 |
Đây là nền tảng công nghệ hiện đại do Hitachi Energy cung cấp, được EVNHANOI vận hành với cấu hình đồng bộ, tích hợp đầy đủ các chức năng tự động hóa tiên tiến như phát hiện – cô lập sự cố và khôi phục điện (FLISR), dự báo quá tải, tối ưu vận hành, cùng khả năng lập trình điều khiển theo chuỗi (Sequence Control). Trên nền tảng này, các kỹ sư EVNHANOI đã chủ động nghiên cứu, ứng dụng ngôn ngữ lập trình SPL để xây dựng các kịch bản vận hành tự động, mã hóa toàn bộ logic xử lý sự cố thành chuỗi lệnh điều khiển có trình tự, giúp hệ thống vận hành linh hoạt và giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công.
Cụ thể, khi xảy ra sự cố trên lưới điện trung áp, hệ thống SCADA/DMS tự động tiếp nhận tín hiệu từ các thiết bị như máy cắt, RMU, Recloser… Kịch bản SPL lập trình sẵn sẽ kích hoạt chuỗi hành động: nhanh chóng xác định vị trí sự cố, cô lập khu vực bị ảnh hưởng và đồng thời tái lập cấp điện cho các khu vực còn lại. Toàn bộ quy trình diễn ra theo logic được thiết lập trước, đảm bảo độ chính xác cao và tốc độ vượt trội so với phương thức vận hành truyền thống.
Thử nghiệm thực tế được triển khai trên mạch vòng trung áp thuộc Công ty Điện lực Từ Liêm với 16 trạm biến áp, phục vụ hơn 3.100 khách hàng. Đây là mô hình điển hình với hai nguồn cấp, được chia thành 7 phân đoạn có kết nối SCADA, đáp ứng đầy đủ điều kiện cho tự động hóa.
Quá trình thử nghiệm được triển khai đồng bộ, từ mô phỏng sự cố bằng thiết bị phát dòng/áp tại hiện trường đến giám sát, điều khiển và đánh giá kết quả trên hệ thống SCADA/DMS. Tất cả các bước đều được thực hiện nghiêm ngặt theo quy trình kỹ thuật, có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị tham gia, qua đó đảm bảo an toàn tuyệt đối trong suốt quá trình thử nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt: hệ thống vận hành ổn định, xử lý thành công 7/7 phân đoạn, xác định chính xác vị trí sự cố, thực hiện cô lập và chuyển tải đúng kịch bản, rút ngắn đáng kể thời gian khôi phục cấp điện mà không phát sinh lỗi.
Trên cơ sở đó, mạch vòng tự động hóa 488E1.25 – 491E1.25 đã chính thức được đưa vào vận hành từ ngày 27/3/2026. Kết quả này giúp tạo tiền đề quan trọng để mở rộng triển khai tự động hóa trên toàn bộ lưới điện phân phối, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống điện thông minh với tiêu chí vận hành an toàn, tin cậy và hiệu quả.
Đặc biệt, trong các tình huống mô phỏng sự cố phức tạp như ngắn mạch 3 pha hoặc chạm đất, hệ thống đã thể hiện khả năng phản ứng nhanh, tự động cô lập chính xác phân đoạn lỗi và khôi phục điện cho phần lớn khách hàng chỉ trong thời gian rất ngắn, hoàn toàn không cần can thiệp thủ công.
Một điểm nổi bật khác là tính linh hoạt của các kịch bản SPL. Khi cấu trúc lưới hoặc phương thức vận hành thay đổi, kỹ sư có thể nhanh chóng cập nhật, điều chỉnh kịch bản để duy trì trạng thái tối ưu. Điều này cho thấy EVNHANOI không chỉ ứng dụng mà còn thực sự làm chủ công nghệ, từng bước giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp.
Việc ứng dụng SPL trong SCADA/DMS mang lại lợi ích toàn diện: rút ngắn thời gian xử lý sự cố, giảm chi phí vận hành, tối ưu nguồn lực, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, đồng thời hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ phân tích và quy hoạch phát triển lưới điện.
Trong bối cảnh nhu cầu phụ tải tăng cao và yêu cầu chất lượng điện ngày càng khắt khe, bước tiến này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của EVNHANOI. Đây chính là nền tảng để hiện thực hóa mô hình lưới điện thông minh – nơi hệ thống có thể “tự suy nghĩ, tự hành động” dựa trên dữ liệu và thuật toán, góp phần đảm bảo cung cấp điện an toàn, liên tục và ổn định cho Thủ đô trong mọi tình huống.
