Công nghệ non trẻ nhưng bùng nổ này là chủ đề trọng tâm tại hội nghị thường niên tuần này của IMF và Ngân hàng Thế giới (World Bank) ở Bangkok. Tại đây, hôm thứ Ba, IMF đã phát tín hiệu cảnh báo về những rủi ro đáng kể đối với tăng trưởng và ổn định tài chính, bắt nguồn từ nguy cơ cơn sốt đầu tư AI hạ nhiệt đột ngột, mức nợ công tăng cao kỷ lục và căng thẳng kéo dài tại Trung Đông.
Tại phiên thảo luận có sự tham dự của đồng sáng lập hãng công nghệ Anthropic Jack Clark, bà Georgieva nhận định, AI dù đang tiếp thêm động lực cho kinh tế toàn cầu, song cũng có thể tạo ra những cú sốc tiêu cực nếu không nhanh chóng mang lại bước nhảy vọt về năng suất như kỳ vọng.
"Nếu không có các hàng rào bảo vệ, rủi ro sẽ vượt xa cơ hội. Trên hết, chúng ta cần một nền tảng đạo đức vững chắc, và tôi e rằng xã hội hiện nay vẫn chưa sẵn sàng cho điều đó", bà Georgieva nhấn mạnh
Chia sẻ quan điểm tại một phiên thảo luận khác, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank) Joachim Nagel cảnh báo AI có nguy cơ làm gia tăng tình trạng mất cân bằng toàn cầu. "Điều này thể hiện rất rõ qua nguồn vốn khổng lồ cần thiết để rót vào AI, từ phát triển phần cứng cho đến phần mềm", ông Nagel chỉ rõ.
Theo người đứng đầu IMF, để mọi người dân ở khắp nơi trên thế giới đều được thụ hưởng trái ngọt từ công nghệ đang phát triển vũ bão này, các nước cần thiết lập trước một số điều kiện tiên quyết, gồm khả năng tiếp cận hạ tầng số, nguồn cung điện năng và hành lang pháp lý phù hợp.
Bà Georgieva cho rằng, bài toán lớn hơn hiện nay là làm sao dựng lên các "hàng rào an toàn" cho một công nghệ đang biến chuyển từng ngày. Bà ví sự phát triển của AI như những chiếc xe đua Công thức 1 đang lao điên cuồng trên đường ray mà không hề có rào chắn bảo vệ khán giả.
Theo bà, để các doanh nghiệp tự điều chỉnh là giải pháp phù hợp trong bối cảnh các chính phủ khó bắt kịp tốc độ thay đổi chóng mặt của ngành, song quá trình này bắt buộc phải có sự tương tác với xã hội. Người đứng đầu IMF kêu gọi các quốc gia sở hữu ngành AI quy mô lớn như Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ cùng các mắt xích trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu cần phải chung tay vào cuộc.
Tiếp lời ví von của bà Georgieva, đồng sáng lập Anthropic Jack Clark hóm hỉnh tiếp lời: "Tôi nghĩ nó giống như một chặng đua Công thức 1 vào ban đêm mà xe có khi còn... hỏng phanh." Dẫu vậy, ông khẳng định việc đặt ra tiêu chuẩn là hoàn toàn khả thi và bước đầu đã hình thành qua các khung chính sách tiên phong tại Liên minh châu Âu (EU) cũng như những cam kết tự nguyện từ các doanh nghiệp tại Mỹ.
Ông Clark cho biết công ty mình thường xuyên kiểm tra hệ thống, công khai kết quả và chia sẻ dữ liệu an toàn, nhưng ông không tin rằng việc quản lý chỉ nên dựa trên tinh thần tự nguyện. Khi được hỏi liệu có ủng hộ các chính phủ trực tiếp quản lý doanh nghiệp phát triển AI hay không, ông Clark khẳng định: "Có. Chúng ta cần những tiêu chuẩn mang tính thực tiễn cao, bởi đó là chìa khóa then chốt để củng cố niềm tin vào công nghệ và thúc đẩy nền kinh tế phát triển".
Dưới góc nhìn kinh tế học, giáo sư Dani Rodrik của Đại học Harvard đánh giá lợi ích thực tế về mặt năng suất của AI vẫn là ẩn số, biến công nghệ này thành một "con dao hai lưỡi".
Nếu kỳ vọng thành hiện thực, AI có thể kéo theo làn sóng mất việc làm và làn sóng dịch chuyển lao động nghiêm trọng ở nhiều ngành nghề. Ngược lại, nếu thất bại, các khoản đầu tư khổng lồ đổ vào các trung tâm dữ liệu sẽ châm ngòi cho một đợt điều chỉnh tài chính vô cùng đắt giá.
