 |
| Xu hướng tiêu dùng năm 2026 được đánh giá có triển vọng tích cực nếu nền kinh tế tiếp tục phục hồi sản xuất, duy trì việc làm và thu nhập cho người dân. Ảnh: Nhã Chi |
Điểm sáng trong bức tranh tăng trưởng 2025
Năm 2025, bối cảnh thế giới trải qua nhiều biến động, nhưng tại Việt Nam, GDP quý IV/2025 ghi nhận mức tăng 8,46% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức tăng cao nhất của quý IV các năm trong giai đoạn 2011-2025, duy trì xu hướng quý sau cao hơn quý trước (quý I tăng 7,05%, quý II tăng 8,16%, quý III tăng 8,25%).
Tính chung cả năm, tăng trưởng GDP nước ta đạt 8,02% so với năm trước, chỉ thấp hơn tốc độ tăng của năm 2022 trong giai đoạn 2011-2025. Trong mức tăng tổng giá trị tăng thêm toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,78%, đóng góp 5,30%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,95%, đóng góp 43,62%; khu vực dịch vụ tăng 8,62%, đóng góp 51,08%.
Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục thống kê, Bộ Tài chính đánh giá, 8,02% là mức tăng trưởng rất tích cực, đạt mục tiêu của Quốc hội và Chính phủ đề ra cho năm 2025. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục là trụ đỡ vững chắc của nền kinh tế với tăng trưởng ổn định, bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm, hàng hóa thiết yếu trong nước và tăng cường xuất khẩu; sản xuất công nghiệp duy trì mức tăng trưởng; vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội cao hơn nhiều so với năm trước. Bên cạnh đó, thu nhập bình quân tháng của người lao động tăng; tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ thiếu việc làm trong độ tuổi lao động giảm; an sinh xã hội được quan tâm và thực hiện kịp thời, rộng khắp.
Trưởng ban Hệ thống Tài khoản Quốc gia, Cục Thống kê, bà Nguyễn Thị Mai Hạnh chia sẻ thêm, đầu tư là động lực quan trọng cho tăng trưởng, đặc biệt trong quý IV/2025 khi đầu tư công được thúc đẩy quyết liệt và giải ngân tập trung vào các dự án hạ tầng trọng điểm. Đến hết năm 2025, tổng vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện tăng 12,1% (cao hơn nhiều mức tăng 7,8% năm 2024). Trong đó, vốn đầu tư thuộc ngân sách nhà nước tăng 26,6% (năm 2024 tăng 5%) đã lan tỏa đến các ngành kinh tế liên quan, tạo động lực trong thu hút vốn đầu tư tư nhân và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Vốn FDI tiếp tục tăng trưởng tích cực, đạt 11,7%, tạo thêm năng lực sản xuất và dư địa tăng trưởng cho nền kinh tế trong các năm tiếp theo.
Bức tranh kinh tế năm 2025 cũng ghi nhận một số điểm sáng về kiểm soát lạm phát, xuất khẩu. Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê thông tin, chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2025 tăng 3,31% so với năm 2024, thấp hơn mục tiêu Quốc hội đề ra. Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 475 tỷ USD, tăng 17% so với năm 2024; cán cân thương mại duy trì xuất siêu trên 20 tỷ USD cho thấy năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam tiếp tục được củng cố. Trong năm 2025, Việt Nam có tới 8 nhóm hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 10 tỷ USD.
Điểm sáng tiếp theo là kinh tế số tiếp tục mở rộng và lan tỏa vào nhiều lĩnh vực, từ thương mại, tài chính đến logistics và dịch vụ công. Trong năm 2025, đóng góp giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP đạt 14,02%.
Hợp sức cho mục tiêu tăng trưởng cao
Năm 2026, cùng với nhiệm vụ giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn, tăng trưởng GDP Việt Nam hướng đến mục tiêu hai con số. Theo lãnh đạo Cục Thống kê, đây là mục tiêu thách thức, cần sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân cả nước.
Rủi ro đáng lưu ý của năm 2026 là lạm phát trước biến động giá năng lượng, nhiên liệu và hàng hóa trên thị trường thế giới rất khó lường. Chi phí logistics và vận tải quốc tế có thể tiếp tục ở mức cao, tác động tới chi phí sản xuất và giá thành hàng hóa. Xung đột địa chính trị, thiên tai và biến đổi khí hậu có nguy cơ gây gián đoạn nguồn cung, nhất là lương thực, thực phẩm. Nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và đầu tư công tăng tốc sẽ tạo sức cầu lớn, có thể khiến mặt bằng giá nhích lên…
Tuy nhiên, xu hướng tiêu dùng được Cục Thống kê đánh giá là có triển vọng tích cực nếu nền kinh tế tiếp tục phục hồi sản xuất, duy trì việc làm và thu nhập cho người dân. Đồng thời, việc tiếp tục đẩy mạnh phát triển thị trường trong nước, nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ, khai thác tốt du lịch, thương mại điện tử và kinh tế số sẽ thúc đẩy tiêu dùng nội địa, trở thành một trụ cột quan trọng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao năm 2026 và xa hơn, lãnh đạo Cục Thống kê cho rằng, cần sự nỗ lực vượt bậc của cả nền kinh tế, đồng thời phải hội tụ đồng bộ nhiều điều kiện cả về nền tảng vĩ mô, nguồn lực tăng trưởng, chất lượng phát triển và năng lực điều hành.
Theo Cục Thống kê, trước hết, cần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đây là điều kiện tiên quyết. Việc kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công, duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế và điều hành chính sách tài khóa - tiền tệ cần theo hướng linh hoạt, thận trọng để tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, hỗ trợ tăng trưởng bền vững.
Việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng giữ vai trò then chốt. Đầu tư công cần tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi để khu vực đầu tư tư nhân phát triển, trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng. Việc thu hút đầu tư FDI cần được thực hiện theo hướng có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, bảo vệ môi trường và tăng cường liên kết với khu vực kinh tế trong nước.
Cục Thống kê khuyến nghị, cần nâng cao chất lượng và hiệu quả tăng trưởng bằng cách chuyển dần từ mô hình dựa nhiều vào vốn và lao động sang mô hình dựa trên nâng cao năng suất, hiệu quả phân bổ nguồn lực và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, nhất là trong các ngành, lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao.
Liên quan đến hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành của Nhà nước, Cục Thống kê đề xuất tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, bảo đảm tính minh bạch, ổn định và nhất quán của chính sách, tạo nền tảng để các động lực tăng trưởng phát huy hiệu quả.
