hành nghề ĐGTS nên cần quy định chặt chẽ nội dung này.
Đoàn đại biểu đề nghị Điều 10 Dự thảo Luật cần bổ sung hành vi “cung cấp, tiết lộ thông tin về người tham gia đấu giá hoặc hồ sơ đấu giá cho bên thứ ba trước thời điểm công khai theo quy định”; đồng thời bổ sung hành vi bị nghiêm cấm đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan nội dung “can thiệp, tác động hoặc chỉ đạo trái quy định trong việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá, đấu giá viên”.
Nhiều ý kiến băn khoăn về các trường hợp có mối quan hệ huyết thống (bố, mẹ, vợ, chồng, anh ruột, em ruột…), các doanh nghiệp có quan hệ chi phối cùng tham gia đấu giá một tài sản và cho rằng, cần quy định các trường hợp này để đảm bảo phòng ngừa thông đồng, thao túng kết quả đấu giá. Tuy nhiên, việc xác minh quan hệ nhân thân và quan hệ chi phối doanh nghiệp trên thực tế vượt quá khả năng và thẩm quyền của tổ chức hành nghề ĐGTS. Do đó, nếu có quy định cấm tham gia đấu giá trong trường hợp người tham gia đấu giá có mối quan hệ huyết thống, các doanh nghiệp có quan hệ chi phối… thì cần theo hướng xác định rõ trách nhiệm kê khai, cam kết trung thực của người tham gia đấu giá; đồng thời xây dựng cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ kiểm tra, xác minh khi cần thiết; tránh phát sinh trách nhiệm vượt quá khả năng thực hiện của tổ chức hành nghề ĐGTS.
Từ thực tiễn hoạt động ĐGTS tại địa phương, Sở Tư pháp Phú Thọ đề nghị bổ sung hành vi nghiêm cấm đối với người tham gia đấu giá không trả giá hoặc trả giá thấp hơn giá khởi điểm trong trường hợp đấu giá theo phương thức trả giá lên, đấu giá bằng hình thức bỏ phiếu trực tiếp tại phiên đấu giá hoặc bỏ phiếu gián tiếp và trong trường hợp công khai giá khởi điểm.
Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị đề xuất có quy định nghiêm cấm tổ chức hành nghề ĐGTS có hành vi thỏa thuận, thông đồng với người có tài sản, tổ chức hành nghề ĐGTS khác để nộp hoặc không nộp hồ sơ tham gia đấu giá làm ảnh hưởng đến kết quả lựa chọn tổ chức hành nghề ĐGTS, bởi việc thỏa thuận, thông đồng này có thể dẫn đến nguy cơ làm sai lệch kết quả lựa chọn.
Ở góc nhìn khác, Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng nêu quan điểm, các hành vi bị cấm được liệt kê nhưng không dẫn chiếu rõ ràng đến mức xử phạt tương ứng. Do đó, đề nghị mỗi hành vi tại Điều 10 nên có ghi chú về hệ quả pháp lý trực tiếp (xử phạt hành chính, truy cứu hình sự, hủy kết quả đấu giá) để tạo tính răn đe rõ ràng và nhất quán.
Bổ sung hành vi cấm đối với đấu giá trực tuyến
Theo Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long, hiện việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong ĐGTS (hình thức đấu giá trực tuyến) ngày càng phổ biến, giúp số hóa toàn diện quy trình, thủ tục mua bán tài sản, cho phép bất kỳ người dùng nào cũng có thể tham gia. Do vậy, nếu không có quy định cụ thể, rõ ràng ngay từ ban đầu sẽ rất khó xử lý các hành vi gian lận phát sinh mới trong quá trình triển khai hình thức đấu giá này. Do đó, đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung vào Điều 10 quy định về việc lợi dụng môi trường điện tử can thiệp vào quá trình đấu giá trực tuyến như: sử dụng phần mềm, tài khoản giá, công nghệ cao để can thiệp hệ thống nhằm làm sai lệch dữ liệu hoặc kết quả đấu giá, giúp bảo đảm minh bạch, công bằng và khách quan.
Sở Tư pháp TP. Hải Phòng đề xuất bổ sung hành vi bị nghiêm cấm đối với đấu giá trực tuyến như: sử dụng tài khoản không đúng chủ thể, can thiệp, làm sai lệch dữ liệu đấu giá; sử dụng phần mềm, thiết bị, tài khoản ảo để thao túng kết quả; tiết lộ thông tin tài khoản, mã định danh hoặc thông tin hồ sơ của người tham gia đấu giá trước thời điểm công khai theo quy định.
Đồng thuận với các quan điểm nêu trên, UBND tỉnh An Giang đề xuất thêm, bổ sung quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc xử lý tình huống sự cố kỹ thuật đối với đấu giá trực tuyến; cơ chế lưu trữ dữ liệu phiên đấu giá trực tuyến để phục vụ thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại. Trường hợp tham gia đấu giá, tiếp nhận hồ sơ tham gia đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên trang điện tử, đề nghị bổ sung quy định cụ thể về giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử, cơ chế xác thực chữ ký số, tài khoản điện tử, trách nhiệm bảo mật thông tin người tham gia đấu giá.
Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) dự kiến được trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.
