 |
| Những cánh quạt gió của Dự án Savan 1 trên đất bạn Lào |
Có hợp đồng kèm “khuyến mãi”… “3 không”
Ngày 9/1/2025, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lào chính thức trao hợp đồng tô nhượng cho Công ty TNHH MTV Điện gió Savan 1 – đơn vị thành viên của T&T Group. Dự án có thời hạn 25 năm, quy mô 495 MW, tổng mức đầu tư khoảng 768 triệu USD.
Ngay từ thời điểm ký kết, dự án đã nhanh chóng định hình ba trụ cột then chốt: có hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam, có phương án thu xếp vốn và có chủ trương đầu tư tuyến truyền tải 220 kV riêng để đưa điện về Việt Nam.
Không dừng lại ở đó, T&T Group đặt ra mục tiêu đầy tham vọng: hoàn thành giai đoạn 1 với công suất 300 MW ngay trong tháng 12/2025 – một tiến độ hiếm thấy trong lĩnh vực điện gió xuyên biên giới, vốn thường kéo dài nhiều năm do phụ thuộc vào hạ tầng và thủ tục liên chính phủ.
Để hiện thực hóa mục tiêu, một tổ công tác đặc biệt gồm 5 thành viên được cử sang Lào khảo sát, chuẩn bị những bước đi đầu tiên cho hành trình “đánh thức” nguồn năng lượng gió.
Thế nhưng, thực tế hiện ra không hề dễ dàng. Sau hơn 2 giờ di chuyển từ cửa khẩu Lao Bảo, khu vực dự án chỉ là một vùng rừng hoang sơ, gần như chưa có dấu chân của hạ tầng – một “gói khuyến mãi” đi kèm với “3 không”: không đường sá, không điện nước, không tiện ích.
“Đứng giữa rừng mới thấy rào cản lớn đến mức nào. Muốn làm điện gió thì phải đưa được thiết bị vào, mà muốn vậy phải có đường. Làm sao để có đường?” – anh Nguyễn Quốc Hạnh, Phó phòng Thi công phụ trách cơ điện nhớ lại.
Theo thiết kế, nhà máy nằm tại huyện Phin, tỉnh Savannakhet, cách cửa khẩu Lao Bảo khoảng 100 km về phía Tây Nam. Thời điểm khảo sát, tuyến đường 9E chỉ dừng lại ở thị trấn Keng Huapa. Để tiếp cận công trường, tổ công tác buộc phải đi hơn 50 km đường mòn xuyên rừng, chỉ đủ một thân xe.
Để đáp ứng tiến độ, chủ đầu tư yêu cầu khẩn trương mở rộng các tuyến đường hiện hữu, đồng thời xây dựng mới những trục giao thông huyết mạch. Những ngày đầu, cán bộ kỹ thuật phải mang theo lương thực, cuốc bộ hàng chục km xuyên rừng để khảo sát từng tuyến đường.
Khó khăn đến mức chỉ trong 3 tháng, 2/5 thành viên tổ công tác đã rút lui. Nhưng những người ở lại, như anh Hạnh, vẫn kiên định với niềm tin vào dự án và khát vọng đưa dòng điện gió về phục vụ Tổ quốc.
Cũng tham gia từ những ngày đầu, ông Tống Văn Bình, Phó Giám đốc Nhà máy Savan 1 nhớ lại: Với quyết tâm cao, chỉ sau một thời gian ngắn, 27,7km đường tiếp cận dự án được hình thành, có thể cho phép các xe siêu trường di chuyển. Ngoài ra còn phải kể đến hơn 45 km đường nội bộ phục vụ thi công, lắp đặt.
Vượt sông mở lối, bứt tốc về đích
Nhận thức rõ tầm quan trọng của hạ tầng cho một dự án có vòng đời ít nhất 25 năm, tháng 3/2025, T&T Group quyết định đầu tư xây dựng cầu Tangatay dài hơn 80 m, rộng 6 m, bắc qua sông Sê Pôn – tuyến giao thông huyết mạch kết nối công trường.
Khi đường đã thông, cầu đã nối, dòng xe vận chuyển thiết bị bắt đầu nối đuôi nhau tiến vào công trường, đưa tiến độ dự án bước vào giai đoạn tăng tốc.
Dấu ấn doanh nghiệp Việt trên đất bạn
Không chỉ dừng lại ở hạ tầng mặt đất, tuyến truyền tải 220 kV dài gần 70 km từ nhà máy đến Trạm biến áp 220 kV Lao Bảo cũng được hoàn thành trong hơn 6 tháng – một tốc độ thi công ấn tượng.
Tại công trường, hơn 1.000 kỹ sư, cán bộ và công nhân được huy động, làm việc liên tục để đảm bảo tiến độ. Ở trong nước, lãnh đạo T&T Group theo sát từng khâu, hỗ trợ thủ tục, điều phối nguồn lực, bảo đảm chuỗi triển khai thông suốt.
Những cột turbine đầu tiên lần lượt được dựng lên giữa đại ngàn Savannakhet. Từng hạng mục – từ turbine, trạm biến áp đến đường dây truyền tải – trở thành minh chứng cho năng lực, ý chí và tinh thần bền bỉ của những người T&T.
Ngày 26/12/2025, ngay trước thềm năm mới, dòng điện từ Savan 1 chính thức vận hành thương mại, hòa vào lưới điện quốc gia Việt Nam. Đây không chỉ là dấu mốc kỹ thuật, mà còn là bước chuyển mình từ một công trình xây dựng sang một dự án vận hành thực thụ, gắn với trách nhiệm về năng lượng, tài chính và hiệu quả lâu dài.
Chỉ sau gần 4 tháng vận hành, hàng trăm triệu kWh điện đã được truyền tải về Việt Nam. Khi đi vào vận hành ổn định, dự án dự kiến cung cấp tới 0,9 tỷ kWh mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia.
Kỳ tích về tiến độ và tầm nhìn
Trong bối cảnh nhiều dự án điện gió xuyên biên giới tại Lào thường mất từ 24–36 tháng để hoàn thành do phải giải quyết đồng thời bài toán hạ tầng, truyền tải và đấu nối, việc Savan 1 hoàn thành giai đoạn 1 (300 MW) chỉ trong khoảng 16 tháng có thể xem là một kỳ tích.
Đó không chỉ là câu chuyện về tiến độ, mà còn là minh chứng cho tầm nhìn chiến lược, năng lực triển khai và khát vọng vươn ra khu vực của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.
Từ một vùng đất “3 không”, Savan 1 hôm nay đã trở thành biểu tượng của sự bứt phá – nơi những cánh quạt gió không chỉ tạo ra điện năng, mà còn thắp sáng niềm tin về một tương lai năng lượng xanh, bền vững và kết nối khu vực.
