 |
| Từ đầu năm 2026 đến nay, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận 227 lượt nhà thầu bị các chủ đầu tư công khai việc chấm dứt hợp đồng do lỗi của nhà thầu. Ảnh minh họa: Hoàng Thắng |
UBND xã Hà Trung (tỉnh Thanh Hóa) vừa thông báo chấm dứt thực hiện hợp đồng xây dựng do nhà thầu vi phạm tiến độ tại Dự án Xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu trung tâm hành chính xã Hà Ngọc, huyện Hà Trung. Nhà thầu vi phạm tiến độ tại Gói thầu số 03: Thi công xây dựng và thiết bị của Dự án là Công ty TNHH Xây dựng Mai Quân (có địa chỉ tại thôn 4 xã Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa).
Lãnh đạo UBND xã Hà Trung cho biết, hợp đồng thi công Gói thầu số 03 ký ngày 13/6/2022 giữa UBND xã Hà Ngọc, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa với Công ty TNHH Xây dựng Mai Quân có thời gian thực hiện 6 tháng (giá trúng thầu là 6,43 tỷ đồng). Đến nay, sau 1 năm chuyển đổi chủ đầu tư sang UBND xã Hà Trung (theo sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp), công trình vẫn chưa thể hoàn thiện. Mặc dù chủ đầu tư và đơn vị tư vấn quản lý dự án (Công ty CP Đầu tư xây dựng và thương mại Khánh Ngân) đã nhiều lần có văn bản nhắc nhở, đôn đốc tiến độ, nhưng Nhà thầu không triển khai thi công. Chủ đầu tư đành đơn phương chấm dứt hợp đồng với nhà thầu vi phạm tiến độ.
Về phía nhà thầu, chia sẻ với phóng viên, bà Bùi Thúy Quỳnh, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Mai Quân cho biết, chủ trước của Công ty Công ty TNHH Xây dựng Mai Quân là ông Mai Văn Quân, hiện nay gần như không liên lạc được. Bà Quỳnh mới nhận chuyển nhượng cổ phần và mới tiếp nhận quyền quản lý nên không nắm được hiện trạng các công trình mà Công ty triển khai thi công dở dang từ trước. Hồ sơ, giấy tờ triển khai gói thầu, công trình trước đây của Công ty chưa được ông Mai Văn Quân bàn giao lại. Nhiều công trình do Công ty TNHH Xây dựng Mai Quân từng trúng thầu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa cũng đang trong tình trạng tương tự gói thầu trên.
Tại Cao Bằng, lãnh đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho biết, đơn vị vừa chấm dứt hợp đồng với Công ty CP Xây lắp EPC (có địa chỉ tại phường Phương Liệt, thành phố Hà Nội) vì vi phạm tiến độ thực hiện hợp đồng Gói thầu XL13: Thi công xây dựng các hạng mục triển khai đợt 1 (gồm xây mới, cải tạo sửa chữa, hạ tầng kỹ thuật) Dự án Cải tạo, nâng cấp Sở Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng. Hợp đồng được ký tháng 2/2025 với thời gian thực hiện 270 ngày (giá trúng thầu là 12,12 tỷ đồng). Đơn vị đã 15 lần gửi văn bản đôn đốc, nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhưng Nhà thầu không khắc phục được khó khăn để triển khai thi công. Ngày 3/4/2026, Công ty CP Xây lắp EPC có văn bản đề nghị chấm dứt và thanh lý hợp đồng.
UBND phường Hồng Bàng (thành phố Hải Phòng) phải chấm dứt hợp đồng thi công xây dựng Dự án Đầu tư xây dựng chỉnh trang đô thị khu vực bến xe Lạc Long cũ đối với thành viên vi phạm là Công ty CP Đầu tư Phát triển xây dựng Thành Ngọc.
Ông Phạm Văn Đoan, Chủ tịch UBND phường Hồng Bàng cho biết, hợp đồng gói thầu trên được ký từ tháng 6/2024 với thời gian thực hiện 150 ngày (giá trị hợp đồng là 5,729 tỷ đồng) nhưng đến nay Nhà thầu mới hoàn thành được 12% khối lượng. Chủ đầu tư đã nhiều lần đôn đốc, nhắc nhở nhưng Nhà thầu đã gửi văn bản xác nhận không còn năng lực để thi công, không đủ nguồn lực tài chính, nhân sự, thiết bị để tiếp tục thực hiện và hoàn thành hợp đồng. Do vậy, Chủ đầu tư bắt buộc phải tịch thu bảo đảm thực hiện hợp đồng, đồng thời đang làm thủ tục thu hồi hơn 1,35 tỷ đồng tiền dư tạm ứng chưa thi công của Công ty CP Đầu tư Phát triển xây dựng Thành Ngọc…
Trên đây là một số câu chuyện ghi nhận từ thực tế triển khai nhiều gói thầu vừa bị các chủ đầu tư “bất đắc dĩ” chấm dứt hợp đồng giữa chừng do nhà thầu mất khả năng thực hiện. Điều đáng nói là diễn biến này có chiều hướng tăng mạnh và xuất hiện ở nhiều tỉnh, thành.
Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng xã Ngãi Giao (TP.HCM) vừa thông báo chấm dứt hợp đồng với Công ty TNHH Xây dựng và Phát triển Bất động sản Nhật Nam vì vi phạm tiến độ thực hiện Gói thầu số 11 xây lắp và thiết bị thuộc Dự án Xây dựng mới Trường Tiểu học Quảng Thành, huyện Châu Đức. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 3 thành phố Huế vừa chấm dứt 2 hợp đồng với Công ty CP Xây dựng và Thương mại dịch vụ Hoàng Nguyên vì làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ các dự án.
Ban QLDA các công trình điện Miền Trung chấm dứt hợp đồng với Công ty TNHH Hoàng Dũng Quảng Trị vì không triển khai thực hiện thi công theo cam kết tại Gói thầu só 27: Xây dựng nhà QLVH đội truyền tải điện Lệ Thủy thuộc Dự án Đường dây 500kV Quảng Trạch - Dốc Sỏi. Ban QLDA Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị thành phố Huế quyết định xử phạt vi phạm tiến độ Hợp đồng Gosit hầu số 22 của Dự án Xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn thành phố Huế…
Chia sẻ với phóng viên, ông Lê Văn Tăng, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Tài chính) cho rằng, sự đổ vỡ của các hợp đồng xây dựng hầu như có nguyên nhân từ việc tích tụ bất cập trong thời gian dài. Lý do nhà thầu bỏ bê công trường có thể là năng lực thi công yếu kém hay tài chính không đủ để triển khai thi công sau khi trúng thầu. Cái gốc của vấn đề có thể từ quá trình chọn lựa nhà thầu đã không chọn được nhà thầu mạnh. Nhà thầu được chọn đã bỏ giá thấp để trúng thầu nên khi có biến động bất lợi về giá cả thị trường thì bộc lộ điểm yếu và rời bỏ.
Tại nhiều gói thầu, tình trạng chậm tiến độ kéo dài vượt ngưỡng kiểm soát rồi mới xử lý, lúc đó nhà thầu đã kiệt quệ tài chính cũng cho thấy những điểm lỏng lẻo trong quản lý hợp đồng của chủ đầu tư. Bên cạnh đó, nhiều khó khăn, vướng mắc như thiếu mặt bằng, đơn giá định mức lạc hậu không được điều chỉnh, thanh toán kịp thời…, làm kiệt quệ sức khỏe nhà thầu.
Thống kê từ đầu năm 2026 đến nay cho thấy, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận 227 lượt nhà thầu bị các chủ đầu tư công khai việc chấm dứt hợp đồng do lỗi của nhà thầu, phần lớn các nhà thầu thuộc lĩnh vực xây lắp và cung cấp thiết bị, vật tư y tế.
Ông Lê Văn Tăng cho rằng, để giảm tình trạng nhà thầu rời bỏ công trình, các cơ quan chức năng cần rà soát, đánh giá tổng thể và toàn diện các nguyên nhân từ phía chủ quan, khách quan. Từ đó mới có thể đưa ra giải pháp giảm tình trạng nhà thầu “tháo chạy”, ngừng thi công giữa chừng, giảm thiểu lãng phí nguồn vốn đầu tư và những hệ lụy khi cuộc thầu dang dở.
