Sân chơi đấu thầu ngày càng phẳng

0:00 / 0:00
0:00

(BĐT) - Trong hơn một năm trở lại đây, số lượng nhà thầu quan tâm, tham dự trung bình tại mỗi gói thầu tăng lên đáng kể. Không chỉ tăng về số lượng, phần lớn nhà thầu tham dự đều đáp ứng yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật của hồ sơ mời thầu (HSMT), khiến cuộc thầu chủ yếu cạnh tranh về giá. Diễn biến này cho thấy sự thay đổi căn bản so với giai đoạn trước, phản ánh rõ nét xu hướng sân chơi đấu thầu ngày càng phẳng hơn.

Ảnh minh họa: Nhã Chi
Ảnh minh họa: Nhã Chi

Ngày 21/12/2025, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình số 01 tỉnh Tuyên Quang công khai kết quả lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu số 68 Thi công xây dựng đoạn tuyến từ Km2+715 - Km10+815 thuộc Dự án Cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang (giai đoạn 1) - đoạn qua tỉnh Tuyên Quang. Theo báo cáo đánh giá HSDT, cả 5 nhà thầu tham dự cùng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của HSMT, trong đó, Liên danh Công ty TNHH Xây dựng Tự Lập - Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Đông Sơn chào giá 769,166 tỷ đồng (giá gói thầu 905,077 tỷ đồng), xếp thứ nhất về giá vừa được lựa chọn trúng thầu.

Ngày 16/12/2025, Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh An Giang phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu thực hiện Gói thầu số 11 thuộc Dự án Hệ thống xử lý nước thải tập trung Khu công nghiệp Xuân Tô (giai đoạn 1) (công suất 750 m3/ngày.đêm). Tại gói thầu này, 9 trong số 10 nhà thầu tham dự đạt yêu cầu của HSMT. Kết quả, Liên danh Công ty CP Đầu tư Thịnh Phát Long Xuyên - Công ty TNHH Cơ khí môi trường Ngọc Thy - Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Trung Tính - Công ty CP Giải pháp môi trường Ares chào giá thấp nhất và trúng thầu với giá 39,999 tỷ đồng (dự toán 48,462 tỷ đồng).

Tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Phú Quốc, Gói thầu số 13 Thi công xây dựng thuộc Dự án Bờ kè Rạch Ông Trì (giai đoạn 2) thu hút 9 nhà thầu tham dự, đều được vào vòng đánh giá tài chính. Kết quả, Công ty TNHH MTV Tổng công ty Thái Sơn trúng thầu với giá 78,47 tỷ đồng (dự toán 105,709 tỷ đồng)...

Trao đổi với phóng viên, một số đơn vị tư vấn đấu thầu đánh giá, một trong những nguyên nhân chính tạo nên sự “phẳng hóa” của sân chơi đấu thầu nằm ở những cải tiến vượt bậc về hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là vai trò của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc triển khai đấu thầu qua mạng trên diện rộng không chỉ làm thay đổi phương thức tổ chức lựa chọn nhà thầu, mà còn tác động sâu sắc đến cách thức cạnh tranh giữa các doanh nghiệp. Theo đó, việc xác minh thông tin về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu trở nên thuận lợi và hiệu quả hơn rất nhiều so với trước đây. Các dữ liệu về hợp đồng tương tự, doanh thu, nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công… được số hóa, lưu trữ và đối chiếu nhanh chóng, giảm đáng kể sự phụ thuộc vào các loại giấy tờ bản cứng. Điều này không chỉ giúp chủ đầu tư, tổ chuyên gia tiết kiệm thời gian, công sức trong quá trình đánh giá, mà còn hạn chế tình trạng nhà thầu bị loại vì những thiếu sót mang tính thủ tục, hình thức.

Song song với cải tiến về hạ tầng kỹ thuật, khung khổ pháp luật về đấu thầu và các pháp luật chuyên ngành liên quan cũng đã có những bước cải cách đáng kể theo hướng minh bạch, đơn giản hóa và tiệm cận với thông lệ quốc tế. Nhiều điều kiện, thủ tục, chứng chỉ từng được coi là “giấy phép con” hoặc rào cản trong đấu thầu đã được bãi bỏ hoặc tinh giản. Các quy định về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu trong HSMT được chuẩn hóa, hạn chế việc đưa ra những tiêu chí bất hợp lý. Khi hành lang pháp lý trở nên thông thoáng hơn, số lượng doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia đấu thầu theo đó gia tăng, góp phần làm cho mặt bằng cạnh tranh trở nên đồng đều hơn.

Về mặt chủ quan, không thể không nhắc tới nội lực của doanh nghiệp. Trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn, các nhà thầu buộc phải tự nâng cấp để tồn tại và phát triển. Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã có bước chuyển rõ rệt theo hướng chuyên nghiệp hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh, sáng tạo, đầu tư vào quản trị, nhân lực, công nghệ và thiết bị... Khi giải pháp kỹ thuật giữa các nhà thầu trở nên đồng đều, trọng tâm cạnh tranh sẽ chuyển sang giá dự thầu.

Xu hướng “phẳng hóa” sân chơi đấu thầu giúp chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu với chi phí hợp lý, qua đó tiết kiệm ngân sách nhà nước và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Tuy nhiên, chuyên gia đấu thầu nhìn nhận, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, việc nhà thầu chào giá quá thấp để trúng thầu có thể dẫn tới rủi ro về chất lượng, tiến độ dự án. Do đó, cùng với việc duy trì một sân chơi phẳng, các cơ quan quản lý, chủ đầu tư cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát thực hiện hợp đồng, bảo đảm hài hòa giữa cạnh tranh và hiệu quả lâu dài của dự án.

Kết nối đầu tư