 |
| Ảnh minh họa: Internet |
Theo kiến nghị của Bộ Xây dựng gửi Chính phủ, tổng nhu cầu vốn sơ bộ để mở rộng các tuyến cao tốc phân kỳ là gần 500.000 tỷ đồng. Trong đó, các đoạn tuyến cao tốc 2 làn xe, nhu cầu vốn hơn 80.000 tỷ đồng, các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế theo quy mô quy hoạch (4 - 8 làn xe), nhu cầu vốn đầu tư khoảng 414.580 tỷ đồng.
Thực tế, do nguồn vốn eo hẹp, nhiều đoạn tuyến thuộc cao tốc Bắc - Nam triển khai trong 2 giai đoạn 2017 - 2021 và 2021 - 2025 chỉ thi công với quy mô 2 làn hoặc 4 làn xe hạn chế. Hệ quả là sau khi đưa vào khai thác, vận hành, có nhiều hạn chế khả năng lưu thông hoặc nguy cơ mất an toàn giao thông. Do đó, Bộ Xây dựng cho biết, cần nâng cấp các tuyến cao tốc này để phát huy tối đa hiệu quả nguồn lực đầu tư trong bối cảnh nhiều nhà đầu tư bày tỏ quan tâm tham gia phát triển dự án nâng cấp.
Có thể kể tới 3 đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông (1.222 km), trên tuyến Lạng Sơn - Hà Nội còn 2 đoạn chưa đáp ứng quy chuẩn đường cao tốc, gồm: đoạn cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng quy mô 4 làn xe hạn chế đang được nghiên cứu mở rộng lên quy mô cao tốc hoàn chỉnh; đoạn Hà Nội - Bắc Giang quy mô 4 làn xe cao tốc, đang có nhà đầu tư quan tâm, đầu tư mở rộng.
Riêng cao tốc Hà Nội - TP.HCM, trường hợp chỉ mở rộng các đoạn tuyến hướng tâm vào Hà Nội, TP.HCM có nhu cầu vận tải lớn với chiều dài 534 km, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 64.048 tỷ đồng, nhu cầu vốn ngân sách trung ương (NSTW) giai đoạn 2026 - 2030 cần bố trí khoảng 30.500 tỷ đồng. Trường hợp mở rộng toàn tuyến với tổng chiều dài khoảng 1.144 km, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 155.000 tỷ đồng, nhu cầu vốn NSTW giai đoạn 2026 - 2030 khoảng hơn 103.000 tỷ đồng.
Đối với tuyến TP.HCM - Cà Mau, đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận đang được đầu tư mở rộng theo phương thức PPP. Đoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ đang có nhà đầu tư quan tâm và đoạn Cần Thơ - Cà Mau hiện có nhu cầu vận tải chưa cao, điều kiện thi công khó khăn nên có thể ảnh hưởng đến tiến độ. Vì vậy, việc đầu tư mở rộng các đoạn này được xem xét thành các dự án riêng.
Các đoạn tuyến khác (860 km), gồm: Tuyên Quang - Phú Thọ, Cao Lãnh - Lộ Tẻ - Rạch Sỏi, Khánh Hoà - Buôn Ma Thuột, Mỹ An - Cao Lãnh - An Hữu, Vành đai 3 TP.HCM, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, nhu cầu vốn mở rộng khoảng 140.394 tỷ đồng.
Việc nâng cấp, mở rộng các tuyến cao tốc dự kiến được xác định cụ thể đối với từng dự án theo phương án linh hoạt: tùy dự án để sử dụng vốn ngân sách nhà nước hay huy động nguồn lực nhà đầu tư thông qua các hợp đồng PPP.
Đánh giá về đề xuất trên, lãnh đạo Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) cho biết, nguồn việc trong các năm tới rất dồi dào và sẵn sàng cho đội ngũ thi công nhiều tiềm lực, kinh nghiệm. Theo ông Lê Hữu Việt Đức, Chủ tịch chi nhánh phía Nam của VACC, hiện nay đội ngũ nhà thầu xây dựng giao thông Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển nhanh chóng với loạt dự án cao tốc đã đưa vào sử dụng, cũng như các dự án đang thi công, nên khả năng đáp ứng các dự án mở rộng cao tốc Bắc – Nam là khả thị.
Thực tế, nhiều dự án cao tốc gắn liền với các nhà thầu uy tín đã về đích bảo đảm kế hoạch dù gặp nhiều khó khăn, trở ngại. Có thể kể tới đoạn Bãi Vọt - Hàm Nghi có chiều dài 35,2 km, giá trị 6.044 tỷ đồng, do liên danh Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) - Tổng công ty 319 Bộ Quốc phòng thi công. Đoạn Hàm Nghi - Vũng Áng gắn với tên tuổi Doanh nghiệp tư nhân Xây dựng Xuân Trường - Công ty CP 471 - Công ty TNHH Xây dựng Tự Lập. Đoạn Quy Nhơn - Chí Thạnh được xây dựng bởi Liên danh Công ty CP Xây dựng Trung Nam 18 E&C - Vinaconex - Công ty CP Phát triển xây dựng và Thương mại Thuận An - Công ty CP Xây dựng dịch vụ và Thương mại 68 - Công ty CP Hải Đăng. Cao tốc đoạn Vạn Ninh - Cam Lộ do liên danh Công ty CP Tập đoàn Trường Thịnh - Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn - Công ty CP Xây lắp số 368 đảm nhận.
Bên cạnh đó, việc các doanh nghiệp xây lắp tham gia đầu tư dự án PPP cũng giúp hình thành đội ngũ nhà đầu tư cao tốc chuyên nghiệp cho giai đoạn nâng cấp toàn tuyến. Có thể kể đến Tập đoàn Đèo Cả, Tập đoàn Sơn Hải, Vinaconex…
