 |
| Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát hoạt động đấu giá. Ảnh minh họa: Nhã Chi |
Phân tách vai trò, trách nhiệm của các bên trong đấu giá trực tuyến
Theo chương trình làm việc của Quốc hội, chiều 3/11/2026, Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được thảo luận tại Hội trường, trước khi được Quốc hội xem xét thông qua, dự kiến vào ngày 20/11. Sau khi Dự thảo Luật được Chính phủ trình bày trước Quốc hội, nhiều ý kiến đặc biệt quan tâm tới nhóm vấn đề khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đưa ra tại Dự thảo.
Cụ thể, Dự thảo Luật đưa ra 3 thành phần, hệ thống có liên quan tới hoạt động đấu giá trực tuyến gồm: Cổng đấu giá tài sản quốc gia, Hệ thống đấu giá trực tuyến, trang thông tin đấu giá trực tuyến của tổ chức hành nghề. Cùng với đó, quy định cụ thể đấu giá trực tuyến là hình thức đấu giá chính thức (Điều 30); bắt buộc đấu giá trực tuyến đối với một số tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng, tài sản dự án sử dụng vốn nhà nước có tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên và quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư; khuyến khích đấu giá trực tuyến đối với đất ở cho cá nhân; quy định đăng ký tham gia đấu giá, nộp tiền đặt trước, ký hợp đồng dịch vụ, mua hồ sơ mời đấu giá bằng phương thức điện tử; sử dụng căn cước điện tử, tài khoản định danh điện tử mức độ 2; lưu trữ hồ sơ đấu giá điện tử; công khai kết quả đấu giá trên Cổng hoặc Hệ thống.
Theo đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội), Dự thảo Luật đưa ra những nội dung nêu trên là phù hợp với Nghị quyết 57-NQ/TW và yêu cầu xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; song còn một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm tính khả thi.
Cụ thể, Dự thảo Luật chưa phân định rõ cơ quan nào quản lý dữ liệu, đơn vị nào vận hành, dữ liệu nào là dữ liệu gốc, dữ liệu nào là dữ liệu đồng bộ giữa 3 thành phần, hệ thống (Cổng đấu giá tài sản quốc gia, Hệ thống đấu giá trực tuyến và trang thông tin đấu giá trực tuyến của tổ chức hành nghề), khi thông tin giữa các hệ thống không thống nhất thì lấy thông tin nào làm căn cứ.
Đại biểu này nhấn mạnh, phải bổ sung quy định mang tính nguyên tắc là, Cổng đấu giá tài sản quốc gia là nguồn dữ liệu chính thức về thông báo, niêm yết, kết quả đấu giá; Hệ thống đấu giá trực tuyến là nơi ghi nhận dữ liệu gốc của phiên đấu giá trực tuyến; trang thông tin của tổ chức hành nghề phải kết nối, đồng bộ với hệ thống quốc gia theo chuẩn dữ liệu do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm cập nhật, đồng bộ, sao lưu, phục hồi dữ liệu; yêu cầu xác thực, lưu vết, truy xuất và bảo toàn chứng cứ điện tử. Đây là nội dung rất quan trọng vì trong đấu giá, chứng cứ điện tử có thể là căn cứ để giải quyết khiếu nại, hủy kết quả đấu giá và xác định trách nhiệm bồi thường.
Đại biểu Bùi Thị Kim Tuyến (Phú Thọ) cho rằng, trong bối cảnh thương mại điện tử và chuyển đổi số phát triển nhanh chóng, quy định của Dự thảo Luật cần mở rộng và làm rõ tiêu chuẩn hạ tầng kỹ thuật, an toàn thông tin cho trang thông tin điện tử đấu giá trực tuyến của các tổ chức hành nghề. Bởi nếu hạ tầng kỹ thuật thiếu chuẩn hóa hoặc không minh bạch, rủi ro quân xanh - quân đỏ công nghệ cao (sử dụng bot/AI trả giá) sẽ rất khó kiểm soát.
Do đó, cần quy định rõ cơ chế đồng bộ dữ liệu theo thời gian thực giữa Cổng thông tin điện tử quốc gia và sàn của các tổ chức đấu giá nhằm tránh nghẽn mạng, thao túng dữ liệu hoặc can thiệp kỹ thuật.
Quy định rõ về xử lý sự cố kỹ thuật
Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Đà Nẵng Nguyễn Duy Minh đồng tình với hướng đẩy mạnh đấu giá trực tuyến nhằm mở rộng khả năng tiếp cận, giảm tiếp xúc trực tiếp giữa những người tham gia và hạn chế nguy cơ thông đồng, dìm giá, nhưng nhấn mạnh, đấu giá trực tuyến chỉ thực sự minh bạch khi hệ thống vận hành ổn định và có cơ chế xử lý rõ ràng khi xảy ra sự cố.
Đại biểu nêu tình huống, khi người tham gia đang trả giá thì hệ thống bị nghẽn hoặc mất kết nối. Khi truy cập lại, phiên đấu giá đã kết thúc và tài sản được xác định thuộc về người khác. Trong trường hợp này, ai xác định nguyên nhân sự cố, khi nào phải tổ chức lại cuộc đấu giá và quyền lợi của người tham gia bị ảnh hưởng được bảo vệ như thế nào? Đại biểu đề nghị Dự thảo Luật cần quy định rõ nguyên tắc xử lý sự cố thuộc trách nhiệm của hệ thống làm ảnh hưởng đến tính công bằng, hợp pháp của cuộc đấu giá; trách nhiệm lưu trữ dữ liệu, xác định nguyên nhân và trách nhiệm của đơn vị vận hành, tổ chức hành nghề đấu giá.
Đại biểu Đoàn Thị Thanh Mai (Hưng Yên) cho rằng, đấu giá trực tuyến phải gắn với hiệu quả tài chính và trách nhiệm quản lý dữ liệu, kết quả đấu giá. Dự thảo cần làm rõ nguyên tắc bảo vệ quyền tham gia, trách nhiệm cung cấp dữ liệu và trách nhiệm khi xảy ra sai sót.
Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ bổ sung quy định về cập nhật trạng thái thực hiện nghĩa vụ thanh toán và tình trạng hủy kết quả đấu giá. Việc chỉ công bố giá trúng mà không cập nhật quá trình thực hiện nghĩa vụ tài chính sẽ khiến dữ liệu chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả xử lý tài sản. Cơ chế kết nối và thời hạn cập nhật dữ liệu cũng cần được quy định cụ thể, tránh yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai lại thông tin đã có.
Về phía Cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, cùng với việc xây dựng, phát triển Hệ thống đấu giá trực tuyến toàn trình, hướng tới phục vụ hoạt động đấu giá trực tuyến sử dụng chung trên phạm vi toàn quốc, Bộ Tư pháp đang tiếp tục hoàn thiện Cổng Đấu giá tài sản quốc gia nhằm tập hợp, quản lý thông tin và dữ liệu liên quan đến hoạt động đấu giá, bao gồm thông tin về các tổ chức hành nghề đấu giá, đấu giá viên và các nội dung có liên quan.
Việc phát triển Hệ thống đấu giá trực tuyến và cơ sở dữ liệu tập trung được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát hoạt động đấu giá; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tiếp cận thông tin, tham gia đấu giá trên môi trường điện tử.
