 |
| Việc xác định tính "tương tự" của hợp đồng dựa trên loại và cấp công trình. Ảnh: Lê Chiến Khôi |
Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Chuyên Mỹ (TP. Hà Nội) đang lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu số 11 Chi phí thi công xây dựng, dự phòng + đảm bảo an toàn giao thông (giá dự toán 144,208 tỷ đồng) thuộc Dự án Nạo vét, tu bổ hệ thống kênh mương kết hợp đường giao thông nội đồng xã Tân Dân.
HSMT yêu cầu nhà thầu có kinh nghiệm thực hiện tối thiểu 1 công trình/hạng mục công trình nông nghiệp và môi trường hoặc công trình/hạng mục công trình giao thông có đầy đủ các hạng mục nền, mặt đường kết cấu bê tông xi măng và hạng mục tường chắn đá hộc xây. Nếu hợp đồng thi công chỉ là hạng mục công trình thì chỉ lấy giá trị của các hạng mục về nền, mặt đường kết cấu bê tông xi măng và giá trị hạng mục tường chắn đá hộc xây để xét giá trị hợp đồng tương tự. Nhà thầu cho rằng, HSMT đưa ra tiêu chí chưa đúng với quy định của pháp luật xây dựng, gây hạn chế nhà thầu tham dự.
Chủ đầu tư làm rõ, Gói thầu có các hạng mục chính chiếm tỷ trọng chủ yếu là nền, mặt đường kết cấu bê tông xi măng và tường chắn đá hộc xây. Loại kết cấu hỗn hợp này không có trong Bảng Phụ lục II của Thông tư số 34/2026/TT-BXD nên đơn vị tư vấn đã lựa chọn quy định theo tính tương tự về bản chất của công trình.
Ngày 28/9, Gói thầu được mở thầu với sự tham dự của duy nhất Liên danh kênh mương nội đồng xã Tân Dân, giá dự thầu 144,175 tỷ đồng.
Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị vừa đóng/mở thầu Gói thầu số 14 Xây lắp + thiết bị (bao gồm chi phí dự phòng) thuộc Dự án Nhà máy xử lý nước thải tập trung tại Khu công nghiệp Bắc Đồng Hới và Khu công nghiệp Tây Bắc Đồng Hới. Gói thầu có 1 nhà thầu tham dự - Liên danh xây lắp và thiết bị nước thải Đồng Hới (thành viên đại diện là Công ty CP Sơn Thành) với giá dự thầu 25,495 tỷ đồng.
Trong quá trình phát hành HSMT, Gói thầu phát sinh nhiều đề nghị làm rõ, trong đó có nội dung yêu cầu về kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự. Cụ thể, HSMT yêu cầu nhà thầu đáp ứng kinh nghiệm thực hiện tối thiểu 1 công trình có loại kết cấu có tính tương tự về bản chất của công trình nhà máy xử lý nước thải như: có tính tương tự về phần xây dựng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật liên quan và có thi công lắp đặt các thiết bị xử lý nước thải với công suất ≥ 1.200 m3/ngày đêm thuộc công trình hạ tầng kỹ thuật, cấp III trở lên.
Nhà thầu nêu quan điểm, theo quy định của pháp luật đấu thầu, chủ đầu tư không được đưa ra yêu cầu về hợp đồng tương tự đối với hạng mục trong trường hợp gói thầu chỉ gồm công trình hoặc cả công trình và hạng mục theo quy định của pháp luật về xây dựng. Nhà thầu cho rằng, yêu cầu “có tính tương tự về phần xây dựng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật liên quan và có thi công lắp đặt các thiết bị xử lý nước thải với công suất ≥ 1.200 m3/ngày đêm” là không đúng quy định. Các hạng mục kỹ thuật liên quan bao gồm nhiều hạng mục, giá trị nhỏ lẻ… Việc quy định như trên khiến nhà thầu không có cơ sở xây dựng hồ sơ dự thầu (HSDT), không có căn cứ cụ thể đánh giá HSDT...
Tuy nhiên, Chủ đầu tư bảo lưu tiêu chí và nhấn mạnh, việc đưa ra tiêu chí đã áp dụng đúng Thông tư số 79/2025/TT-BTC và Thông tư số 34/2026/TT-BXD.
Một trường hợp khác được nhà thầu phản ánh tại Gói thầu số 7 Xây dựng các tuyến đường, hệ thống thoát nước, vỉa hè trên địa bàn xã Phước Long năm 2026 thuộc dự án cùng tên do Ban Quản lý dự án khu vực Phước Long (tỉnh Cà Mau) mời thầu. HSMT yêu cầu nhà thầu đáp ứng tối thiểu 2 công trình có loại kết cấu tương tự gói thầu đang xét, cấp IV… Nhà thầu đề nghị Chủ đầu tư làm rõ và chuẩn hóa tiêu chí hợp đồng tương tự, trong đó xác định cụ thể các yếu tố được sử dụng để đánh giá tính tương tự. Phúc đáp nhà thầu, Chủ đầu tư cho biết, hợp đồng tương tự có loại kết cấu là công trình giao thông có hạng mục thi công đường bê tông cốt thép và cầu bê tông cốt thép.
Gói thầu số 5 Thi công xây dựng (bao gồm chi phí nhà tạm) thuộc Dự án Đầu tư xây dựng, nâng cấp cơ sở vật chất các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở trên địa bàn xã Vạn Hưng do Phòng Văn hóa - Xã hội xã Vạn Hưng (Khánh Hòa) làm chủ đầu tư cũng phát sinh đề nghị làm rõ về hợp đồng tương tự. Theo đó, HSMT yêu cầu kinh nghiệm thực hiện 2 công trình kết cấu dầm thép hình có nhịp kết cấu lớn nhất ≥ 18m của công trình dân dụng, cấp III trở lên; 2 công trình có kết cấu nhà hoặc dạng nhà, cấp III trở lên. Nhà thầu cho biết, yêu cầu “nhịp kết cấu lớn nhất ≥ 18m” là tiêu chí kỹ thuật rất cụ thể, có thể làm thu hẹp số lượng nhà thầu đáp ứng. Trong khi đó, năng lực thi công kết cấu dầm thép còn được đánh giá thông qua loại và cấp công trình, quy mô, giá trị hợp đồng, khối lượng kết cấu thép, giải pháp thi công và mức độ phức tạp kỹ thuật.
Theo chuyên gia đấu thầu, nhiều đề nghị làm rõ, kiến nghị tại các gói thầu xây lắp gần đây cho thấy, khâu lập HSMT, trong đó có tiêu chí kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự vẫn còn nhiều tồn tại, bất cập, dù căn cứ pháp lý để xây dựng tiêu chí đã được pháp luật đấu thầu chuẩn hóa tương đối cụ thể và quy định rõ từng trường hợp áp dụng theo pháp luật xây dựng. Về nguyên tắc, quy định hiện hành không yêu cầu hợp đồng tương tự phải có sự trùng khớp tuyệt đối về từng hạng mục công việc, thông số kỹ thuật/thiết kế, công suất, mà chỉ cần đáp ứng tương tự về bản chất và độ phức tạp, được hiểu là có cùng loại và cấp công trình. Việc đưa ra các yêu cầu quá cụ thể sẽ bó hẹp số lượng nhà thầu đủ điều kiện tham dự. Khi không có cạnh tranh thực chất, chủ đầu tư khó chọn được nhà thầu tối ưu về giá và năng lực thực thi.
