 |
| Các chủ đầu tư, nhà thầu rất quan tâm đến hướng dẫn tham khảo các dữ liệu về máy và thiết bị thi công của nước ngoài phục vụ việc xác định giá ca máy, nhất là trong trường hợp vận dụng định mức mới với công nghệ thi công tiên tiến. Ảnh: Lê Hiếu |
Những đề xuất từ thực tiễn
Luật Xây dựng quy định hệ thống định mức do cơ quan nhà nước ban hành và được rà soát, cập nhật thường xuyên theo định kỳ để áp dụng đối với dự án đầu tư công. Đối với công tác xây dựng có công nghệ thi công mới, sử dụng vật liệu mới chưa được quy định trong hệ thống định mức do cơ quan nhà nước ban hành, chủ đầu tư các dự án đầu tư công có trách nhiệm tổ chức khảo sát, cung cấp số liệu theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước. Trường hợp chưa có định mức hoặc có nhưng chưa phù hợp thì được tổ chức xây dựng, vận dụng, điều chỉnh định mức hoặc sử dụng giá xây dựng theo quy định tại Luật để xác định dự toán xây dựng, tổng mức đầu tư xây dựng và quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Giá xây dựng được xác định trên cơ sở một hoặc một số căn cứ: giá thị trường; giá, dữ liệu chi phí của gói thầu, công trình, dự án đã thực hiện hoặc đang thực hiện; hệ thống định mức xây dựng và các yếu tố chi phí trực tiếp cấu thành xây dựng là giá vật liệu, nhân công, ca máy và thiết bị thi công…
Những điểm mới nói trên, theo ông Hồ Ngọc Sơn, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế xây dựng, Bộ Xây dựng, là cởi mở, linh hoạt hơn so với trước, nhất là quy định cho phép tham khảo giá, dữ liệu chi phí của gói thầu, công trình, dự án đã thực hiện hoặc đang thực hiện.
Trên nền tảng Luật Xây dựng sắp có hiệu lực, nhiều ý kiến đề nghị có hướng dẫn cụ thể về phương pháp khảo sát, tham khảo… để thuận lợi trong thực thi những quy định mới.
Từ thực tiễn, một số chủ đầu tư, đơn vị tư vấn chia sẻ, trách nhiệm của chủ đầu tư là rất cao trong công tác khảo sát, xây dựng định mức mới. Để tạo thuận lợi trong thực hiện, cần xem xét bổ sung phương pháp xác định định mức mới tham khảo từ định mức nước ngoài, điều chỉnh phương pháp để tận dụng tối đa các thông tin trong quá trình theo dõi trực tiếp tại công trường, làm rõ hơn phương pháp rà soát, cập nhật hệ thống định mức dự toán. Tương tự, về phương pháp xác định đơn giá máy và các thiết bị thi công, cần có hướng dẫn để tham khảo các dữ liệu về máy và thiết bị thi công của nước ngoài phục vụ việc xác định giá ca máy, nhất là trong trường hợp vận dụng các định mức mới với công nghệ thi công tiên tiến lần đầu áp dụng tại Việt Nam.
Về đơn giá nhân công xây dựng, thời gian qua nhiều nhà thầu phản ánh đến Báo Đấu thầu thực tế chi trả chi phí nhân công lớn hơn nhiều so với đơn giá, một trong những nguyên nhân là do phương pháp xác định giá nhân công xây dựng. Hiện tại, việc quản lý giá nhân công xây dựng theo cơ chế nhóm và bậc thợ, điều này không phù hợp với thực tiễn thị trường lao động do hệ thống bậc thợ không còn cơ sở xác định rõ ràng, thị trường lao động xây dựng vận hành theo loại công việc và kinh nghiệm thực tế, không theo bậc thợ, do đó cần nghiên cứu làm rõ tiêu chí phân nhóm nhân công và phạm vi áp dụng đối với từng loại công tác. Một số công trình có yêu cầu khẩn cấp, huy động lượng lớn nhân công trong thời gian ngắn cũng cần có cơ chế xác định riêng cho phù hợp với yêu cầu thị trường. Ngoài ra, một nhà thầu xây dựng tại Lai Châu cho biết, công trình ở vùng núi điều kiện sinh hoạt khó khăn, nhân công có tay nghề phải huy động từ các tỉnh khác, chi phí cao hơn nhưng không được tính theo chi phí thực tế.
Định hướng sửa đổi
Theo Viện Kinh tế xây dựng, Bộ Xây dựng, Dự thảo Thông tư hướng dẫn phương pháp xác định mức dự toán và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật sẽ hướng dẫn những quy định mới phù hợp với Luật Xây dựng 2025, đồng thời khắc phục những tồn tại, bất cập trong thực tiễn khi xác định định mức xây dựng, công bố giá vật liệu xây dựng, giá nhân công xây dựng, giá ca máy và thiết bị thi công xây dựng, suất vốn đầu tư xây dựng, chỉ số giá xây dựng;…
Tại bản Dự thảo đã được Bộ Xây dựng công bố lấy ý kiến, phương pháp xác định định mức xây dựng; suất vốn đầu tư, suất chi phí; chỉ số giá xây dựng; giá nhân công xây dựng; giá ca máy xây dựng; và quy đổi vốn đầu tư xây dựng có một số điểm sửa đổi bổ sung và được hướng dẫn chi tiết tại các phụ lục kèm theo.
Trong đó, bổ sung hướng dẫn cụ thể các bước xác định định mức dự toán mới của công trình đối với các công tác xây dựng chưa được quy định hoặc đã được quy định nhưng sử dụng công nghệ thi công mới, biện pháp thi công, điều kiện thi công chưa quy định trong hệ thống định mức dự toán được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành; hướng dẫn cách chuyển đổi định mức từ nước ngoài; việc điều chỉnh định mức dự toán của công trình…
Đối với phương pháp xác định giá nhân công xây dựng, Dự thảo bổ sung hướng dẫn xác định giá nhân công đối với các công trình có yêu cầu đặc biệt về tiến độ hoặc cần huy động số lượng lớn nhân công trong thời gian ngắn; bổ sung hướng dẫn xác định giá nhân công trong trường hợp đối với các khu vực vùng sâu, vùng xa và hải đảo không thể thực hiện được việc khảo sát thông tin. Một trong những nguyên tắc khảo sát để xác định giá nhân công xây dựng là phải phù hợp với giá nhân công xây dựng trên thị trường xây dựng (đã bao gồm các khoản phụ cấp và bảo hiểm người lao động phải nộp theo quy định và không bao gồm các khoản bảo hiểm mà người sử dụng lao động phải nộp theo quy định)...
Trường hợp giá nhân công xây dựng công bố của địa phương không phù hợp với đặc thù của một số công tác xây dựng của công trình thì thực hiện khảo sát xác định giá nhân công xây dựng công trình cho từng công tác xây dựng. Trường hợp đối với các khu vực vùng sâu, vùng xa và hải đảo, việc tổ chức khảo sát giá nhân công để công bố không thể thực hiện được thì giá nhân công xây dựng bình quân công bố cho các khu vực này được điều chỉnh nhưng không vượt quá 1,5 lần so với giá nhân công xây dựng bình quân đã công bố của vùng tương ứng. Trường hợp công trình có yêu cầu đặc biệt về tiến độ hoặc cần huy động số lượng lớn nhân công trong thời gian ngắn làm biến động mặt bằng giá nhân công, chủ đầu tư được điều chỉnh giá nhân công xây dựng phù hợp với thực tế; việc điều chỉnh phải có thuyết minh và không vượt quá 1,5 lần so với giá nhân công xây dựng bình quân của khu vực tương ứng.
Đồng thời, Dự thảo Thông tư cũng bổ sung hướng dẫn cho phép tham khảo dữ liệu giá ca máy của nước ngoài để xác định giá ca máy. Về khảo sát, thu nhập, công bố thông tin về giá vật liệu xây dựng (VLXD), Dự thảo làm rõ hơn thông tin giá công bố là giá bình quân trong kỳ công bố của từng loại VLXD cụ thể theo chủng loại, quy cách, tại từng nguồn cung cấp (tại mỏ, nơi sản xuất, đại lý, nhà cung ứng) hoặc bình quân trong khu vực cụ thể trên địa bàn. Giá bình quân được xác định trên cơ sở các thông tin giá đã được rà soát, xử lý, phản ánh mức giá phổ biến của thị trường trong kỳ công bố…
