Rào cản mang tên nhân sự chủ chốt

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng “đòi hỏi” nhân sự có trình độ đặc thù, cá biệt, có chứng chỉ quốc tế hay nghiệp vụ trong lĩnh vực xây dựng… không phải là chuyện hiếm trong thực tiễn đấu thầu. Lấy danh nghĩa hàng hóa “đặc thù”, yêu cầu cao về kỹ thuật, nhiều chủ đầu tư khẳng định tính cần thiết của các nhân sự này, buộc nhà thầu phải đáp ứng, dẫn đến hạn chế cạnh tranh trong đấu thầu.

Đối với hàng hóa thông dụng, không đòi hỏi nhân sự thực hiện dịch vụ liên quan phải có trình độ cao thì không yêu cầu về nhân sự chủ chốt. Ảnh: Thanh Phong
Đối với hàng hóa thông dụng, không đòi hỏi nhân sự thực hiện dịch vụ liên quan phải có trình độ cao thì không yêu cầu về nhân sự chủ chốt. Ảnh: Thanh Phong

Theo khảo sát của phóng viên Báo Đấu thầu, nhiều gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng trong thời gian gần đây đưa ra các yêu cầu về nhân sự chủ chốt khó hiểu. Từ ngày 22/4 đến ngày 11/5/2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và phát triển đô thị TP. Huế phát hành hồ sơ mời thầu (HSMT) Gói thầu số 15 Thiết bị còn lại của giai đoạn 1 thuộc Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại xã A Lưới 3, có giá 14,087 tỷ đồng. Gói thầu có phạm vi mua sắm nội thất trường học (bàn, ghế, tủ, bảng), thiết bị công nghệ thông tin (tivi, máy tính), thiết bị sinh hoạt (thiết bị nhà bếp), được xác định là hàng hóa phổ thông cung cấp rộng rãi trên thị trường. Tuy nhiên, HSMT yêu cầu đến 4 vị trí nhân sự chủ chốt, trong đó vị trí kỹ thuật phụ trách thực hiện hướng dẫn sử dụng và chuyển giao thiết bị, đồ dùng nhà bếp (không được kiêm nhiệm với bất kỳ chức danh nào khác tại gói thầu này) có bằng tốt nghiệp đại học trở lên liên quan thực phẩm, dinh dưỡng.

Một nhà thầu kiến nghị, danh mục thiết bị, dụng cụ nhà bếp tại Gói thầu đều có hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất, quy trình vận hành tiêu chuẩn..., không bao gồm dịch vụ chế biến thực phẩm, dịch vụ dinh dưỡng, tổ chức bữa ăn hoặc vận hành bếp ăn. Do đó, việc yêu cầu nhân sự có bằng cấp/chuyên môn về thực phẩm, dinh dưỡng không liên quan trực tiếp đến nội dung công việc của Gói thầu, có dấu hiệu hạn chế sự tham gia của nhà thầu.

Tại Nghệ An, Gói thầu số 05B Chi phí thiết bị thuộc Dự án Hạ tầng kỹ thuật, thiết bị trụ sở làm việc Huyện ủy - HĐND - UBND xã Hưng Nguyên đang trong thời gian xét thầu. Theo quy định tại HSMT, nhà thầu phải đề xuất 4 vị trí nhân sự chủ chốt, gồm: chỉ huy trưởng công trường (tốt nghiệp đại học trở lên là kỹ sư xây dựng, kiến trúc sư hoặc kỹ sư điện); cán bộ kỹ thuật lắp đặt phần điện (tốt nghiệp đại học trở lên là kỹ sư điện); cán bộ kỹ thuật phần kiến trúc (tốt nghiệp đại học trở lên các chuyên ngành kiến trúc, mỹ thuật); cán bộ phụ trách thanh quyết toán (kỹ sư chuyên ngành kinh tế xây dựng). Một số nhà thầu phản ánh, danh mục hàng hóa tại Gói thầu đều là hàng hóa thông dụng trên thị trường như loa hội trường, cục đẩy công suất, vang số, mixer, màn hình led hội trường, các thiết bị điện nhẹ... Việc HSMT yêu cầu hàng loạt nhân sự chủ chốt, trong đó có cả những chức danh theo quy định pháp luật xây dựng, là nằm ngoài yêu cầu cần thiết của Gói thầu, gây hạn chế nhà thầu.

Biên bản mở thầu ngày 25/4/2026 ghi nhận, Liên danh do Công ty CP Tư vấn & Đầu tư xây dựng Thiên Hoàng đại diện là nhà thầu duy nhất tham dự, với giá dự thầu 8,338 tỷ đồng (giá gói thầu 8,345 tỷ đồng).

Cá biệt, tại Gói thầu số 05 Triển khai mở rộng phần mềm quản lý công tác cải cách hành chính đến cấp xã (giá gói thầu 1,765 tỷ đồng), do Sở Nội vụ tỉnh An Giang làm chủ đầu tư, HSMT yêu cầu nhà thầu đề xuất vị trí chủ nhiệm dự án có tối thiểu 8 năm kinh nghiệm hoặc 5 hợp đồng tương tự; tốt nghiệp đại học trở lên thuộc các ngành đào tạo về công nghệ thông tin; có chứng chỉ/chứng nhận quản lý dự án còn hiệu lực; chứng chỉ/chứng nhận phân tích dữ liệu hoặc tương đương còn hiệu lực; chứng chỉ/chứng nhận huấn luyện phòng cháy chữa cháy, an toàn lao động còn hiệu lực.

Nhà thầu kiến nghị, vị trí chủ nhiệm dự án là vị trí quản lý tổng thể, chịu trách nhiệm về phạm vi, tiến độ, chất lượng, chi phí, nguồn lực và tổ chức thực hiện hợp đồng, không phải là vị trí trực tiếp thực hiện nghiệp vụ chuyên môn như phân tích dữ liệu, do đó, yêu cầu các dạng chứng chỉ chuyên ngành đối với nhân sự này là bất hợp lý. Mặt khác, Gói thầu số 05 có tính chất mua sắm hàng hóa, vì vậy việc yêu cầu nhân sự có chứng chỉ chuyên môn cao là không phù hợp quy định.

Ngày 28/4/2026, gói thầu trên bị hủy thầu do cả 2 nhà thầu tham dự (Công ty CP Công nghệ Hinova và Công ty CP Hinnova) đều không đáp ứng các yêu cầu của HSMT.

Theo quy định tại Thông tư số 79/2025/TT-BTC, chủ đầu tư không được yêu cầu về huy động nhân sự chủ chốt đối với phần công việc cung cấp hàng hóa. Đối với hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường, không đòi hỏi nhân sự thực hiện dịch vụ liên quan (như: lắp đặt, đào tạo, chuyển giao công nghệ…) phải có trình độ cao thì không yêu cầu về nhân sự chủ chốt. Chỉ được yêu cầu về nhân sự chủ chốt đối với các dịch vụ liên quan có yếu tố đặc thù, phức tạp cần thiết phải có nhân sự có hiểu biết, nhiều kinh nghiệm đảm nhận. Chuyên gia đấu thầu khuyến nghị, tiêu chí nhân sự trong các gói thầu mua sắm hàng hóa cần được kiểm soát chặt chẽ hơn. Tiêu chí đưa ra phải gắn với bản chất công việc, bảo đảm phù hợp, hợp lý, tránh việc lạm dụng, tạo ra rào cản đối với nhà thầu.

Kết nối đầu tư