Mở “đường băng” cho 1 triệu căn nhà ở xã hội (NOXH): Địa phương vào cuộc, thể chế cần bứt phá

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 01 triệu căn hộ NOXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp (KCN) giai đoạn 2021–2030” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Từ chủ trương mang tính chiến lược về an sinh nhà ở, nhiều địa phương đã chuyển sang hành động cụ thể, với danh mục dự án lớn, tiến độ rõ ràng và cách làm ngày càng chủ động, rút ngắn tiến độ, tạo đà triển khai nhanh trên thực địa.

Đề án “Đầu tư XD ít nhất 01 triệu căn hộ NOXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân KCN GĐ 2021–2030” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Ảnh minh họa: Internet
Đề án “Đầu tư XD ít nhất 01 triệu căn hộ NOXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân KCN GĐ 2021–2030” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Ảnh minh họa: Internet

Đồng loạt triển khai dự án NOXH

Trong năm 2025, Hà Nội hoàn thành 5.158 căn hộ NOXH, vượt khoảng 10% chỉ tiêu được giao. Giai đoạn 2026-2030, Thành phố vừa dự kiến đầu tư thêm ít nhất 39 dự án NOXH trên diện tích gần 115 ha với tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 71.500 tỷ đồng. Mục tiêu đến năm 2030, Thành phố đáp ứng khoảng 120.000 căn NOXH, phục vụ người thu nhập thấp và công nhân KCN.

Trong danh mục dự án NOXH vừa được công bố, nhiều dự án có quy mô vốn lớn như: Dự án NOXH Xuân Mai - Tân Tiến (xã Tân Tiến) với tổng mức đầu tư 12.078 tỷ đồng; Dự án NOXH Đa Phúc 1, tại ô đất III.2-13/N09 KĐT Sóc Sơn - khu 3 với tổng mức đầu tư 10.119 tỷ đồng… Riêng xã Nội Bài có tới 7 dự án với tổng diện tích khoảng 10ha và tổng mức đầu tư gần 5.500 tỷ đồng; xã Đa Phúc có 6 dự án NOXH với quy mô 13ha, tổng mức đầu tư 11.800 tỷ đồng; xã Sóc Sơn có 6 dự án NOXH với quy mô 31,5ha, hơn 28.000 tỷ đồng…

Theo kế hoạch, Trung tâm Phục vụ hành chính công TP. Hà Nội sẽ tiếp nhận hồ sơ đăng ký của nhà đầu tư trong thời hạn 30 ngày. Đối với các khu đất đã hoàn thành GPMB, tiến độ thực hiện dự án dự kiến khoảng 3 năm; với các khu đất chưa hoàn tất GPMB, thời gian triển khai khoảng 4 năm.

Tại Bắc Ninh, tốc độ triển khai còn ấn tượng hơn. Trong năm 2025, toàn tỉnh đã hoàn thành 15.929 căn NOXH. Dự kiến, giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh Bắc Ninh sẽ tăng thêm 135.002 căn NOXH, đáp ứng nhu cầu nhà ở cho lực lượng lao động lớn tại “thủ phủ” KCN phía Bắc…

Rút ngắn thời gian chọn nhà đầu tư, nhà thầu thi công

Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 và Chính phủ ban hành Nghị định số 192/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 đã tạo ra hành lang pháp lý mới, cho phép áp dụng cơ chế đặc thù trong phát triển NOXH. Nhờ đó, thời gian triển khai các dự án NOXH, đặc biệt là khâu lựa chọn chủ đầu tư, nhà thầu thi công được rút ngắn đáng kể.

Bắc Ninh xác định phát triển NOXH là nhiệm vụ trọng tâm gắn với chiến lược thu hút và giữ chân lao động tại thủ phủ các KCN phía Bắc, nên đã áp dụng cơ chế “luồng xanh 60%”, cắt giảm tối thiểu 60% thời gian giải quyết thủ tục hành chính đối với các dự án NOXH để đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Trong cao điểm tháng 12/2025, UBND tỉnh Bắc Ninh đã đồng loạt chấp thuận chủ trương đầu tư cho nhiều dự án NOXH. Đơn cử, Dự án NOXH tại KĐT Đa Mai – Song Mai 2, phường Đa Mai được giao cho Công ty CP Tập đoàn Danko thực hiện với tổng mức đầu tư là 1.633 tỷ đồng, cung ứng khoảng 1.395 căn hộ. Dự án Khu NOXH số 2 tại phường Yên Dũng khoảng 4,98 ha được giao cho Công ty CP NOXH Nham Biền thực hiện với tổng mức đầu tư hơn 951 tỷ đồng, dự kiến cung cấp khoảng 644 căn hộ…

Song song đó, tỉnh Bắc Ninh liên tục ban hành các quyết định bàn giao đất cho các chủ đầu tư triển khai dự án NOXH như: Dự án Khu NOXH số 01 tại khu số 5, số 9 thuộc KĐT phía nam TP. Bắc Giang (nay là phường Bắc Giang và phường Tân Tiến) do Công ty CP NODECO làm chủ đầu tư; Dự án Khu NOXH tại Khu số 1 thuộc KĐT phía Bắc xã Đồng Sơn, TP. Bắc Giang (nay là phường Tiền Phong, tỉnh Bắc Ninh) do Công ty CP Đầu tư Sông Đà – Việt Đức làm chủ đầu tư… Tỉnh cũng phối hợp với Bộ Quốc phòng và Bộ Công an để bố trí quỹ đất phát triển 6 dự án NOXH dành cho lực lượng vũ trang, quy mô 3.800 căn.

Ngoài ra, UBND tỉnh Bắc Ninh còn đồng ý chủ trương giao Công ty CP Thương mại và Đầu tư HTV nghiên cứu phương án xây dựng dự án NOXH tại Dự án KĐT mới Giáp Nguột – Trại Cầu, phường Bắc Giang; giao Công ty CP BG nghiên cứu phương án xây dựng Dự án NOXH tại KDC Song Khê 2, phường Tiền Phong; xem xét thẩm định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư thực hiện Dự án Khu NOXH tại KĐT số 19 thuộc Phân khu số 2, phường Bắc Giang theo đề xuất của Công ty CP NODECO; xem xét đề nghị của UBND phường Tân Tiến về thủ tục giao đất thực hiện Dự án NOXH tại KĐT số 13, phân khu số 2, phường Tân Tiến…

Đáng chú ý, tỉnh Bắc Ninh cũng đang chuẩn bị công khai 02 dự án NOXH quy mô lớn trên 4.500 tỷ đồng nhằm lựa chọn chủ đầu tư có năng lực, kinh nghiệm, đảm bảo chất lượng xây dựng và quản trị vận hành sau đầu tư, gồm: Dự án Khu NOXH tại KĐT mới Dĩnh Trì – Tân Dĩnh, phường Bắc Giang và xã Tân Dĩnh và Dự án Khu NOXH tại KĐT phía Đông Bắc, phường Bắc Giang. Cả hai dự án hiện chưa được GPMB, chưa có hạ tầng kết nối.

Không chỉ ở bước chủ trương đầu tư, việc lựa chọn nhà thầu thực hiện các gói thầu xây lắp chính cũng được đẩy nhanh.

Tại Ninh Bình, Dự án Đầu tư xây dựng NOXH TP. Hoa Lư được phê duyệt vào cuối tháng 6/2025, thì 02 tháng sau (ngày 14/8/2025), Liên danh Công ty CP LICOGI13 - Công ty CP LICOGI13FC được chỉ định thực hiện Gói số 20: Thi công xây dựng thuộc Dự án. Giá trúng thầu là 1.752,6 tỷ đồng (giá gói thầu là 1.788,4 tỷ đồng). Nhà thầu sẽ thực hiện Gói thầu theo hợp đồng đơn giá điều chỉnh trong vòng 60 tháng. Quỹ Đầu tư phát triển Ninh Bình được giao làm chủ đầu tư Dự án. Nguồn vốn thực hiện được sử dụng từ vốn góp của Quỹ Đầu tư phát triển, vốn vay từ các tổ chức tín dụng và vốn huy động từ bán căn hộ. Dự án có quy mô sử dụng đất là 50.514 m2 với tổng mức đầu tư hơn 1.976 tỷ đồng, dự kiến cung ứng 1.250 căn NOXH đến năm 2030.

Tương tự, tại Dự án Đầu tư xây dựng NOXH thuộc một phần diện tích ô đất P.KTX-01 theo Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Dự án đầu tư xây dựng KĐT Đại học Nam Cao địa phận TP. Phủ Lý được UBND tỉnh Hà Nam (nay là UBND tỉnh Ninh Bình), chỉ sau vài tháng, Gói số 05: Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị trị giá 241,549 tỷ đồng đã được phê duyệt kết quả (Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn được chỉ định trúng thầu 229,543 tỷ đồng thực hiện trong 360 ngày với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh)…

Tháo “nút thắt” thể chế để tạo bứt phá

Mặc dù tiến độ đã được cải thiện rõ rệt, nhưng thực tiễn triển khai cho thấy, khâu bồi thường, GPMB vẫn là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay.

Từ đó, UBND tỉnh Bắc Ninh đề xuất xây dựng cơ chế đặc thù cho dự án NƠXH, cho phép người dân có đất bị thu hồi được lựa chọn bồi thường bằng nhà ở tại chính dự án đó. Đồng thời giao Sở Xây dựng làm đầu mối chủ trì xét duyệt đối tượng mua NƠXH, thay vì để chủ đầu tư thực hiện như hiện nay, nhằm rút ngắn thủ tục và tăng tính minh bạch.

Bên cạnh đó, cần siết chặt trách nhiệm người mua, không cho thuê lại NƠXH, xử lý nghiêm các hành vi trục lợi chính sách; đồng thời thiết kế cơ chế mua – bán lại linh hoạt nhưng có kiểm soát để hình thành quỹ NOXH phát triển bền vững. Việc xây dựng phần mềm quản lý dữ liệu NOXH thống nhất toàn quốc, liên thông giữa Bộ Xây dựng và các Sở Xây dựng, tích hợp đăng ký, xét duyệt, bốc thăm và theo dõi quỹ căn hộ được xem là chìa khoá nâng cao hiệu quả quản lý.

Kết nối đầu tư