 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9/2026 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc |
Tại phiên họp, Chính phủ xem xét 8 dự án gồm Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15 về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).
Theo Thủ tướng, thời gian từ nay đến Kỳ họp thứ 2 không còn nhiều, trong khi khối lượng công việc lập pháp rất lớn. Tại kỳ họp này, Chính phủ dự kiến trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến và thông qua khoảng 45 dự án luật, nghị quyết. Riêng trong tháng 8/2026, Chính phủ đã tổ chức 2 phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật, xem xét 23 dự án luật, nghị quyết.
Các dự án lần này có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến đất đai, nhà ở, bất động sản, đầu tư, ngân sách, thuế và tổ chức cơ quan điều tra hình sự. Đây cũng là những lĩnh vực còn nhiều vướng mắc trong thực tiễn, cần tiếp tục hoàn thiện để khơi thông nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Yêu cầu kiểm soát chặt quá trình xây dựng chính sách
Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan chủ trì khẩn trương hoàn thiện dự thảo nhưng phải đặt chất lượng, tính đồng bộ, thống nhất và khả thi lên hàng đầu.
Một trong những yêu cầu được Thủ tướng nhấn mạnh là loại bỏ tư duy cục bộ, lợi ích ngành, lợi ích nhóm trong quá trình xây dựng pháp luật. Các quy định phải cụ thể, chặt chẽ, hạn chế kẽ hở, đồng thời bảo đảm đúng các quy định về kiểm soát quyền lực và phòng ngừa xung đột lợi ích trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.
Chính phủ yêu cầu các cơ quan khi trình dự án luật phải tập trung vào những nội dung còn ý kiến khác nhau, phương án xử lý và vấn đề cần quyết định, thay vì báo cáo lại những nội dung đã thống nhất. Những vấn đề được luật hóa phải có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn rõ ràng, đã được kiểm nghiệm.
Đồng thời, cần rà soát tính đồng bộ giữa các luật, nhất là Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư và pháp luật về thuế, ngân sách; xác định rõ một đầu mối chủ trì đối với từng vấn đề, phân định cụ thể thẩm quyền, trách nhiệm, trình tự, thủ tục, xử lý dứt điểm tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn.
Thủ tướng cũng yêu cầu cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và chi phí tuân thủ, không tạo thêm cơ chế "xin - cho" và không đẩy khó khăn về phía người dân, doanh nghiệp. Phân cấp, phân quyền phải đi cùng nguồn lực, trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu và không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.
Các dự án luật phải đánh giá đầy đủ tác động đối với người dân, doanh nghiệp và ngân sách nhà nước; tăng cường tham vấn thực chất với đối tượng chịu tác động, cơ quan thực thi, chuyên gia và nhà khoa học. Với những vấn đề còn nhiều quan điểm, cơ quan chủ trì phải trình rõ các phương án, ưu điểm, hạn chế và tác động để Chính phủ, Quốc hội xem xét.
Rà soát các luật tác động lớn đến thị trường
Đối với Luật Đất đai (sửa đổi), Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát toàn diện dự thảo, bảo đảm thống nhất với các chủ trương, định hướng lớn của Trung ương và đồng bộ với pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản. Một trọng tâm là đẩy nhanh xây dựng, kết nối dữ liệu đất đai theo hướng minh bạch, tạo thuận lợi cho giao dịch trên thị trường; đồng thời tiếp tục phân cấp, đơn giản hóa thủ tục theo nguyên tắc một đầu mối, một cửa.
Với Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ Xây dựng được yêu cầu nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế về thời hạn sử dụng nhà chung cư, các loại hình nhà ở cho thuê và cơ chế tài chính đi kèm; đơn giản hóa thủ tục đầu tư, phát triển và tiếp cận nhà ở. Dự thảo cũng cần quy định tiêu chí hạn chế phân lô bán nền, ngăn ngừa đầu cơ và nghiên cứu đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại các dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng.
Đối với Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Chính phủ yêu cầu hoàn thiện các quy định nhằm tăng tính công khai, minh bạch và ổn định của thị trường. Trong đó, cần xác định rõ tiêu chí nhận diện hành vi đầu cơ, thao túng thị trường; cơ chế bảo đảm giá trị hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai; trách nhiệm công khai thông tin và phân quyền cho UBND cấp tỉnh.
Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu bất động sản với dữ liệu đất đai, quy hoạch, thuế, công chứng, dân cư và tín dụng cũng được đặt ra nhằm nâng cao tính minh bạch và an toàn pháp lý cho các giao dịch.
Với Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Thủ tướng yêu cầu tiếp tục hợp nhất thực chất quy trình ngân sách và đầu tư công, giảm chồng chéo, thủ tục; phân định rõ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, vai trò của ngân sách Trung ương và địa phương. Việc quyết định chương trình, dự án phải gắn với đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, kiểm tra, giám sát, công khai, minh bạch và chuyển đổi số trong quản lý nguồn lực công.
Đối với Luật Đầu tư (sửa đổi), trọng tâm là tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, bảo đảm môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và đối xử nhất quán giữa các nhà đầu tư. Chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư cần hướng tới các dự án chất lượng cao, công nghệ cao, có chuyển giao công nghệ và liên kết với doanh nghiệp trong nước, đồng thời xử lý chồng chéo với pháp luật về đất đai, xây dựng, quy hoạch, đấu thầu và môi trường.
Với dự thảo Nghị quyết sửa đổi Nghị quyết 107/2023/QH15 về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, Thủ tướng yêu cầu bảo đảm thống nhất với pháp luật về đầu tư, thuế thu nhập doanh nghiệp và doanh nghiệp; phù hợp với các tiêu chuẩn, hướng dẫn liên quan của OECD, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm quản lý thu đúng, đủ và kịp thời.
Hai dự án còn lại là Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) cũng được yêu cầu tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất, rõ thẩm quyền, trách nhiệm và khả năng tổ chức thực hiện.
Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo tiếp thu các ý kiến tại phiên họp, hoàn thiện hồ sơ các dự án luật, nghị quyết để lấy ý kiến thành viên Chính phủ và báo cáo Phó Thủ tướng phụ trách trước ngày 21/9/2026.
Thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp
Bên cạnh công tác xây dựng pháp luật, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành tập trung thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội cấp bách trong những tháng cuối năm.
Các Bộ trưởng Bộ Tài chính, Công Thương, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường cùng Thống đốc Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu tiếp tục thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án tồn đọng, kéo dài và bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm về hạ tầng, giao thông, khoa học công nghệ và năng lượng.
Thủ tướng đồng thời yêu cầu tiếp tục giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn, trong đó theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu, điện.
Đối với khu vực doanh nghiệp, Bộ Tài chính được giao phối hợp với Bộ Công Thương và các địa phương đánh giá sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng hàng hóa xuất khẩu, đồng thời rà soát khó khăn của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các cơ quan cần đề xuất giải pháp xử lý những vướng mắc còn tồn tại, trong đó nghiên cứu công khai các biện pháp hỗ trợ về thuế thu nhập doanh nghiệp có thể trình Quốc hội vào cuối năm.
Về xăng dầu và điện, Bộ Công Thương được yêu cầu bảo đảm nguồn cung từ nay đến cuối năm, khẩn trương trình sửa đổi Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bổ sung. Bộ Công Thương cũng được giao trình đề án tổng thể cơ cấu lại ngành điện; Bộ Tài chính phối hợp trình đề án cơ cấu lại Tập đoàn Điện lực Việt Nam theo hướng giảm khâu trung gian, nâng cao hiệu quả cung ứng điện.
Trong lĩnh vực giáo dục, Thủ tướng yêu cầu xử lý dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa trong thời gian ngắn nhất, đồng thời phối hợp với các địa phương khắc phục những bất cập về chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm trong cung ứng suất ăn học đường.
Đối với lĩnh vực y tế, Bộ Y tế được yêu cầu rà soát các dự án luật sửa đổi liên quan, hướng tới đổi mới phương thức quản lý, giảm các khâu trung gian trong cung ứng thuốc và thiết bị y tế, bảo đảm các cơ sở y tế và người bệnh được tiếp cận thuốc, thiết bị y tế với giá phù hợp và chất lượng.
