 |
| Năm 2025, cả nước đã triển khai lựa chọn nhà thầu cho 299.283 gói thầu với tổng giá gói thầu 1.859.589 tỷ đồng, tổng giá trúng thầu 1.730.691 tỷ đồng. Ảnh: Lê Tiên |
Bộ Tài chính cho biết, năm 2025, hệ thống pháp luật về đấu thầu tiếp tục được rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện. Các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu được ban hành đã thể chế đầy đủ quan điểm, chủ trương của Đảng tại các nghị quyết về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước…, góp phần tháo gỡ vướng mắc, khó khăn và “điểm nghẽn” về thể chế, pháp luật trong thời gian qua.
Kết quả tổng hợp báo cáo công tác đấu thầu từ các bộ, ngành, địa phương cho thấy, năm 2025 đã triển khai lựa chọn nhà thầu cho 299.283 gói thầu với tổng giá gói thầu 1.859.589 tỷ đồng, tổng giá trúng thầu 1.730.691 tỷ đồng. Trong đó, lĩnh vực dịch vụ tư vấn có 145.687 gói thầu và đạt tỷ lệ tiết kiệm 10,23%, với tổng giá gói thầu là 129.170 tỷ đồng, tổng giá trúng thầu là 115.957 tỷ đồng. Lĩnh vực mua sắm hàng hóa có 73.698 gói thầu với tổng giá gói thầu và tổng giá trúng thầu lần lượt là 918.195 tỷ đồng và 836.184 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 8,93%. Lĩnh vực xây lắp có 42.933 gói thầu với tổng giá gói thầu và tổng giá trúng thầu lần lượt là 675.056 tỷ đồng và 635.511 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 5,86%.
Xét về hình thức lựa chọn nhà thầu, có 234.459 gói thầu được chỉ định thầu (78,35% tổng số gói thầu) với tổng giá gói thầu và tổng giá trúng thầu lần lượt là 538.330 tỷ đồng và 500.374 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 7,05%. Đấu thầu rộng rãi chiếm tỷ lệ 12,25% tổng số gói thầu với tổng giá gói thầu và tổng giá trúng thầu lần lượt là 836.658 tỷ đồng và 779.815 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 6,79%.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, hoạt động lựa chọn nhà thầu tiếp tục được triển khai rộng khắp và đạt nhiều kết quả tích cực. Quy mô giá trị đấu thầu lớn cho thấy hoạt động mua sắm công, đầu tư công tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ đầu tư, mua sắm thường xuyên của các cơ quan, đơn vị trên cả nước.
Đặc biệt, tỷ lệ tiết kiệm chung năm 2025 tăng đáng kể so với năm 2024, cho thấy chất lượng công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu đã có sự cải thiện rõ rệt.
Kết quả trên cũng phản ánh tác động tích cực của việc hoàn thiện khung pháp lý về đấu thầu trong năm 2025, nhất là việc sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và mở rộng ứng dụng đấu thầu qua mạng. Qua đó, các chủ đầu tư, bên mời thầu đã chủ động hơn trong tổ chức lựa chọn nhà thầu, góp phần rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế của các gói thầu.
Nhìn chung, mặc dù số lượng gói thầu có xu hướng giảm, nhưng hiệu quả kinh tế mang lại từ hoạt động đấu thầu tiếp tục được nâng cao, thể hiện qua giá trị tiết kiệm lớn và tỷ lệ tiết kiệm tăng mạnh. Điều này cho thấy công tác lựa chọn nhà thầu năm 2025 không chỉ bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án, nhiệm vụ mua sắm mà còn góp phần quan trọng vào việc quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn của Nhà nước và xã hội.
Kết quả tổng hợp của Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Tài chính) cho thấy, trong năm 2025, chủ đầu tư và người có thẩm quyền trên phạm vi cả nước đã tiếp nhận trên 700 đơn kiến nghị trong đấu thầu, chủ yếu liên quan đến các nội dung của hồ sơ mời thầu có dấu hiệu hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc các vấn đề phát sinh trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu liên quan đến tính công bằng, minh bạch. Một số cơ quan, đơn vị có số lượng lớn đơn kiến nghị như UBND TP.HCM có 176 đơn; UBND tỉnh Bắc Ninh có 65 đơn. Các kiến nghị được xem xét, giải quyết theo đúng trình tự, thủ tục quy định của pháp luật, góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhà thầu và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động đấu thầu. Công tác tiếp nhận và giải quyết kiến nghị cơ bản được thực hiện kịp thời, khách quan, đúng thẩm quyền. Thông qua việc giải quyết kiến nghị, nhiều nội dung chưa phù hợp trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu đã được rà soát, chấn chỉnh, góp phần hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện kéo dài và nâng cao chất lượng công tác lựa chọn nhà thầu.
Bên cạnh đó, việc xử lý vi phạm trong đấu thầu tiếp tục được các bộ, ngành, địa phương triển khai nghiêm túc. Theo số liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong năm 2025 đã ban hành 380 quyết định xử lý đối với các trường hợp vi phạm pháp luật về đấu thầu, bao gồm nhà thầu không bảo đảm uy tín khi tham dự thầu, nhà thầu bị chấm dứt hợp đồng do lỗi của nhà thầu và nhà thầu bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu theo quy định.
Để bảo đảm phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát, nâng cao hiệu quả, hiệu lực trong công tác đấu thầu, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Trên cơ sở đó, một số địa phương đã ban hành văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện Chỉ thị số 12/CT-TTg như: TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Cao Bằng, Lâm Đồng, Lai Châu.
Về phía Bộ Tài chính, với vai trò cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu thầu, lãnh đạo Bộ cho biết đang và sẽ tập trung chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện pháp luật về đấu thầu, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về đấu thầu tại các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước, nhà thầu và nhà đầu tư.
