Tách dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam thành 17 dự án độc lập
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP về triển khai chủ trương đầu tư tuyến Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, trong đó cho phép tách toàn bộ dự án thành 17 dự án độc lập nhằm đẩy nhanh tiến độ và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.
Theo Nghị quyết, phần công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ được tách riêng thành các dự án độc lập, tạo điều kiện chủ động triển khai sớm giải phóng mặt bằng. Người quyết định đầu tư được phép tiếp tục phân tách các dự án thành phần mà không phải thực hiện lại thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị.
Trên cơ sở thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, các cơ quan có thẩm quyền có thể lập, thẩm định và quyết định đầu tư, đồng thời triển khai xây dựng các khu tái định cư. Công tác di dời hạ tầng kỹ thuật và giải phóng mặt bằng sẽ được thực hiện sau khi xác định mốc giới trên thực địa, với nguồn vốn bố trí từ ngân sách trung ương và địa phương theo kế hoạch.
Đáng chú ý, Chính phủ cho phép áp dụng linh hoạt các hình thức lựa chọn nhà thầu như chỉ định thầu và đấu thầu hạn chế đối với nhiều gói thầu quan trọng, bao gồm xây lắp, tư vấn và các hợp đồng tổng thầu EPC hoặc “chìa khóa trao tay”. Cơ chế này được kỳ vọng giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai trong bối cảnh dự án có quy mô lớn, tính chất phức tạp.
Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu tối ưu hóa hướng tuyến theo tiêu chí thẳng nhất có thể, phù hợp điều kiện địa hình, địa chất nhằm hạn chế điều chỉnh sau khi giải phóng mặt bằng, tránh phát sinh chi phí và lãng phí nguồn lực.
Việc chia tách dự án thành nhiều hợp phần độc lập được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục, tăng tính linh hoạt trong điều hành và tạo tiền đề đẩy nhanh tiến độ dự án hạ tầng chiến lược quốc gia trong thời gian tới.
Từ 1/7/2027 kiểm định khí thải xe máy tại Hà Nội, TP.HCM
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 13/2026/QĐ-TTg quy định lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ, trong đó chính thức triển khai kiểm định khí thải từ ngày 1/7/2027 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo lộ trình, việc kiểm định sẽ mở rộng từ ngày 1/7/2028 đối với các thành phố trực thuộc trung ương khác và từ ngày 1/7/2030 đối với các địa phương còn lại. Các tỉnh, thành có thể chủ động áp dụng sớm hơn tùy điều kiện thực tế.
Quyết định cũng phân loại mức tiêu chuẩn khí thải theo năm sản xuất phương tiện. Cụ thể, xe mô tô sản xuất trước năm 2008 áp dụng mức 1; giai đoạn 2008–2016 áp dụng mức 2; từ 2017 đến trước 1/7/2026 áp dụng mức 3; và từ sau thời điểm này áp dụng mức 4 – mức tiêu chuẩn cao nhất. Đối với xe gắn máy, các mức áp dụng được phân chia tương tự nhưng có điều chỉnh về mốc thời gian phù hợp.
Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2028, toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy lưu thông tại Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng tối thiểu tiêu chuẩn khí thải mức 2 trở lên. Quy định này được xem là bước đi mạnh nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, nơi mật độ phương tiện cá nhân ở mức cao.
Bên cạnh đó, các phương tiện khi lưu thông vào khu vực “vùng phát thải thấp” tại Hà Nội sẽ phải tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn theo quy định riêng của địa phương.
Việc áp dụng kiểm định khí thải xe máy được kỳ vọng góp phần cải thiện chất lượng môi trường không khí, đồng thời thúc đẩy quá trình thay thế phương tiện cũ, nâng cao tiêu chuẩn kỹ thuật của phương tiện giao thông trong dài hạn.
Miễn loạt phí giao thông đến hết tháng 6/2026 để hỗ trợ doanh nghiệp
Bộ Tài chính Việt Nam vừa ban hành Thông tư số 40/2026/TT-BTC, quy định miễn một số khoản phí, lệ phí trong lĩnh vực giao thông vận tải từ ngày 7/4 đến hết 30/6/2026, nhằm giảm chi phí logistics và hỗ trợ doanh nghiệp trước áp lực gia tăng từ giá nhiên liệu.
Theo quy định, nhiều loại phí trong các lĩnh vực hàng không, hàng hải, đường thủy nội địa và đường sắt sẽ được miễn hoàn toàn trong thời gian áp dụng. Cụ thể, trong lĩnh vực hàng không, các khoản phí, lệ phí được miễn (trừ phí thẩm định cấp giấy phép ra vào khu vực hạn chế tại sân bay). Đối với hàng hải, tàu thuyền vào, rời khu vực hàng hải cũng được miễn phí theo quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, phương tiện thủy nội địa hoạt động giữa các cảng, bến trong nước được miễn phí, lệ phí tại cảng, bến. Đáng chú ý, phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do Nhà nước đầu tư cũng được miễn, qua đó góp phần giảm chi phí vận tải và thúc đẩy lưu thông hàng hóa.
Thông tư cũng quy định không áp dụng một số khoản phí trong lĩnh vực hàng không dân dụng và đường thủy nội địa từng được quy định trước đó, tiếp tục mở rộng phạm vi hỗ trợ cho doanh nghiệp và người dân.
Theo đánh giá, chính sách này được ban hành trong bối cảnh chi phí vận tải gia tăng do biến động giá năng lượng toàn cầu, đặc biệt là tác động từ các điểm nóng địa chính trị. Việc miễn, giảm phí được kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí đầu vào, ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh và hạn chế tác động lan tỏa đến giá hàng hóa.
Sau ngày 30/6/2026, các mức phí, lệ phí sẽ quay trở lại áp dụng theo quy định hiện hành. Chính sách hỗ trợ ngắn hạn này được xem là giải pháp kịp thời nhằm duy trì đà phục hồi của nền kinh tế trong bối cảnh còn nhiều biến động.
Quảng Ngãi kêu gọi đầu tư loạt dự án năng lượng sạch hơn 3.500MW
Quảng Ngãi đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào lĩnh vực năng lượng với tổng công suất nguồn điện dự kiến hơn 3.500MW giai đoạn 2026–2030, tập trung chủ yếu tại khu vực phía Đông tỉnh. Theo Sở Công Thương, đã có 11 nhà đầu tư đăng ký thực hiện các dự án, chủ yếu thuộc lĩnh vực thủy điện và điện mặt trời, với tổng vốn đầu tư lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
Trong số các đề xuất, có 10 dự án liên quan đến thủy điện, bao gồm 6 dự án đầu tư mới và 4 dự án điều chỉnh công suất. Một số dự án đáng chú ý như thủy điện Trà Phong 1C công suất 13,6MW, tổng vốn gần 530 tỷ đồng. Bên cạnh đó, dự án Nhà máy điện mặt trời Lâm Bình tại đầm Lâm Bình được đề xuất với công suất 100MW, tổng vốn khoảng 1.595 tỷ đồng, tận dụng lợi thế mặt nước và điều kiện bức xạ thuận lợi của khu vực.
Theo quy hoạch, cơ cấu nguồn điện của tỉnh khá đa dạng, gồm thủy điện (hơn 387MW), điện mặt trời (140MW), điện gió (48MW), điện sinh khối, điện rác và đặc biệt là nhiệt điện khí với quy mô lớn khoảng 2.250MW. Tất cả các dự án đều phù hợp với quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050 và định hướng của Quy hoạch điện VIII.
Cơ quan quản lý cho biết phần lớn nhà đầu tư tham gia đề xuất đều có năng lực tài chính và kinh nghiệm triển khai, đồng thời các dự án cơ bản đáp ứng yêu cầu pháp lý và khả năng đấu nối lưới điện. Tỉnh cam kết hỗ trợ tối đa về thủ tục và cơ chế để đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Việc phát triển các dự án năng lượng sạch quy mô lớn được kỳ vọng không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng mà còn tạo động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy thu ngân sách, giải quyết việc làm và đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh, bền vững tại Quảng Ngãi trong những năm tới.
Chính phủ thông qua hồ sơ thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 95/NQ-CP, thông qua hồ sơ Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, đồng thời thành lập 10 phường trên địa bàn tỉnh theo đề xuất của Bộ Nội vụ Việt Nam.
Theo Nghị quyết, Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp thu ý kiến các thành viên Chính phủ để hoàn thiện hồ sơ Đề án, tờ trình và dự thảo các nghị quyết trình Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ được ủy quyền thay mặt Chính phủ ký tờ trình, báo cáo tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ trên cơ sở ý kiến của các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội. Đồng thời, cơ quan này chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung đề án, bảo đảm chất lượng, tiến độ và tính pháp lý của các tài liệu trình cấp có thẩm quyền.
Việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương được đánh giá là bước đi quan trọng trong quá trình tái cấu trúc không gian hành chính và phát triển đô thị tại khu vực Đông Nam Bộ. Nếu được Quốc hội thông qua, đây sẽ là một trong những đô thị trực thuộc Trung ương mới, đóng vai trò động lực tăng trưởng, gắn với các dự án hạ tầng lớn như sân bay Long Thành và các trục giao thông liên vùng.
Đề án hiện đang trong giai đoạn hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét, quyết định theo quy định pháp luật.
