 |
| Bất chấp những thách thức ngắn hạn, Việt Nam tiếp tục khẳng định sức hút chiến lược đối với nhà đầu tư châu Âu. Ảnh: Internet |
Tái cân bằng tâm lý trong môi trường nhiều biến động
Báo cáo của EuroCham ghi nhận chỉ số BCI đạt 72,7 điểm trong quý I/2026, giảm 7,3 điểm so với mức đỉnh 80 điểm của quý trước. Tuy nhiên, sự điều chỉnh này không phản ánh một xu hướng suy yếu, mà là quá trình “hạ nhiệt kỳ vọng” trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất định.
Đáng chú ý, cấu trúc tâm lý doanh nghiệp cho thấy thị trường vẫn giữ trạng thái tích cực: 56% doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan trong quý I, 38% giữ quan điểm trung lập và chỉ 10% có đánh giá tiêu cực. Điều này cho thấy niềm tin không bị xói mòn, mà đang dịch chuyển theo hướng thực tế hơn.
“Những gì chúng ta đang chứng kiến không phải là sự suy giảm niềm tin, mà là một sự tái hiệu chỉnh tất yếu. Trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động, doanh nghiệp đang tìm kiếm những "cảng an toàn", và Việt Nam vẫn là điểm đến đáng tin cậy”, ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham, nhận định.
Thực tế vận hành cũng củng cố nhận định này. Sau một năm đối mặt với các cú sốc thương mại toàn cầu, 77% doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam vẫn duy trì hoặc gia tăng doanh thu trong năm 2025, trong đó 40% ghi nhận tăng trưởng. Con số này cao hơn đáng kể so với những lo ngại trước đó, khi doanh nghiệp từng dự báo lợi nhuận có thể giảm tới 20%.
Tuy vậy, bản chất rủi ro đã thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây là nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng, thì nay áp lực chi phí trở thành vấn đề trung tâm. Có tới 75% doanh nghiệp lo ngại biến động giá năng lượng, 61% chịu áp lực chi phí vận hành và 55% quan ngại nhu cầu toàn cầu suy yếu. Tổng cộng, 90% doanh nghiệp xác định chi phí và địa chính trị là rủi ro trọng yếu trong năm 2026.
Niềm tin cũng không còn phân bổ đồng đều. Các doanh nghiệp tập trung vào thị trường nội địa ghi nhận mức BCI cao hơn (77,4 điểm), trong khi nhóm phụ thuộc vào xuất khẩu hoặc chuỗi cung ứng toàn cầu tỏ ra thận trọng hơn. Ông Xavier Depouilly - Tổng Giám đốc DXL - cho rằng, sự phân hóa này phản ánh khả năng hấp thụ cú sốc khác nhau giữa các mô hình kinh doanh, trong đó doanh nghiệp hướng nội địa có lợi thế ổn định hơn trong giai đoạn biến động.
Củng cố lợi thế dài hạn từ cải cách môi trường kinh doanh
Bất chấp những thách thức ngắn hạn, Việt Nam tiếp tục khẳng định sức hút chiến lược đối với nhà đầu tư châu Âu. Có tới 93% doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư - một trong những mức cao nhất từng được ghi nhận.
Đặc biệt, những doanh nghiệp coi Việt Nam là thị trường trọng tâm ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực cao hơn rõ rệt, với tỷ lệ từ 65 - 68%, đồng thời có tới 96% sẵn sàng giới thiệu thị trường này. Điều này cho thấy mức độ gắn kết với Việt Nam không chỉ phản ánh niềm tin, mà còn mang lại hiệu quả thực tế.
Tuy nhiên, để duy trì và nâng cao lợi thế này, các điểm nghẽn nội tại cần tiếp tục được tháo gỡ. Thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn nhất khi 61% doanh nghiệp phản ánh đây là thách thức chính. Bên cạnh đó, 51% cho rằng quy định chưa rõ ràng hoặc thiếu nhất quán, trong khi 44% gặp khó khăn liên quan đến quản lý thuế. Đáng lưu ý, tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao cũng gia tăng, từ 23% lên 33%, trở thành rủi ro mang tính dài hạn.
Dù đã có những cải thiện nhất định như giảm chồng chéo thủ tục và thuận lợi hóa quy trình thị thực, môi trường kinh doanh vẫn cần những bước tiến mạnh mẽ hơn để giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả vận hành.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, năng lực cạnh tranh của Việt Nam sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng thực thi chính sách. Với nền tảng tăng trưởng GDP đạt 7,83% trong quý I/2026 và niềm tin nhà đầu tư vẫn duy trì ở mức cao, Việt Nam đang đứng trước cơ hội củng cố vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Vấn đề còn lại không nằm ở việc liệu Việt Nam có hấp dẫn hay không, mà ở tốc độ và hiệu quả cải cách để chuyển hóa niềm tin thành dòng vốn và tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tới.
