 |
| Ảnh minh họa: Nhã Chi |
Tại Hà Nội, nhiều chủ đầu tư cấp xã đã hoàn tất đấu thầu các dự án chiếu sáng công cộng, trong đó không ít gói thầu chỉ ghi nhận 1 nhà thầu tham dự và trúng thầu. Đơn cử Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Tiến Thắng lựa chọn Liên danh Công ty TNHH Cơ điện Phúc Yên - Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Phú Yên thực hiện Gói thầu số 05 thuộc Dự án Xây dựng, lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng công cộng trên địa bàn thôn Văn Lôi, thôn Cư An, thôn Nam Cường, giá trúng thầu là 14,229 tỷ đồng (giá gói thầu là 14,375 tỷ đồng).
Tại Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Hà Đông, Gói thầu số 01 thuộc Dự án Quản lý, duy tu, duy trì hệ thống điện chiếu sáng ngõ, xóm công cộng trên địa bàn phường, thực hiện trong giai đoạn từ năm 2026 đến hết năm 2030, chỉ có Công ty CP Xây dựng và Dịch vụ kỹ thuật Việt Hưng tham dự và trúng thầu với giá 15,863 tỷ đồng (giá gói thầu 16,187 tỷ đồng).
Tình trạng tương tự diễn ra tại Gói thầu số 04 thuộc Dự án Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng các thôn Yên Khoái, Đông An, Áng Đông, Đông Cao, Thụy Phiêu, Đông Kỳ, Vân Trai, xã Quảng Oai do Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Quảng Oai làm chủ đầu tư. Gói thầu được trao cho Liên danh Công ty CP Xây dựng Xứ Đoài - Công ty CP Xây dựng và Sản xuất thương mại Việt Phát với giá 13,087 tỷ đồng (giá gói thầu 13,484 tỷ đồng).
Tại xã Yên Bài, Công ty CP Tư vấn đầu tư và Xây dựng Huy Cường là nhà thầu duy nhất tham dự và trúng Gói thầu số 05 thuộc Dự án Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng các thôn Quảng Phúc, Phú Yên, Việt Yên với giá 13,166 tỷ đồng (giá gói thầu 13,367 tỷ đồng).
Tại TP. Huế, các gói thầu thuộc Dự toán Thuê dịch vụ quản lý, vận hành, bảo trì hệ thống điện chiếu sáng và đèn tín hiệu giao thông trên địa bàn Thành phố cũng ghi nhận tình trạng một nhà thầu dự thầu và trúng thầu. Trong đó, Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Huế (HEPCO) trúng Gói thầu số 01 và Gói thầu số 04 với giá lần lượt 30,871 tỷ đồng và 16,689 tỷ đồng; Liên danh Công ty TNHH Hằng Trung - HEPCO trúng Gói thầu số 07 và Gói thầu số 10 với tổng giá trị 18,7 tỷ đồng.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, lũy kế từ đầu năm đến ngày 22/8/2026, tỷ lệ tiết kiệm bình quân toàn quốc trong kỳ đạt 2,9%; số nhà thầu tham dự bình quân theo hình thức đấu thầu rộng rãi chỉ đạt 1,32 nhà thầu/gói, trong khi tỷ lệ gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự chiếm tới 41,93%.
Ngày 27/8/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Xuân Sơn, tỉnh Ninh Bình phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu Xây lắp thuộc Dự án Hệ thống điện chiếu sáng và hạ thế phục vụ sản xuất trên địa bàn xã Xuân Sơn. Công ty TNHH Thương mại dịch vụ xây dựng Kim Hoa một mình tham dự và trúng thầu với giá 13,279 tỷ đồng (giá gói thầu 13,417 tỷ đồng)...
Qua tìm hiểu, một trong những nhóm tiêu chí dễ phát sinh tranh cãi tại các gói thầu chiếu sáng công cộng là yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị, đặc biệt là bộ đèn.
Tại Gói thầu số 03 thuộc Dự án Cải tạo, sửa chữa hệ thống chiếu sáng các tuyến trục chính khu trung tâm trên địa bàn phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, hồ sơ mời thầu (HSMT) bị cho rằng hướng đến kiểu dáng, kích thước và thông số kỹ thuật của đèn ACURA - sản phẩm độc quyền của thương hiệu Hoàng Gia. Việc HSMT mô tả tiêu chuẩn kỹ thuật của bộ đèn quá chi tiết, thậm chí kèm theo hình ảnh minh họa cấu tạo sản phẩm dễ dẫn đến thực tế chỉ có một thiết bị hoặc một nhà sản xuất đáp ứng đầy đủ yêu cầu, trong khi trên thị trường còn nhiều sản phẩm tương đương. Điều này có thể trở thành nguyên nhân hạn chế sự tham gia của nhà thầu.
Ngoài yêu cầu kỹ thuật, một số điều kiện khác cũng có thể ảnh hưởng đến sự tham gia của nhà thầu. Ví dụ, tại Gói thầu số 01 thuộc Dự án Nâng cấp hệ thống điện chiếu sáng công cộng trên địa bàn huyện Thanh Trì, TP. Hà Nội, HSMT yêu cầu nhà thầu phải đi khảo sát hiện trường.
Trong khi đó, tại một số gói thầu có tính chất chủ yếu là cung cấp, lắp đặt hệ thống chiếu sáng, HSMT lại đưa ra yêu cầu lạ về nhân sự chủ chốt, như kỹ sư giao thông đường bộ hoặc một số chuyên ngành không trực tiếp gắn với hoạt động thiết kế, lắp đặt và vận hành hệ thống chiếu sáng.
Trước thực tế nhiều gói thầu chiếu sáng công cộng chỉ có một nhà thầu tham dự, trong khi thị trường có nhiều doanh nghiệp đủ khả năng cung cấp thiết bị, thi công và lắp đặt, nhiều ý kiến cho rằng các chủ đầu tư cần rà soát kỹ những yếu tố có thể làm thu hẹp cạnh tranh tồn tại ngay trong HSMT.
