 |
| Toàn cảnh phiên thảo luận |
Cho ý kiến tại phiên thảo luận, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Nguyễn Khắc Thận - Tổ trưởng Tổ thảo luận đề nghị nghiên cứu xác định tỷ lệ tiền đặt trước theo hướng giá trị tài sản càng lớn thì tỷ lệ đặt trước càng thấp, tạo điều kiện cho nhiều chủ thể tham gia đấu giá. Đại biểu cũng kiến nghị hoàn thiện các quy định về thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề đấu giá, xử lý tiền đặt trước, trách nhiệm bồi thường và công nhận kết quả đấu giá.
Hoàn thiện quy định về tiền đặt trước trong đấu giá: Cần linh hoạt theo giá trị tài sản
Đề cập về quy định tiền đặt trước, đại biểu Nguyễn Khắc Thận cho biết, theo dự thảo, đối với đấu giá quyền sử dụng đất (QSDĐ) để thực hiện dự án, mức tiền đặt trước từ 10% đến 20%; đối với đấu giá QSDĐ để làm nhà ở cho hộ gia đình, cá nhân, mức này từ 20% đến 50%.
Đại biểu cho rằng, việc phân định các mức tiền đặt trước có thể xuất phát từ thực tiễn đấu giá thời gian qua. Tuy nhiên, cần nghiên cứu cách xác định tỷ lệ phù hợp hơn với giá trị tài sản, tránh tạo gánh nặng tài chính quá lớn cho người tham gia đấu giá.
Nêu ví dụ đấu giá QSDĐ để thực hiện dự án nhà ở thương mại có giá khởi điểm 1.000 tỷ đồng, đại biểu phân tích, nếu áp dụng tỷ lệ tiền đặt trước 20%, doanh nghiệp phải bố trí tới 200 tỷ đồng. Đây là khoản tiền lớn, không phải doanh nghiệp nào cũng có khả năng đáp ứng. Tương tự, với một thửa đất ở có giá trị 50 tỷ đồng, mức đặt trước 20% đã tương đương 10 tỷ đồng, có thể hạn chế khả năng tham gia đấu giá của hộ gia đình, cá nhân.
Từ thực tiễn đó, đại biểu Nguyễn Khắc Thận đề nghị nghiên cứu xác định tỷ lệ tiền đặt trước theo các mốc giá trị tài sản, với nguyên tắc giá trị tài sản càng thấp thì tỷ lệ tiền đặt trước càng cao; giá trị tài sản càng lớn thì tỷ lệ tiền đặt trước càng thấp.
Dẫn chứng từ thực tế, với tài sản có giá trị 10 tỷ đồng, nếu áp dụng tỷ lệ tiền đặt trước 20% thì số tiền phải bố trí là 2 tỷ đồng; trong khi với tài sản có giá trị 1.000 tỷ đồng, dù tỷ lệ tiền đặt trước chỉ 10%, số tiền vẫn lên tới 100 tỷ đồng. Theo đại biểu, việc xác định tỷ lệ theo hướng này nhằm khuyến khích nhiều chủ thể tham gia, đồng thời hướng tới bảo đảm tính công khai, minh bạch trong hoạt động đấu giá.
Cũng liên quan đến tiền đặt trước, đại biểu đề nghị thống nhất các quy định về đấu giá tài sản. Theo đại biểu, tiền đặt trước trong đấu giá quyền khai thác khoáng sản được quy định tại pháp luật về khoáng sản, trong khi đã có Luật Đấu giá tài sản điều chỉnh hoạt động đấu giá. Vì vậy, cần nghiên cứu đưa các quy định liên quan vào Luật Đấu giá tài sản, tránh tình trạng phân tán giữa các luật, thuận lợi cho việc theo dõi, kiểm soát.
Cần làm rõ trách nhiệm, gỡ vướng trong đấu giá tài sản
Cho ý kiến về xử lý tiền đặt trước, đại biểu Nguyễn Khắc Thận nêu rõ, khi trúng đấu giá, tiền đặt trước cùng tiền lãi phát sinh, nếu có, được chuyển thành tiền đặt cọc và tính vào nghĩa vụ đã thanh toán của người trúng đấu giá. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần làm rõ thời điểm xử lý khoản tiền này, đặc biệt đối với đấu giá QSDĐ.
Theo đại biểu, Điều 29 của dự thảo đề cập thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc phiên đấu giá hoặc kể từ ngày nhận được quyết định phê duyệt kết quả trúng đấu giá QSDĐ. Việc sử dụng từ “hoặc” mà chưa phân định rõ từng trường hợp có thể gây vướng mắc khi thực hiện, ảnh hưởng đến quyền lợi của người trúng đấu giá.
Đại biểu phân tích, đối với đấu giá QSDĐ, từ khi kết thúc phiên đấu giá đến khi có quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá, có nơi mất khoảng một tháng. Trong thời gian này, khoản tiền đặt trước gửi tại ngân hàng có thể phát sinh lãi mà người trúng đấu giá được hưởng. Nếu chuyển tiền vào ngân sách nhà nước ngay sau 3 ngày kể từ khi kết thúc phiên đấu giá, người trúng đấu giá có thể không được hưởng khoản lãi phát sinh trong thời gian chờ quyết định công nhận kết quả.
Từ đó, đại biểu đề nghị tách bạch hai trường hợp: đối với các tài sản đấu giá khác, thời hạn 3 ngày làm việc được tính từ ngày kết thúc phiên đấu giá; riêng đối với đấu giá QSDĐ, thời hạn này phải tính từ ngày có quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá.
Quan tâm đến việc công nhận kết quả đấu giá, đại biểu Nguyễn Khắc Thận đề nghị bổ sung quy định công nhận đấu giá thành trong trường hợp chỉ có một người tham gia và trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm, đặc biệt đối với đấu giá QSDĐ.
Đại biểu cũng nêu trường hợp có nhiều người đăng ký tham gia nhưng khi tổ chức đấu giá, thực tế chỉ có một người trả giá bằng giá khởi điểm. Theo đại biểu, trường hợp này cũng cần được công nhận là đấu giá hợp lệ, kể cả đối với QSDĐ để thực hiện dự án và đất ở cho hộ gia đình, cá nhân.
Theo đại biểu Nguyễn Khắc Thận, trong những giai đoạn thị trường bất động sản trầm lắng, việc tìm được người mua tài sản có thể gặp khó khăn. Vì vậy, cần bổ sung quy định rõ các trường hợp nêu trên vào Luật Đấu giá tài sản để tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn.
Phân cấp thẩm quyền gắn liền với xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông quốc gia
Đại biểu Nguyễn Văn Mười – Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp bày tỏ sự thống nhất với quy định phân cấp, phân quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc cấp, cấp lại và thu hồi chứng chỉ hành nghề đấu giá. Tuy nhiên, để việc thực hiện bảo đảm tính chính xác, luật cần quy định cụ thể tiêu chí xác định thẩm quyền theo địa bàn của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Bên cạnh đó, đại biểu nhấn mạnh cần có cơ chế phối hợp, cập nhật và chia sẻ dữ liệu trên phạm vi toàn quốc. Điều này giúp tránh tình trạng đấu giá viên vi phạm tại địa phương này nhưng thông tin chưa được cập nhật kịp thời ở địa phương khác, dẫn đến việc cấp chứng chỉ không chính xác.
Dẫn chứng từ quy định chia sẻ cơ sở dữ liệu trong Luật Kiến trúc, đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu đưa quy định này vào dự thảo Luật Đấu giá tài sản nhằm tạo sự liên thông giữa các địa phương, giúp Sở Tư pháp có đủ thông tin để tham mưu chính xác cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Không nên mặc nhiên coi người tham dự phiên đấu giá đã trả giá
Cho ý kiến về khoản 7 Điều 28 quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Thái Thị An Chung cho rằng, mặc dù mục tiêu của Cơ quan soạn thảo là hạn chế tình trạng đăng ký tham gia nhưng không trả giá, tuy nhiên, đại biểu đánh giá quy định này chưa thực sự hợp lý.
Dẫn thực tế tại phòng đấu giá trực tiếp, sau khi quan sát và đánh giá, người tham gia có quyền không trả giá nếu nhận thấy khả năng tài chính không đáp ứng hoặc tài sản không còn phù hợp. Nếu quy định mặc nhiên coi họ đã trả giá để làm căn cứ xử lý các vấn đề pháp lý về sau (như xử lý tiền đặt cọc) sẽ không bảo đảm tính khách quan và dễ gây phát sinh tranh chấp.
Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành, không bổ sung quy định coi người tham dự phiên đấu giá là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm.
