Sự tương phản rõ rệt giữa đà xuất khẩu phục hồi mạnh mẽ và hoạt động tiêu dùng ảm đạm trong nước cho thấy Bắc Kinh vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường quốc tế. Hiện giới chức nước này đang nỗ lực kích cầu tiêu dùng và đầu tư nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP từ 4,5 - 5% trong năm nay.
Dữ liệu do Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố hôm thứ Ba cho thấy, tính theo đồng USD, kim ngạch xuất khẩu trong tháng 8 tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, khớp với dự báo của giới phân tích và bứt tốc so với mức tăng 23,9% của tháng 7.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu cũng tăng 28,2%, cao hơn mức tăng 27,5% của tháng 7, dù thấp hơn đôi chút so với mức dự báo tăng 30%.
Bà Lynn Song - Chuyên gia kinh tế trưởng khu vực Đại Trung Hoa tại Ngân hàng ING nhận định, dù nhu cầu bên ngoài đang vượt xa tiêu dùng trong nước, song "rủi ro thuế quan cùng tính bền vững của chu kỳ đầu tư công nghệ sẽ là những yếu tố then chốt cần theo dõi để đánh giá đà tăng trưởng này có thể duy trì trong bao lâu".
Lũy kế 8 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng công nghệ cao tăng 42,9% theo giá trị USD. Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu chất bán dẫn tăng hơn gấp đôi, dù sản lượng thực tế chỉ nhích thêm 4,1%. Trong khi đó, xuất khẩu ô tô tăng hơn 50% ở cả giá trị lẫn sản lượng.
Ông Zhaopeng Xing, Chiến lược gia cao cấp về Trung Quốc tại ANZ cho biết, nhu cầu quốc tế dồi dào đối với các sản phẩm AI, xe điện (EV), pin mặt trời và pin lithium-ion đã bù đắp cho những tác động tiêu cực do thiên tai, thời tiết gây ra. Ông cũng lưu ý nhiều doanh nghiệp đang gấp rút đẩy hàng sang Mỹ trước những bất ổn về chính sách thuế quan.
"Động lực tăng trưởng nhập khẩu chính vẫn gắn liền với nhóm hàng công nghệ, cho thấy Trung Quốc tiếp tục đổ nguồn lực lớn vào cuộc đua công nghệ toàn cầu", bà Lynn Song phân tích.
Nỗ lực làm chủ các công nghệ cốt lõi của Bắc Kinh đã kích thích mạnh mẽ dòng vốn vào cổ phiếu công nghệ, đồng thời nhu cầu bùng nổ xoay quanh AI đang tiếp sức cho một thế hệ các nhà sản xuất mới. Điển hình, nhà sản xuất chip nhớ CXMT đã ghi nhận lợi nhuận dương trong báo cáo tài chính bán niên đầu tiên kể từ khi niêm yết, nhờ giá chip nhớ phục hồi và nhu cầu tính toán AI tăng phi mã.
Trái ngược với nhóm công nghệ, các ngành sản xuất phụ thuộc vào thị trường nội địa lại đang chật vật trước tình trạng giảm phát giá sản xuất và sức mua suy yếu.
Việc dựa dẫm vào xuất khẩu để giải tỏa công suất dư thừa trong nước cũng tiềm ẩn rủi ro đẩy Trung Quốc vào thế đối đầu với các biện pháp hạn chế thương mại mới. Cả Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) gần đây đều liên tục yêu cầu Bắc Kinh phải hạ thấp thặng dư thương mại.
Thặng dư thương mại tổng thể của Trung Quốc đã nới rộng lên 119,09 tỷ USD trong tháng 8, từ mức 112,5 tỷ USD của tháng trước. Tổng thặng dư trong 8 tháng đầu năm đạt 805,51 tỷ USD, đưa nền kinh tế này tiến gần mốc thặng dư vượt 1.000 tỷ USD năm thứ hai liên tiếp.
Riêng cán cân với Mỹ, thặng dư thương mại tăng lên 29,18 tỷ USD (so với mức 28 tỷ USD hồi tháng 7), khi xuất khẩu sang Mỹ tăng 34,4% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa mức tăng 17,8% của hàng hóa nhập khẩu từ quốc gia này.
