 |
| Việc chủ động dự trữ dầu thô sẽ giúp Việt Nam giảm thiểu rủi ro trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng thế giới. Ảnh: Lê Đặng Phú An |
Cấp thiết xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược
Tại Hội thảo Biến động địa chính trị và chiến lược đảm bảo năng lượng tổ chức ngày 9/4, tại Hà Nội, nhiều chuyên gia kinh tế nhấn mạnh, xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đang tác động mạnh lên kinh tế toàn cầu, khiến chi phí đầu vào của nhiều ngành tăng cao, ảnh hưởng hoạt động sản xuất kinh doanh.
TS. Hà Huy Ngọc, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách, Chiến lược Kinh tế địa phương và Lãnh thổ (Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới) cho biết, theo kết quả nghiên cứu, khảo sát của Trung tâm, kinh tế Việt Nam chịu tác động đáng kể từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
Trong lĩnh vực năng lượng, giá xăng dầu, khí tăng nhanh dù được hỗ trợ một phần bởi Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025 Việt Nam nhập khẩu 27,74 triệu tấn xăng dầu, khí hóa lỏng, trị giá 16,72 tỷ USD, trong đó, nhập khẩu từ Trung Đông là 6,55 tỷ USD (chiếm 39%). Khi thị trường xăng dầu biến động, những ngành liên quan đến năng lượng chịu nhiều tác động gồm: vận tải, hàng không, logistics, du lịch; các ngành sản xuất hóa chất, phân bón, sắt thép - nhôm, vật liệu xây dựng, sản xuất điện, điện tử - điện máy, chip bán dẫn, ô tô, nhựa và sản phẩm nhựa, gỗ và sản phẩm gỗ, giấy và bao bì… Đối với một số ngành sử dụng nhiều phân bón và năng lượng như lúa gạo, cà phê, hồ tiêu hay cây ăn quả, chi phí đầu vào tăng có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của nông dân và doanh nghiệp. Trong lĩnh vực đầu tư, việc tăng giá nhiên liệu xăng/dầu và vật liệu xây dựng cũng ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí xây dựng công trình. Theo ước tính, dự toán xây dựng các công trình tháng 3/2026 tăng từ 1,91 - 8,09% so với tháng 2/2026. Trong đó, tăng nhiều nhất là công trình giao thông; tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn, công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình dân dụng và công trình công nghiệp…
Với phần thi công, nhà thầu trong nước, đặc biệt là các nhà thầu lớn hoàn toàn có thể tham gia. Trường hợp nhà thầu không đủ năng lực thì có thể liên danh với nhà thầu quốc tế để thực hiện. Tuy nhiên, kho dự trữ xăng dầu có tính chất đặc thù nên cơ hội sẽ nghiêng về các nhà thầu có kinh nghiệm thực hiện những dự án tương tự.
Nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng trước những “cú sốc” từ thị trường thế giới, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo triển khai ngay việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn (Thanh Hóa), trong đó chỉ đạo Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) nghiên cứu về quy mô, phân kỳ đầu tư, nguồn vốn, lộ trình cũng như đề xuất cơ chế ưu đãi để triển khai. Thủ tướng giao Bộ Công Thương và các bộ ngành nghiên cứu, triển khai hạ tầng dự trữ chiến lược về năng lượng (xăng dầu, khí đốt) ở các khu vực chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam nhận định, việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược là hết sức cấp thiết. Theo ông Thập, nước ta có 2 nhà máy lọc dầu. Trong đó, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất hiện sử dụng khoảng 30 - 35% dầu thô nhập khẩu từ nhiều khu vực khác nhau, bao gồm Tây Phi, Địa Trung Hải, Mỹ và một số nước Trung Đông. Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn dầu thô từ Kuwait. Việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược là giải pháp để chủ động bảo đảm an ninh năng lượng.
Ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh cho rằng: “Việc Chính phủ lựa chọn triển khai kho dự trữ dầu thô là quyết định mang tính chiến lược, góp phần nâng cao năng lực dự trữ quốc gia, tăng khả năng ứng phó trước biến động thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng lâu dài”.
Có cơ hội cho nhà thầu
Đề cập về cơ hội đối với nhà thầu Việt Nam tại các dự án kho dự trữ xăng dầu chiến lược, ông Nguyễn Quốc Thập cho rằng, một “đại công trường” cho ngành xây dựng, năng lượng sắp được mở ra. Nhà thầu nào chuẩn bị tốt về năng lực và công nghệ sẽ có nhiều lợi thế.
“Nhà thầu Việt đủ năng lực chắc chắn có cơ hội tham gia thực hiện dự án kho xăng dầu chiến lược quốc gia, từ khâu giải phóng, san lấp mặt bằng, cho đến thiết kế, xây lắp, chạy thử và vận hành”, ông Thập dự báo. Theo ông Thập, nhiều doanh nghiệp trong nước từng tham gia xây dựng các nhà máy lọc dầu Dung Quất, Nghi Sơn thời gian vừa qua… Trong khi đó, xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược quốc đơn giản hơn so với công trình nhà máy lọc dầu.
Đánh giá về cơ hội việc làm tại thị trường xây dựng mới này, ông Hà Huy Ngọc cho rằng, với phần thi công, nhà thầu trong nước, đặc biệt là các nhà thầu lớn hoàn toàn có thể tham gia. Trường hợp nhà thầu không đủ năng lực thì có thể liên danh với nhà thầu quốc tế để thực hiện. Tuy nhiên, kho dự trữ xăng dầu có tính chất đặc thù nên cơ hội sẽ nghiêng về các nhà thầu có kinh nghiệm thực hiện những dự án tương tự.
Bên cạnh xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược quốc gia, nhiều ý kiến cho rằng, Việt Nam cần tăng tốc thực hiện đồng bộ các giải pháp khác để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đơn cử khí LNG sẽ không thể phụ thuộc vào một nguồn duy nhất, nhằm giảm rủi ro khi thị trường biến động. Đồng thời, cần thúc đẩy tiến độ các dự án nguồn và lưới điện; khuyến khích lắp đặt điện mặt trời mái nhà thúc đẩy tiêu thụ tại chỗ để giảm áp lực cho hệ thống điện; sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả…
Liên quan đến việc triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh trong bối cảnh mới, tại cuộc họp báo chiều 9/4 ở Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Bộ đang chỉ đạo các đơn vị liên quan rà soát quy hoạch nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án. Theo đó, đối với những dự án có nguy cơ chậm tiến độ, sẽ có giải pháp thúc đẩy triển khai; trường hợp cần điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng, phát triển, Bộ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
