Thị trường xây dựng đang bước vào giai đoạn cạnh tranh nhân lực gay gắt khi nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu đô thị và công nghiệp đồng loạt tăng tốc triển khai. Đối với nhà thầu, đội ngũ lao động tay nghề cao đang trở thành yếu tố quan trọng quyết định khả năng duy trì tiến độ, chất lượng và sức cạnh tranh.
Thực tế cho thấy, lao động khó tuyển dụng nhất là tổ trưởng, thợ chính, kỹ sư hiện trường có kinh nghiệm thực tế. Đây là nhóm nhân sự trụ cột trong tổ chức thi công tại công trường. Theo khảo sát gần đây, mức thu nhập của tổ trưởng tại một số công trình lớn đã được đẩy lên khoảng 40 triệu đồng/tháng, trong khi công nhân, thợ chính có thể đạt khoảng 25 triệu đồng/tháng, cao hơn đáng kể so với mặt bằng trước đây. Trong khi đó, nhu cầu tuyển dụng lao động xây dựng là rất lớn, nhưng số lượng hồ sơ ứng tuyển lại hữu hạn.
Tuy nhiên, người lao động ngày càng quan tâm nhiều hơn tới tính ổn định của công việc, tiến độ thanh toán, môi trường sinh hoạt tại công trường cũng như khả năng được bố trí việc làm liên tục giữa các dự án. Những công trình có áp lực tiến độ lớn, điều kiện thi công phức tạp hoặc thường xuyên phát sinh thay đổi thiết kế rất dễ xảy ra tình trạng biến động lao động.
Một thực tế đáng chú ý khác là lực lượng công nhân tay nghề cao ngày càng thiếu hụt trong khi nhu cầu thi công các dự án quy mô lớn lại tăng nhanh. Trong nhiều trường hợp, nhà thầu có thiết bị, có công việc nhưng vẫn gặp khó khăn vì thiếu tổ đội đủ năng lực thi công thực tế.
Theo tôi, để giải quyết bài toán này cần có cách tiếp cận dài hạn. Trước hết, doanh nghiệp xây dựng phải coi nhân lực kỹ thuật là tài sản chiến lược chứ không chỉ là chi phí đầu vào của dự án. Theo đó, cần xây dựng lực lượng thi công nòng cốt, đào tạo đội ngũ kế cận và duy trì chính sách đãi ngộ ổn định. Bên cạnh đó, cần thúc đẩy liên kết đào tạo giữa doanh nghiệp và các cơ sở nghề nhằm tạo nguồn lao động có tay nghề.
