 |
| Nhiều cơ sở nhà đất dôi dư đã được chuyển giao cho các đơn vị thiếu nơi làm việc, phục vụ mục đích y tế, giáo dục, văn hóa, công cộng để nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Ảnh: Chiến Khôi |
Nhiều khó khăn trong việc xử lý tài sản để đưa ra đấu giá đang được các địa phương nhận diện, tháo gỡ để đẩy nhanh công tác này.
Đẩy nhanh tiến độ xử lý nhà, đất dôi, dư
Từ ngày 1/6/2025 đến nay, Chính phủ đã ban hành 1 nghị quyết và 12 nghị định; Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 quyết định; Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng ban hành 10 thông tư quy định về tài sản công. Các quy định mới đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền cho bộ, ngành cùng chính quyền địa phương. Từ đó, địa phương có toàn thẩm quyền trong quản lý, sử dụng và xử lý tài sản thuộc phạm vi đảm nhiệm.
Theo Bộ Tài chính, hệ thống pháp luật hiện hành đã quy định đầy đủ các hình thức xử lý tài sản công dôi dư. Thẩm quyền và trình tự thực hiện từng bước đều được nêu rõ. Cùng với đó, Thủ tướng đã ban hành 6 công điện; Bộ Tài chính ban hành 2 công điện cùng 25 văn bản hướng dẫn và đôn đốc các đơn vị triển khai. Nguyên tắc đầu tiên khi xử lý đối với nhà, đất dôi dư là ưu tiên điều chuyển tài sản cho các cơ quan, đơn vị đang thiếu trụ sở làm việc. Các cơ sở dôi dư còn được ưu tiên bố trí cho các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa và thể thao, mục đích công cộng khác.
Sau các mục tiêu ưu tiên trên, phương án xử lý nhà đất dôi dư mới thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương quản lý để các địa phương giao đất hoặc cho thuê đất theo Luật Đất đai.
UBND tỉnh Gia Lai cho biết, sau sáp nhập, toàn tỉnh có 1.613 cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi Tỉnh quản lý. Trong đó hơn 1.000 cơ sở là điểm trường nhỏ, lẻ không còn sử dụng. Địa phương này đã đưa ra 4 phương án xử lý, trong đó với 644 cơ sở nhà, đất có diện tích nhỏ, nằm xen kẽ trong khu dân cư hoặc được quy hoạch sang đất ở sẽ được xử lý theo pháp luật về đất đai, trong đó có đấu giá quyền sử dụng đất ở. Nguồn thu sẽ được sử dụng để tái đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công cộng thiết yếu, phục vụ nhu cầu của người dân. Với 69 cơ sở có diện tích tương đối lớn, có khả năng kết nối với các khu đất liền kề và có lợi thế về vị trí tại trung tâm các xã, phường, Tỉnh dự kiến cho thuê đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất thực hiện dự án thương mại, dịch vụ, đầu tư…
Tính từ đầu năm đến tháng 8/2026, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức đấu giá cho thuê hàng chục cơ sở nhà, đất là trụ sở các cơ quan nhà nước dôi dư sau sắp xếp. Riêng đợt này, Trung tâm cho thuê 31 trụ sở, trong đó 15 cơ sở cho thuê theo hình thức niêm yết giá, 16 cơ sở cho thuê theo hình thức đấu giá cạnh tranh. Từ nay đến cuối năm, Trung tâm tiếp tục rà soát, tổ chức đấu giá cho thuê đối với các trụ sở dôi dư còn lại được giao quản lý, khai thác.
Ở Sơn La, hiện có 400 cơ sở cần rà soát, xử lý trên địa bàn. Qua rà soát, 65 cơ sở đã hoàn thành bàn giao, tiếp nhận, đưa vào sử dụng hoặc tiếp tục phục vụ công tác; 45 cơ sở đang tiếp tục thực hiện chuyển đổi công năng hoặc đấu giá; 35 cơ sở được Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh triển khai quy trình khai thác.
Tiếp tục tháo gỡ khó khăn khi đấu giá
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Tài chính và các bộ, ngành trung ương, sau khi sắp xếp theo thứ tự ưu tiên, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Nghệ An được giao quản lý, khai thác 87 khu đất và cơ sở nhà, đất, gồm cả đất và tài sản gắn liền với đất.
Trong số này, có 14 lô tài sản công được xử lý theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, với phương án cho thuê thời hạn tối đa 10 năm. Đến nay, 4 lô đã bốc thăm lựa chọn được người thuê. Với 9 lô chưa có người thuê, Trung tâm đang triển khai công bố đợt tiếp theo, áp dụng cơ chế giảm giá 5% theo quy định. Còn lại, 73 lô đất được xử lý theo pháp luật đất đai, theo phương thức cho thuê ngắn hạn hoặc đấu giá quyền sử dụng đất. Trong đó, 20 lô thuộc kế hoạch đấu giá tài sản công, trụ sở dôi dư năm 2026.
Theo thông tin từ Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Nghệ An, quá trình xử lý còn gặp những khó khăn nhất định. Nhiều trụ sở cũ được quy hoạch là đất trụ sở cơ quan; nếu muốn đấu giá, chuyển sang mục đích thương mại, dịch vụ hoặc đất ở phải thực hiện điều chỉnh quy hoạch. Một số công trình đã xuống cấp, công năng hành chính cũ không còn phù hợp với nhu cầu kinh doanh, dịch vụ. Có cơ sở sai lệch diện tích hoặc chồng lấn ranh giới do lịch sử đo đạc, buộc phải đo đạc lại trước khi xác định giá thuê.
Trên địa bàn Bắc Ninh, có hơn 400 cơ sở nhà đất dôi dư rải rác trên hơn 10 xã, phường được xử lý theo hình thức cho thuê và đấu giá. Một trong những điểm nghẽn được chỉ ra là ở khâu định giá tài sản và giá thuê đất do cơ chế, phương pháp định giá phức tạp. Trong khi đó, nhiều tài sản có diện tích nhỏ hẹp, nằm ở vị trí không thuận lợi, nhưng giá khởi điểm được định giá cao so với thực tế. Theo Chi nhánh Trung tâm Phát triển quỹ đất phường Kinh Bắc, việc đấu giá cho thuê tài sản công có một số khó khăn như: hồ sơ quản lý trong quá trình bàn giao không được đầy đủ, thất lạc giấy tờ nên việc xác định mốc giới, lập phương án cho thuê khó chuẩn xác, sai lệch sổ sách kế toán và thực địa…
Mới đây, ông Lê Quang Hùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã chủ trì hội nghị về tình hình sắp xếp, xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư trên địa bàn Tỉnh. Tại hội nghị, một số khó khăn trong việc đưa tài sản là nhà đất dôi dư ra đấu giá được chỉ ra liên quan đến quy hoạch, trích đo địa chính, xác định ranh giới, diện tích, giá đất và giá khởi điểm. Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh, khối lượng công việc sắp xếp, xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư từ nay đến cuối năm còn rất lớn. Vì vậy, các sở, ngành, địa phương phải xác định đây là nhiệm vụ cấp bách, có thời hạn cụ thể; chủ động tổ chức thực hiện, không chờ đôn đốc, nhắc nhở. Mục tiêu cuối cùng là đưa tài sản công dôi dư vào quản lý, khai thác, sử dụng thực chất, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.
Cũng liên quan tới vấn đề này, tại cuộc họp ngày 16/9, ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu các xã, phường khẩn trương rà soát toàn bộ các cơ sở nhà, đất dôi dư để hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đo đạc diện tích, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các thủ tục liên quan. Trong đó, bảo đảm tập trung hoàn thành công tác định giá, đấu giá thanh lý tài sản trên đất và thu hồi đất trong tháng 10/2026; hoàn thiện quy hoạch, xây dựng tiêu chí, xác định giá khởi điểm và hoàn thiện hồ sơ đấu giá, đấu thầu dự án trong tháng 11/2026; lập phương án đấu giá cho thuê đối với nhóm tài sản công cho thuê 5 năm; bảo đảm đến trước ngày 31/12/2026 phải hoàn thành 100% hồ sơ, phương án xử lý chi tiết.
Đưa tài sản nhà đất dôi, dư vào khai thác, sử dụng không chỉ là yêu cầu sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy mà còn là bài toán sử dụng hiệu quả nguồn lực công. Với hành lang pháp lý, hướng dẫn đầy đủ như hiện nay, các vướng mắc đang được nhiều địa phương nhận diện và xử lý phù hợp với thực tiễn, bảo đảm vừa chống lãng phí, vừa phát huy cao nhất giá trị tài sản công.
