 |
| Ảnh chỉ mang tính minh họa: Ảnh AI |
Chia sẻ với phóng viên, đại diện một số nhà thầu tại tỉnh Quảng Ngãi cho biết, dù có nhiều chỉ đạo từ Chính phủ, nhưng các loại vật liệu thông thường như cát, đá và đất san lấp vẫn trong tình trạng khan hiếm do nhiều mỏ đã hết sản lượng hoặc đóng cửa; một số mỏ còn khai thác nhưng công suất rất thấp, không đáp ứng nhu cầu thi công. Thủ tục cấp phép khai thác mỏ mới còn chậm. Thực trạng này đang góp phần khiến giá vật liệu xây dựng tại nhiều địa phương, trong đó có Quảng Ngãi tăng cao.
Không chỉ vậy, giá tăng nhưng chỉ số giá xây dựng tại địa phương công bố chưa sát thực tế hoặc chưa kịp thời. Theo công bố của Sở Xây dựng Quảng Ngãi, giá đất đắp là 33.180 đồng/m3, nhưng giá thị trường lên đến 42.000 đồng/m3; giá công bố của đá dăm 1x2 là 245.454 đồng/m3, nhưng giá thị trường hiện là 460.000 đồng/m3... Đơn giá vận chuyển, giá ca máy và thiết bị thi công được công bố thấp hơn so với thị trường. “Khi đơn giá, định mức không theo kịp mặt bằng giá thực tế, các nhà thầu trúng thầu những gói thầu thực hiện theo loại hợp đồng đơn giá cố định hoặc hợp đồng trọn gói phải chịu áp lực rất lớn”, đại diện Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Tấn Thịnh lo lắng.
Ông Phan Văn Thạnh, Giám đốc Công ty TNHH MTV Xây dựng Phú Gia Thịnh cho biết: “Chúng tôi gần như không dám tham gia đấu thầu các gói thầu/dự án đầu tư công vì với tình hình giá vật liệu hiện nay thì doanh nghiệp lỗ ngay lập tức”.
Để vượt qua khó khăn, ngày 14/9/2026, đại diện Liên danh Xây dựng Gói thầu XL03 (gồm 10 nhà thầu) đã có văn bản gửi Sở Xây dựng Nghệ An, Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An nêu ý kiến về một số vật liệu phục vụ thi công Gói thầu XL03 Thi công xây dựng công trình đoạn từ Km31+125 - Km50+170 thuộc Dự án thành phần 1 Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy.
Nội dung văn bản cho biết, trong quá trình chuẩn bị, nhà thầu nhận thấy đơn giá một số vật liệu, cấu kiện chủ yếu đang sử dụng làm cơ sở xác định chi phí cho Dự án Cao tốc Vinh - Thanh Thủy thấp hơn đáng kể so với mặt bằng giá giao dịch thực tế trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Một số nhóm vật tư, cấu kiện có sự chênh lệch đáng kể như: xi măng và các loại vật liệu đầu vào phục vụ sản xuất bê tông; gối cầu các loại theo yêu cầu thiết kế; vật liệu, cấu kiện bê tông đúc sẵn… “Việc áp dụng một mức giá thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế có thể gây khó khăn cho công tác lựa chọn nhà cung cấp, ký kết hợp đồng mua vật tư và tổ chức cung ứng vật liệu đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật của Dự án”, nhà thầu cho biết.
Khan hiếm nguồn cung vật liệu là thực tế diễn ra tại nhiều gói thầu, dự án, nhưng chưa có lời giải hiệu quả. Nhiều ý kiến đề xuất tăng công suất các mỏ vật liệu xây dựng thông thường thông qua thủ tục đơn giản hơn, đồng thời rà soát, rút ngắn thủ tục liên quan đến chấp thuận chủ trương đầu tư, đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường.
Về khoảng cách giữa giá công bố và giá thị trường, đại diện Công ty CP Công trình giao thông Quảng Ngãi cho rằng, cần xem xét lại quy trình và phương pháp công bố giá vật liệu xây dựng tại địa phương. “Cần xác định rõ dữ liệu được sử dụng để xây dựng giá công bố, phương pháp thu thập và cập nhật giá để bảo đảm phản ánh sát hơn giá giao dịch thị trường. Cơ quan, doanh nghiệp cung cấp thông tin giá cần có trách nhiệm đối với số liệu được công bố”, nhà thầu đề xuất.
Một số nhà thầu đề xuất khảo sát, đối chiếu giá vật liệu từ nhiều nguồn độc lập và tính chi phí vận chuyển phù hợp với nguồn cung thực tế. Với vật liệu, cấu kiện đặc thù chưa có giá công bố hoặc giá công bố chưa phản ánh đầy đủ điều kiện thực tế, nhà thầu kiến nghị xác định theo giá thị trường tại thời điểm xác định chi phí. Việc đối chiếu cần tính đến tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn gốc, vận chuyển, thí nghiệm, kiểm định và các chi phí cần thiết khác…
Trong công văn vừa gửi các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Xây dựng tập trung báo cáo về tình hình vật liệu xây dựng, trong đó có cung - cầu, biến động giá các loại vật liệu chủ yếu. Đồng thời báo cáo về cơ chế công bố giá vật liệu xây dựng; giải pháp điều hành, điều phối nhằm bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các dự án trọng điểm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được đề nghị báo cáo tình hình cấp phép khai thác, nâng công suất các mỏ vật liệu xây dựng như cát, đá, đất đắp phục vụ các dự án trọng điểm; những vướng mắc và giải pháp bảo đảm nguồn cung. Các địa phương báo cáo tình hình cung - cầu, giá vật liệu xây dựng và việc cấp phép, nâng công suất các mỏ vật liệu trên địa bàn…
