 |
| Nằm trên tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, Măng Đen (Quảng Ngãi) đang dồn dập đón các dự án đầu tư khu đô thị với số vốn gần 25.000 tỷ đồng. Ảnh: Hà Minh |
Gắn kết Đông - Tây
Khi cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã thông suốt, cũng là lúc những dự án hạ tầng giao thông gắn kết Đông - Tây được triển khai, kỳ vọng đem đến những đổi thay cho miền biên viễn, kéo gần khoảng cách với vùng duyên hải miền Trung.
Theo kế hoạch, dịp sinh nhật Bác Hồ 19/5 năm nay, 1 trong 10 dự án thành phần tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy do UBND tỉnh Nghệ An làm chủ đầu tư sẽ được khởi công xây dựng. Với chiều dài khoảng 60 km, tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước, Dự án được triển khai trong giai đoạn 2024 - 2030.
Tại Quảng Trị, Dự án đường bộ cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo với tổng chiều dài khoảng 56 km, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) với tổng vốn đầu tư sơ bộ gần 14.000 tỷ đồng cũng đang chuẩn bị thi công thực địa. Hành trình cao tốc sẽ kết nối với tuyến Quảng Ngãi - Kon Tum (136 km, tổng mức đầu tư hơn 44.000 tỷ đồng).
Cùng với dự án nêu trên, Chính phủ vừa giao Bộ Xây dựng nghiên cứu đề xuất của Tập đoàn SunGroup về việc đầu tư đoạn tuyến Quảng Ngãi - Măng Đen với số vốn khái toán khoảng 25.000 tỷ đồng, theo phương thức PPP, hợp đồng BT. Đoạn cuối tuyến Măng Đen - Đăk Hà dài khoảng 54 km, tổng mức đầu tư khoảng 18.900 tỷ đồng dự kiến được tỉnh Quảng Ngãi triển khai theo hình thức đầu tư công, thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030.
Trong số các dự án cao tốc theo hướng Đông - Tây, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku (125 km, tổng mức đầu tư hơn 43.734 tỷ đồng) đạt tiến độ tốt nhất khi Dự án thành phần 1 (22 km, tổng vốn đầu tư 6.989 tỷ đồng) được khởi công xây dựng cuối năm 2025. Chủ đầu tư đang thực hiện các thủ tục để khởi công xây dựng các dự án thành phần còn lại.
Mới đây, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã giao UBND tỉnh Đắk Lắk nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư tuyến cao tốc Tuy Hòa - Buôn Ma Thuột. Việc hình thành tuyến cao tốc này không chỉ rút ngắn khoảng cách, giảm chi phí vận chuyển mà còn hình thành hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối thuận lợi với hệ thống cảng biển (Vũng Rô, Vân Phong), đường sắt nội đô và cảng hàng không.
Tại Khánh Hòa, cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột đã thông xe kĩ thuật Dự án thành phần 1. UBND Tỉnh đang khẩn trương hoàn thiện thủ tục trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư cao tốc Nha Trang - Đà Lạt dài hơn 80 km với tổng vốn đầu tư 25.055 tỷ đồng.
Tuyến cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa đã được Lâm Đồng xác định là công trình trọng điểm triển khai trong giai đoạn 2025 - 2030. Hiện Sở Xây dựng Lâm Đồng đã lựa chọn Công ty CP Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam khảo sát, nghiên cứu và đề xuất phương án tuyến. Dự án có chiều dài khoảng 143,81 km, điểm đầu kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Vĩnh Hảo - Phan Thiết, điểm cuối kết nối với cao tốc Gia Nghĩa - Buôn Ma Thuột (quy hoạch), tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 54.897 tỷ đồng, nhu cầu sử dụng đất khoảng 1.295 ha.
Tăng kim ngạch xuất khẩu, thêm hành lang kinh tế
Năm 2025, trong gần 5 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu của Nghệ An, cửa khẩu Thanh Thủy đóng góp khoảng 850 triệu USD, được đánh giá là dưới mức tiềm năng trong bối cảnh thị trường hàng hóa rộng lớn của Lào và các nước trong khu vực có thể kết nối được với Nghệ An thông qua các cửa khẩu đường bộ, cảng biển. Ông Võ Trọng Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An thông tin: “Để nâng kim ngạch xuất khẩu, tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy được Nghệ An kỳ vọng và đặt tâm huyết triển khai nhanh”.
Theo thiết kế, với chiều dài khoảng 60 km, tuyến cao tốc này đi qua 9 xã, 6 nút giao kết nối trực tiếp với các trục giao thông huyết mạch như Quốc lộ 15, Quốc lộ 46B và đường Hồ Chí Minh, tạo thành mạng lưới giao thông liên hoàn và tăng cường khả năng liên kết vùng. Ngoài ra, với điểm đầu kết nối trực tiếp với cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, điểm cuối tại Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy, tuyến cao tốc đồng thời hình thành hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối Việt Nam với Lào, Đông Bắc Thái Lan và Myanmar, trọng tâm là khu vực Viêng Chăn ra các cảng biển lớn tại miền Trung như Cửa Lò, Nghi Sơn và Vũng Áng. Lãnh đạo tỉnh Nghệ An cho hay, việc hình thành tuyến vận tải liên vận quốc tế này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Tỉnh, mà còn góp phần hoàn thiện chuỗi cung ứng trong khu vực ASEAN, mở ra cơ hội phát triển công nghiệp và dịch vụ logistics tại các khu kinh tế cửa khẩu.
Với kỳ vọng nâng tầm vai trò của cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Dự án đường bộ cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo được Quảng Trị đánh giá là tuyến huyết mạch, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong vận tải hàng hóa xuyên biên giới, đồng thời là trục sinh kế thiết yếu của hàng vạn người dân khu vực miền núi, biên giới của Tỉnh. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế Lao Bảo đạt xấp xỉ 738 triệu USD. Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị kỳ vọng, con số này có thể gấp đôi, gấp ba khi cao tốc được đầu tư, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa.
Với cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi đang lên các phương án khai thác kinh tế liên quan đến trục giao thông chiến lược này khi định hướng quy hoạch là hành lang kết nối Đông - Tây, giúp mở rộng không gian và khai thác triệt để dư địa phát triển. Các lĩnh vực mà Quảng Ngãi khai thác khi hoàn thành tuyến cao tốc là du lịch, đô thị, logistics, công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ. Đã có các dự án tại Măng Đen và vùng ven biển Quảng Ngãi với tổng vốn đầu tư hơn 44.000 tỷ đồng do Tập đoàn SunGroup đề xuất đầu tư dựa trên sự hình thành của tuyến cao tốc này.
Vượt trên tầm vóc một dự án hạ tầng giao thông, cao tốc Nha Trang - Đà Lạt được kỳ vọng sẽ trở thành cung đường vượt núi đẹp nhất Việt Nam. Với điểm đầu tại nút giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông thuộc tỉnh Khánh Hòa, kết thúc tại khu vực Đarahoa thuộc tỉnh Lâm Đồng, cao tốc xuyên qua địa hình đồi núi nhấp nhô, rút ngắn thời gian di chuyển từ Nha Trang đến Đà Lạt còn khoảng 1,5 - 2 giờ, giảm đáng kể so với mức 3,5 - 4 giờ hiện nay. Công trình không chỉ thúc đẩy du lịch mà còn mở rộng liên kết giữa vùng Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ, phát huy tối đa hiệu quả của trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Hiện Tập đoàn Sơn Hải đã đề xuất phát triển tuyến cao tốc vượt núi này với chất lượng kỹ thuật cao, hướng tới mục tiêu trở thành một trong những cung đường ấn tượng nhất cả nước.
Đánh giá hiệu ứng lan tỏa từ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho hay, hiện nay, các nhà máy, trung tâm logistics đang hình thành với quy mô lớn nhưng hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được. Dự án sẽ tăng cường kết nối các cảng biển phía Đông, gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu, giúp Tây Nguyên mở rộng thị trường và thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông - lâm nghiệp, chế biến và logistics. Đồng thời, tuyến đường còn là động lực phát triển mới giúp mở rộng không gian phát triển công nghiệp và đô thị, đặc biệt tại các điểm kết nối giao thông trung chuyển.
Đặt kỳ vọng lớn vào sứ mệnh kết nối duyên hải Nam Trung Bộ - Đông Nam Bộ - Tây Nguyên, Lâm Đồng hạ quyết tâm đầu tư cao tốc Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa. Không chỉ gia tăng các cực tăng trưởng kinh tế, tuyến cao tốc còn là đòn bẩy để Lâm Đồng thành lập Khu kinh tế phía Đông với quy mô hơn 55.000 ha.
