(BĐT) - Điện là nguồn sáng quen thuộc với mọi người, mọi nhà, đến nỗi việc có điện trở thành chuyện đương nhiên. Thế nhưng, để bảo đảm nguồn sáng ấy vận hành an toàn, ổn định, tin cậy, luôn cần tới những người làm công tác thí nghiệm, hiệu chỉnh.
Công ty Thí nghiệm điện miền Bắc (NPCETC) , tiền thân là Trung tâm Thí nghiệm điện 1, được thành lập từ năm 1971

Công ty Thí nghiệm điện miền Bắc (NPCETC) , tiền thân là Trung tâm Thí nghiệm điện 1, được thành lập từ năm 1971

Thí nghiệm điện là ngành nghề ít được biết nhưng lại đóng vai trò không thể thiếu trong toàn hệ thống. Chính vì thế, Công ty Thí nghiệm điện miền Bắc (NPCETC, tiền thân là Trung tâm Thí nghiệm điện 1) đã được thành lập từ rất sớm (11/5/1971). Kể từ đó đến nay, đơn vị liên tục phát triển, trở thành cánh chim đầu đàn trong lĩnh vực thí nghiệm điện của quốc gia.

51 năm qua, NPCETC đã vượt qua mọi thăng trầm, đi lên cùng đất nước. Từ những ngày đầu thành lập, trong bối cảnh cơ sở vật chất, trang thiết bị lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá, NPCETC kiên cường, sáng tạo, không ngừng học hỏi, mở rộng sản xuất. Sắt son tinh thần “vừa sản xuất vừa sẵn sàng chiến đấu”, những người làm công tác thí nghiệm điện luôn sát cánh cùng các đơn vị vận hành, sửa chữa, khôi phục các công trình chủ lực lúc bấy giờ như Thủy điện Thác Bà, trạm biến áp (TBA) 110kV Ba La, Thủy điện Cấm Sơn, Nhiệt điện Uông Bí...

Giai đoạn 1976 - 1995, cùng với sự ra đời của các trung tâm thí nghiệm điện tại miền Trung, miền Nam, NPCETC hỗ trợ thí nghiệm, đánh giá thiết bị cho nhiều công trình lớn dọc theo đất nước, như Nhà máy Thủy điện Đa Nhim, Nhiệt điện Thủ Đức, cụm máy phát Diezel Đà Nẵng, Hội An, Tam Kỳ (1978), Diezel Quảng Bình (1979 - 1980). Đất nước thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ IV, cùng với ngành điện Việt Nam, NPCETC đã làm tròn sứ mệnh lịch sử “Điện đi trước một bước”, để các ngành nghề phát triển, phục vụ công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa. NPCETC được tin tưởng giao đảm nhiệm những công trình mang ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của ngành điện, như Thủy điện Hòa Bình, TBA 220kV Đồng Hòa - Hải Phòng, TBA 500kV Hòa Bình và Hà Tĩnh (mạch 1 đường dây 500kV Bắc - Nam).

Giai đoạn 1996 - 2014, NPCETC chuyển đổi mạnh mẽ về mô hình tổ chức, đổi mới toàn diện, ghi dấu ấn trưởng thành qua các công trình trọng điểm quốc gia. Thủy điện Sơn La, công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á, là một bước tiến giúp NPCETC khẳng định tầm cao trong công tác thí nghiệm, hiệu chỉnh. Ngoài ra, NPCETC đảm nhiệm công tác thí nghiệm tại công trình Bản Vẽ, Lai Châu, Huội Quảng và hàng trăm nhà máy thủy điện nhỏ… NPCETC thí nghiệm các trạm 500kV Sơn La, Nho Quan, Thường Tín, Quảng Ninh, Hiệp Hòa..., góp phần khép kín mạch vòng 500kV tại miền Bắc. NPCETC góp mặt tại các trạm 220kV Mai Động, Lào Cai, Hà Giang, Đô Lương… và toàn bộ các trạm 110kV - 220kV do Tổng công ty Điện lực miền Bắc quản lý, góp phần bảo đảm lưới điện miền Bắc vận hành an toàn, ổn định, tin cậy, giúp thúc đẩy kinh tế - xã hội.

NPCETC: 51 năm đồng hành cùng ngành điện ảnh 1

NPCETC là đơn vị đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới vào thí nghiệm, hiệu chỉnh

Giai đoạn từ 2015 đến nay, NPCETC xây dựng chiến lược phát triển bền vững, ứng dụng công nghệ hiện đại, chuyển đổi số mạnh mẽ. NPCETC là đơn vị đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới vào thí nghiệm, hiệu chỉnh. Nhờ đó, Công ty đã thí nghiệm thành công các TBA kỹ thuật số đầu tiên của Tổng công ty Điện lực miền Bắc, như TBA Quế Võ 2, TBA Nghi Sơn 1; các nhà máy điện mặt trời Bắc Phương, Lộc Ninh 1, 2, 3, Sê San 4, Hòa Hội... Thí nghiệm đưa vào vận hành các nhà máy điện gió: Chư Prông, Phong Huy, Phong Nguyên, Liên Lập… Công ty đã phối hợp với Toshiba thí nghiệm thành công TBA 500kV thuộc Nhà máy Nhiệt điện TanJungJaTi B (Indonesia), qua đó đưa thương hiệu NPCETC vươn tầm khu vực. Với năng lực và uy tín lâu năm, NPCETC đã triển khai xây dựng 24 trung tâm điều khiển xa các TBA 110kV tại 24 tỉnh, thành phố phía Bắc, hơn 170 trạm biến áp theo tiêu chí không người trực, đồng thời đào tạo, chuyển giao công nghệ cho các công ty điện lực quản lý vận hành. NPCETC cung cấp phần mềm NES cho TBA 110kV Thạch Tổ, Đồng Đăng, Nhị Chiểu, Yên Bình 2, TBA 110kV nhà máy điện mặt trời Trí Việt 1.

Về mặt quản lý, NPCETC đã có những thay đổi rõ rệt nhằm đáp ứng yêu cầu mới như số hóa quy trình tác nghiệp, ký số biên bản thí nghiệm, kiểm định, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung để phân tích, đánh giá đưa ra các biện pháp xử lý tối ưu.

Với những thành tích nổi bật trong quá trình xây dựng và phát triển, NPCETC đã được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập hạng Nhì (năm 2011), Huân chương Độc lập hạng Ba (năm 2007), Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 2001, 2016), Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 1984, 1986), Huân chương Lao động hạng Ba (1980, 2021). Cùng với đó là nhiều cờ thi đua, bằng khen của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương.

Trong thời gian tới, ngành công thương, ngành điện tiếp tục phát triển nguồn và lưới điện, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện. Trong nhiệm vụ chung đó, NPCETC xác định tầm nhìn đến năm 2030 luôn dẫn đầu trong công tác thí nghiệm hiệu chỉnh, quản lý kỹ thuật, chủ động nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, lấy phát triển khoa học công nghệ làm then chốt để thành công.

Hơn nửa thế kỷ nhìn lại, NPCETC đã khẳng định những nỗ lực phấn đấu của tập thể CBCNV các thời kỳ, chuyển biến mạnh mẽ, thích ứng và nắm bắt thời cơ để hoàn thành sứ mệnh mà Nhà nước và nhân dân mong đợi.