 |
| Sự phối hợp hiệu quả giữa chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy các dự án đầu tư công về đích sớm. Ảnh: Nhã Chi |
Những nhà thầu về đích sớm
Nhiều chủ đầu tư công khai kết quả thực hiện hợp đồng theo quy định tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP cho thấy, bên cạnh thông tin về chất lượng, vi phạm hợp đồng hay các sự cố phát sinh, nhiều gói thầu được ghi nhận hoàn thành trước tiến độ, đồng thời bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, chất lượng. Những kết quả này không chỉ phản ánh năng lực tổ chức thi công của nhà thầu mà còn cho thấy hiệu quả trong công tác quản lý dự án và sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể tham gia thực hiện hợp đồng.
Mới đây, Ban Quản lý các dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo công khai đánh giá kết quả thực hiện hợp đồng Gói thầu XL Thi công xây dựng thuộc Dự án Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị hỗ trợ hoạt động giảng dạy, học tập cho Trường Đại học Tây Bắc. Gói thầu có giá trị hơn 39,3 tỷ đồng do Liên danh Công ty CP Xây dựng Kinh Đô - Công ty TNHH Tư vấn và Kỹ thuật phòng cháy chữa cháy NTK - Công ty CP ITC thực hiện.
Theo hợp đồng đã ký, thời gian thi công kéo dài từ ngày 17/12/2024 đến ngày 12/12/2025. Tuy nhiên, nhà thầu đã hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc vào ngày 4/11/2025, sớm hơn 38 ngày so với cam kết. Không chỉ vượt tiến độ, liên danh nhà thầu còn được Chủ đầu tư đánh giá bảo đảm chất lượng công trình, tuân thủ đầy đủ các quy định trong quá trình thi công và không phát sinh vi phạm hợp đồng.
Tương tự, Binh chủng Pháo binh vừa công khai kết quả thực hiện hợp đồng của nhiều gói thầu thuộc Dự án Xây dựng một số hạng mục thuộc Lữ đoàn 675 với tổng mức đầu tư 480 tỷ đồng. Hầu hết các gói thầu đều được ghi nhận hoàn thành trước thời hạn. Trong đó, Gói thầu số 06 do Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Dacinco thực hiện có giá trị hơn 47,2 tỷ đồng hoàn thành sớm tới 167 ngày. Gói thầu số 14 do Công ty CP Tập đoàn Kinh Bắc Việt thi công cũng “về đích” trước kế hoạch 72 ngày. Hai gói thầu khác do Liên danh Công ty CP Công nghệ Tùng Duy - Công ty CP Đầu tư xây dựng và Thương mại Hồ Tây cùng Công ty CP ACC-243 thực hiện cũng lần lượt hoàn thành sớm 17 ngày và 5 ngày. Đáng chú ý, toàn bộ các gói thầu đều được chủ đầu tư đánh giá đáp ứng yêu cầu chất lượng, không để xảy ra sự cố và không có vi phạm trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng.
Lĩnh vực hạ tầng giao thông cũng xuất hiện nhiều điểm sáng. Tháng 6/2026, Khu Quản lý đường bộ IV (Cục Đường bộ Việt Nam, Bộ Xây dựng) công khai đánh giá kết quả thực hiện hợp đồng của nhiều gói thầu sửa chữa mặt đường và hệ thống an toàn giao thông trên Quốc lộ 1 (Bình Thuận) và Quốc lộ 91 (An Giang). Điểm chung của các gói thầu là đều hoàn thành trước thời hạn, bảo đảm chất lượng công trình, trong bối cảnh thị trường xây dựng đối mặt với nhiều khó khăn như giá vật liệu biến động, nguồn nhân lực khan hiếm và điều kiện thi công không thuận lợi.
Không chỉ các gói thầu quy mô vừa và nhỏ, nhiều dự án trọng điểm cũng ghi nhận tiến độ tích cực. Điển hình là Dự án Nâng cấp kênh Hồng Ngự - Vĩnh Hưng, công trình thủy lợi có tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng, giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm nguồn nước ngọt cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Theo Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 10 (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), các gói thầu xây lắp chính đều được triển khai đúng hoặc vượt kế hoạch, nhiều hạng mục đã được đưa vào khai thác từ năm 2024 và giữa năm 2025, tạo điều kiện phát huy hiệu quả đầu tư ngay khi công trình hoàn thành.
Cùng tại chủ đầu tư này, Dự án Xử lý sạt lở cấp bách bờ sông, bờ biển khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với tổng mức đầu tư 1.460 tỷ đồng cũng đạt nhiều kết quả khả quan. Ba công trình kè biển hoàn thành và đưa vào sử dụng sớm hơn kế hoạch 5 tháng, trong khi 6 công trình kè sông hoàn thành đúng tiến độ.
Tại Tiền Giang (nay là Đồng Tháp), Dự án Xử lý các đoạn sạt lở cấp bách trên sông Cái Bè cũng ghi nhận hàng loạt gói thầu xây lắp hoàn thành trước thời hạn. Các nhà thầu như Công ty CP Phát triển hạ tầng 116, Công ty TNHH MTV Xây dựng thủy lợi Ticco, Công ty CP Đầu tư và Xây dựng 40 hay Công ty CP Đầu tư xây dựng Đại Đông Hải đều được chủ đầu tư đánh giá cao về tiến độ, chất lượng thi công cũng như việc chấp hành đầy đủ các quy định của hợp đồng.
Bên cạnh đó, nhiều dự án được triển khai theo cơ chế đặc thù của Bộ Chính trị đang cho thấy tín hiệu tích cực. Tại Sơn La, các dự án xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại khu vực biên giới, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Sơn La làm chủ đầu tư, hiện đã hoàn thành từ 90 - 95% khối lượng, dự kiến hoàn tất lắp đặt thiết bị trước trung tuần tháng 8/2026 để kịp đưa vào sử dụng trong năm học 2026 - 2027...
Bài học từ sự phối hợp của các bên
Để những công trình hoàn thành trước tiến độ, thì phía sau đó là cả một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu lựa chọn nhà thầu, tổ chức thi công đến điều hành, giám sát và phối hợp xử lý các tình huống phát sinh.
Chia sẻ với phóng viên, lãnh đạo Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 10 cho biết, nhằm bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm, từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, Chủ đầu tư đã chủ động đi trước một bước trong công tác quản lý. Cụ thể, Ban sớm hoàn thiện hồ sơ thiết kế kỹ thuật, đồng thời ban hành đồng bộ các quy trình về nghiệm thu, thanh toán, quản lý chất lượng công trình, cũng như quy trình lập, thẩm định và phê duyệt điều chỉnh thiết kế bản vẽ thi công, điều chỉnh giá hợp đồng. Việc chuẩn hóa các quy trình này giúp các bên tham gia dự án có cơ sở thống nhất để phối hợp thực hiện, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình thi công.
Theo ông Đinh Đại Thanh, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Sơn La, yếu tố đầu tiên quyết định tiến độ của công trình nằm ngay ở khâu lựa chọn nhà thầu. Nhà thầu được lựa chọn phải có kinh nghiệm phù hợp, ưu tiên các đơn vị am hiểu địa bàn thi công. Đồng thời, năng lực tài chính cần vững mạnh, có khả năng huy động nguồn lực nhanh chóng, không phát sinh nợ đọng. Bên cạnh đó, đội ngũ kỹ thuật, nhân sự chủ chốt được lựa chọn phải đáp ứng yêu cầu, cùng với hệ thống máy móc, thiết bị sẵn sàng triển khai ngay khi được giao nhiệm vụ.
Ông Thanh cho biết, đối với các dự án trường học tại khu vực biên giới, điều kiện thi công thường khó khăn, địa hình phức tạp, thời gian thực hiện ngắn và yêu cầu phải hoàn thành trước năm học mới. Vì vậy, Chủ đầu tư ưu tiên những nhà thầu am hiểu địa bàn, có đội ngũ kỹ thuật ổn định, nguồn lực tài chính bảo đảm và đặc biệt là có uy tín được khẳng định qua các công trình đã thực hiện.
Cũng dưới góc độ chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Tiền Giang (nay là Đồng Tháp) cho rằng, để làm chủ tiến độ dự án, bên cạnh nhà thầu có năng lực thì vai trò của chủ đầu tư trong giai đoạn triển khai mang tính quyết định. Chủ đầu tư cần kịp thời có giải pháp ứng phó với khó khăn, đặc biệt là vấn đề xử lý về kỹ thuật tại hiện trường. Thường xuyên phối hợp cùng các nhà thầu tích cực tháo gỡ vướng mắc, giải ngân nhanh nguồn vốn đầu tư; đôn đốc nhà thầu huy động tối đa nguồn nhân lực, thiết bị, phát động phong trào thi đua trong công nhân lao động...
Kinh nghiệm từ phía nhà thầu, Công ty CP Phát triển hạ tầng 116 cho rằng, kết quả tích cực đạt được nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của chủ đầu tư, cùng giải pháp bố trí công việc hợp lý khi tổ chức thi công.
Nhiều doanh nghiệp xây lắp nhìn nhận, thị trường xây dựng hiện nay cạnh tranh khốc liệt hơn nhiều so với trước đây. Khi biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, doanh nghiệp muốn tồn tại không thể chỉ cạnh tranh bằng giá mà phải tự nâng cao năng lực bằng cách làm mới mình, không ngừng đổi mới công nghệ, trình độ quản lý; thúc đẩy tự động hóa, vật liệu mới; ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thi công, giám sát từ xa, tích hợp hệ thống quản lý tài chính và nhân sự...
Trong khi đó, đối với “mắt xích” tư vấn giám sát, Công ty CP Tư vấn Thiết kế Xây dựng công trình giao thông miền Bắc cho biết, công tác giám sát hiện nay đã có nhiều thay đổi so với trước đây, khi hoạt động quản lý chủ yếu dựa vào sự có mặt trực tiếp của kỹ sư tại công trường. Hiện nay, nhiều dự án đã ứng dụng hệ thống camera giám sát, flycam, nhật ký điện tử và các nền tảng quản lý trực tuyến, cho phép chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu cùng truy cập một hệ thống dữ liệu. Tiến độ thi công, hình ảnh hiện trường, khối lượng thực hiện và các vấn đề phát sinh đều được cập nhật gần như theo thời gian thực.
Theo đơn vị tư vấn, việc số hóa công tác quản lý không chỉ giúp giảm thời gian tổng hợp báo cáo mà còn nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện để các bên cùng theo dõi và xử lý công việc trên cùng một nền tảng. Khi thông tin được chia sẻ kịp thời, quá trình phối hợp trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng chờ đợi hoặc xử lý nhiều cấp như trước.
Trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, việc lựa chọn được nhà thầu có năng lực thực chất, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu có ý nghĩa quan trọng. Những công trình về đích trước hẹn không chỉ mang lại hiệu quả đầu tư sớm hơn mà còn tạo dựng niềm tin vào năng lực của các doanh nghiệp xây dựng, góp phần hình thành môi trường đấu thầu cạnh tranh, minh bạch và bảo đảm chất lượng thực hiện hợp đồng.
