(BĐT) - Việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia (MCQG) thời gian qua được cộng đồng doanh nghiệp (DN) đánh giá mang lại những thay đổi tích cực về thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính (TTHC). 
Nhiều doanh nghiệp vẫn vừa làm thủ tục hành chính trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, vừa phải nộp hồ sơ giấy tại bộ ngành quản lý. Ảnh: Lê Gia Khoa

Nhiều doanh nghiệp vẫn vừa làm thủ tục hành chính trên Cổng thông tin một cửa quốc gia, vừa phải nộp hồ sơ giấy tại bộ ngành quản lý. Ảnh: Lê Gia Khoa

Tuy nhiên sự thay đổi này không đồng đều giữa các TTHC và các bộ ngành. Đây là đánh giá được nêu trong Báo cáo Đánh giá mức độ hài lòng của DN và thời gian thực hiện TTHC qua cơ chế MCQG do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp cùng Tổng cục Hải quan và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tại Việt Nam công bố ngày 22/6, tại Hà Nội.

Thiếu chia sẻ thông tin

Báo cáo được tổng hợp từ kết quả khảo sát gần 3.100 DN về 12 TTHC, dịch vụ công có tần suất thực hiện nhiều nhất từ cuối tháng 11/2019 đến giữa tháng 1/2020 trên Cổng thông tin MCQG của 5 bộ: Công Thương, Giao thông vận tải, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Khoa học và Công nghệ, Y tế.

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế của VCCI cho biết, có 10 trong số 12 TTHC ghi nhận thời gian DN phải dành ra cho thực hiện đã giảm đi. Số ngày tiết kiệm được so với phương thức truyền thống dao động trong khoảng từ 1 - 3 ngày và số ngày giải quyết TTHC nhìn chung đều nằm trong khoảng thời hạn theo quy định của các văn bản pháp luật. 8 TTHC ghi nhận chi phí giảm đi đáng kể so với phương thức cũ.

Tuy nhiên, vẫn có tỷ lệ đáng kể DN không nhận thấy thay đổi tích cực trong việc thực hiện TTHC của Bộ Y tế trên Cổng thông tin MCQG so với phương thức cũ. Bộ này còn 14 TTHC chưa khởi động triển khai.

Tiến độ đưa TTHC lên Cổng thông tin nhìn chung còn chậm và nhiều TTHC còn thực hiện dang dở, chưa kết nối hoàn toàn với Cơ chế MCQG. Theo danh mục 61 TTHC cần triển khai trong năm 2019, Bộ Công Thương cần hoàn tất vận hành thêm 6 TTHC; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần bổ sung 15 TTHC; Bộ Quốc phòng có 11 TTHC cần tích hợp.

Theo ông Tuấn, đa số các chức năng cơ bản trên Cổng thông tin MCQG hiện hoạt động tốt. Tỷ lệ DN đánh giá dễ/tương đối dễ thực hiện đối với các tính năng cơ bản như: “tạo tài khoản và đăng nhập” (95%), “xem và in hồ sơ” (93%)... Nếu xét theo từng tính năng, DN gặp trở ngại nhiều nhất là khi sử dụng tính năng “hỏi đáp vướng mắc khi sử dụng hệ thống” (35%), “rút/hủy hồ sơ”(26%), “tra cứu danh mục thông tin” (18%), và “chỉnh sửa hồ sơ” (17%).

Hiện có khoảng 89,1% số lượng TTHC vẫn được xử lý phân tán và chỉ có 10,9% được kết nối hoàn toàn đến Cổng thông tin MCQG. Sự thiếu thống nhất và chia sẻ thông tin này khiến DN mất nhiều thời gian, chi phí hơn để chuẩn bị hồ sơ, chứng từ, trong khi nhiều loại giấy tờ vẫn còn trùng lặp khi thực hiện các TTHC khác nhau.

Nguyên nhân chính của tình trạng này là hệ thống xử lý TTHC của bộ quản lý chuyên ngành chưa “điện tử” hoàn toàn, vẫn tồn tại việc DN vừa làm TTHC trên Cổng thông tin MCQG, vừa phải nộp hồ sơ giấy tại bộ ngành quản lý; còn tình trạng một số DN bị yêu cầu sửa đổi hồ sơ đến 3 - 4 lần; thời gian các cơ quan xử lý hồ sơ của một số DN tương đối lâu. 

Cần kết nối đồng bộ thủ tục hành chính

Để tạo thuận lợi hơn nữa cho DN sử dụng Cổng thông tin MCQG, cộng đồng DN cho rằng, các bộ ngành cần tiếp tục rà soát, sửa đổi các quy định còn bất cập, gây phiền hà cho DN, đồng thời cắt giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho DN, đơn giản hóa các khâu TTHC và giảm bớt các giấy tờ không cần thiết. DN mong muốn các bộ ngành đưa nhiều hơn TTHC lên Cổng thông tin MCQG, nhất là tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến thực hiện cấp độ 4.

Nhiều hiệp hội DN cho rằng, Cổng thông tin phải kết nối đồng bộ các hệ thống của từng bộ ngành, tránh việc DN phải tương tác nhiều hệ thống và chuyển đổi dữ liệu qua mạng. Mỗi DN chỉ cần đăng ký 1 lần chữ ký số khi mở tài khoản là có thể kết nối với tất cả các dịch vụ công của các bộ ngành trên Cổng thông tin.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, các bộ ngành cần thống nhất lại mẫu biểu, giấy tờ, giảm thiểu yêu cầu cung cấp hồ sơ trùng lặp, kê khai nhiều lần. Những thông tin DN cần nhất là danh mục TTHC, thời hạn xử lý, lịch sử tiếp nhận/xử lý hồ sơ và các thông tin giúp làm rõ tại sao hồ sơ không hợp lệ (trong trường hợp bị cơ quan quản lý nhà nước từ chối). Thời gian phản hồi thư điện tử cần nhanh chóng hơn, ví dụ như trong 24 giờ, thay vì không trả lời hoặc nhiều ngày sau mới trả lời thư của DN như hiện nay.

Ngoài ra, Cổng thông tin MCQG cần bổ sung chức năng thanh toán điện tử; cải thiện các chức năng giải đáp vướng mắc cho DN khi giải quyết TTHC...