 |
| Các chủ thể tham gia hoạt động đấu thầu cần chủ động theo dõi thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để cập nhật các quy định mới về đấu thầu |
Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ tạo “cú hích” trong chính sách quản lý đấu thầu, tập trung tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn, đơn giản hóa và chuẩn hóa quy trình, minh bạch hoạt động đấu thầu thông qua đẩy mạnh chuyển đổi số cũng như tăng cường giám sát trên cơ sở khai thác dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (Hệ thống) để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước.
Nghị định số 349/2026/NĐ-CP gồm 4 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 9/9/2026. Trong đó, Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 4/8/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 165/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 và Nghị định số 170/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ). Điều 2. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ quy định giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn kinh phí chi thường xuyên (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 111/2025/NĐ-CP ngày 22/5/2025 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 4/8/2025 của Chính phủ). Điều 3. Quy định chuyển tiếp và Điều 4. Điều khoản thi hành.
Điểm mới đáng chú ý của Nghị định là đẩy mạnh số hóa quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu. Theo đó, đối với chỉ định thầu theo quy trình thông thường, chủ đầu tư (CĐT) thực hiện trên Hệ thống các nghiệp vụ từ đăng tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu, gửi hồ sơ yêu cầu, làm rõ hồ sơ yêu cầu, mở hồ sơ đề xuất đến công khai kết quả lựa chọn nhà thầu. Nhà thầu cũng có thể tiếp nhận hồ sơ yêu cầu, lập thỏa thuận liên danh, lập và nộp hồ sơ đề xuất cùng các nghiệp vụ liên quan trực tiếp trên Hệ thống.
Đối với chỉ định thầu theo quy trình rút gọn, CĐT gửi dự thảo hợp đồng cho nhà thầu thông qua Hệ thống. Nhà thầu tiếp nhận, xem và thực hiện các bước hoàn thiện, ký kết hợp đồng trên môi trường điện tử. Quy trình công khai kết quả lựa chọn nhà thầu cũng được rà soát, điều chỉnh để phù hợp với đặc thù của chỉ định thầu rút gọn.
Việc số hóa các khâu này sẽ góp phần chuẩn hóa phương thức trao đổi thông tin giữa CĐT và nhà thầu, giảm các thao tác và hồ sơ thực hiện bên ngoài Hệ thống, rút ngắn thời gian xử lý, tiết kiệm chi phí và nâng cao tính minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà thầu.
Một nội dung nổi bật khác của Nghị định là tăng cường giám sát hoạt động đấu thầu trên cơ sở dữ liệu đã được hệ thống và chuẩn hóa. Các nguồn dữ liệu về đấu thầu được cập nhật thường xuyên, phục vụ người có thẩm quyền, cơ quan thực hiện giám sát thường xuyên, đơn vị quản lý đấu thầu, CĐT và các cơ quan có liên quan trong việc theo dõi, giám sát hoạt động đấu thầu thuộc phạm vi quản lý. Việc đẩy mạnh giám sát trên Hệ thống không chỉ góp phần số hóa công tác quản lý mà còn tạo điều kiện khai thác tập trung dữ liệu đấu thầu, hỗ trợ phát hiện, cảnh báo các dấu hiệu bất thường, nâng cao hiệu quả giám sát, trách nhiệm giải trình và tính công khai, minh bạch.
Bên cạnh đó, tại Nghị định, quy trình thu thập báo giá cũng được đổi mới theo hướng thực hiện trên môi trường điện tử. Các mẫu biểu điện tử được thiết kế phù hợp với từng nhóm hàng hóa, dịch vụ và được xác thực bằng chữ ký số. Cách làm này nhằm chuẩn hóa thông tin báo giá, giảm thao tác thủ công, đơn giản hóa thủ tục và rút ngắn thời gian thực hiện. Đồng thời, việc thực hiện trên môi trường điện tử được kỳ vọng hạn chế tình trạng thao túng, làm sai lệch giá và từng bước hình thành cơ sở dữ liệu về giá phục vụ công tác quản lý, phân tích và khai thác thông tin trong hoạt động đấu thầu.
Đặc biệt, Nghị định có một số quy định mới về kiến nghị và công khai thông tin. Theo đó, đối với kiến nghị liên quan đến hồ sơ mời thầu, chức năng gửi kiến nghị đến CĐT trên Hệ thống dự kiến được điều chỉnh để bảo đảm phù hợp với quy định về thời hạn gửi kiến nghị, trong đó lưu ý yêu cầu gửi kiến nghị trước thời điểm đóng thầu.
Đối với hoạt động đặt hàng, Nghị định mới yêu cầu công khai thông tin về chất lượng hàng hóa đã được sử dụng. Việc công khai thông tin này sẽ góp phần tăng cường minh bạch, tạo thêm nguồn dữ liệu tham khảo và hỗ trợ cơ quan, đơn vị trong việc lựa chọn, mua sắm hàng hóa trong các lần tiếp theo.
Về phía nhà thầu, doanh nghiệp, quy định mới được kỳ vọng mở ra những cơ hội tham gia thị trường thầu công bằng, kịp thời trên cơ sở hoạt động đấu thầu ngày càng được số hóa và minh bạch.
Trao đổi với phóng viên, Lãnh đạo Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia cho biết: “Hiện nay, Hệ thống đã cập nhật và nâng cấp các chức năng, tính năng kỹ thuật, sẵn sàng cho việc thực thi các quy định mới của Nghị định. Các chức năng liên quan đến chỉ định thầu, giám sát hoạt động đấu thầu, thu thập báo giá, xử lý kiến nghị và công khai thông tin đã được Hệ thống hoàn thiện, cập nhật mới để bảo đảm khả năng vận hành đồng bộ khi các quy định mới của Nghị định chính thức có hiệu lực. Để CĐT, nhà thầu và các chủ thể khác tham gia hoạt động đấu thầu không bị “bỡ ngỡ” trước các quy định mới, Hệ thống đã được xây dựng, nâng cấp giao diện theo hướng ngày càng thân thiện, dễ sử dụng hơn, đồng thời có những hướng dẫn cụ thể, tỉ mỉ về từng phiên bản mới được cập nhật theo thời gian. Hệ thống được xây dựng theo hướng đáp ứng tùy biến theo quy trình lựa chọn nhà thầu của người dùng. Do đó, các CĐT, nhà thầu và các chủ thể khác cần thường xuyên theo dõi thông tin trên Hệ thống, chủ động nghiên cứu quy định mới và cập nhật kịp thời các hướng dẫn nghiệp vụ. Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp quá trình chuyển đổi diễn ra thông suốt mà còn góp phần duy trì tiến độ, chất lượng của các gói thầu, dự án, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đấu thầu”.
