 |
| Cần xử lý nghiêm tình trạng đầu cơ, găm hàng, thao túng giá. Ảnh: Nhã Chi |
Yêu cầu rà soát để giảm giá hàng hóa
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6/2026 giảm 0,39% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu giảm theo giá nhiên liệu thế giới. CPI tháng 6/2026 tăng 3,21% so với tháng 12/2025 và tăng 4,69% so với cùng kỳ năm trước. CPI bình quân quý II/2026 tăng 5,25% so với quý II/2025. Bình quân 6 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,12%.
Điểm đáng chú ý nhất trong diễn biến CPI tháng 6 là giá nhóm giao thông giảm mạnh 4,85% so với tháng trước (góp phần làm CPI chung giảm 0,48 điểm phần trăm). Trong đó, chỉ số giá xăng giảm 10,05%; chỉ số giá dầu diezen giảm 10,63% do ảnh hưởng của các đợt điều chỉnh giá xăng dầu trong nước theo diễn biến giá thế giới. Cùng với đó, giá vận tải đường hàng không giảm 11,62%; vận tải hành khách bằng đường thủy giảm 0,21%; vận tải hành khách bằng đường bộ giảm 0,08%.
Về diễn biến thị trường giá cả, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, sau xung đột Trung Đông, nhờ các chỉ đạo và giải pháp thực thi, nguồn cung xăng dầu bảo đảm và việc điều hành giá xăng dầu hợp lý. Theo đó, hiện đã bảo đảm được mức giá xăng dầu trên thị trường ở mức thấp. Tuy nhiên, giá cả mặt bằng trên thị trường vẫn chưa được điều chỉnh giảm theo giá xăng dầu.
Lãnh đạo Bộ Công Thương cũng cho rằng, trong phạm vi quản lý, từng bộ, ngành cần tập trung chỉ đạo quyết liệt. Bộ Công Thương đã yêu cầu tất cả doanh nghiệp, thương nhân đều phải rà soát để có điều chỉnh giá mặt bằng chung ở mức hợp lý. Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng đã chỉ đạo cơ quan quản lý thị trường Trung ương, địa phương vào cuộc rà soát lại toàn bộ hành vi vi phạm liên quan đến pháp luật về giá, trong đó có niêm yết giá, găm hàng, giữ giá.
Về phía doanh nghiệp, Bộ Công Thương khuyến cáo cần thực hiện nghiêm quy định về niêm yết giá, bán đúng giá niêm yết, kê khai giá khi thuộc diện kê khai, bảo đảm rà soát cơ cấu chi phí, điều chỉnh giá phù hợp khi các yếu tố đầu vào giảm, không lợi dụng biến động của thị trường để tăng giá, giữ giá bất hợp lý.
Dự báo CPI bình quân cả năm tăng 4,3 - 4,6%
Theo ông Trần Ngọc Báu, CEO Công ty dữ liệu kinh tế tài chính WiGroup, đặc thù của giá cả hàng hóa tiêu dùng là nhạy cảm với các yếu tố đầu vào, khi giá nguyên vật liệu tăng thì giá tiêu dùng tăng nhanh, nhưng lại giảm chậm khi các yếu tố đầu vào giảm. “Trong rổ hàng hóa tính CPI, có nhóm mặt hàng do Nhà nước quản lý và nhóm mặt hàng do tư nhân tự điều chỉnh. Với nhóm mặt hàng do Nhà nước quản lý, hiện giá dịch vụ giáo dục, dịch vụ y tế đang được điều tiết hợp lý. Bên cạnh đó, chính sách giảm thuế cũng góp phần hỗ trợ kiểm soát giá. Tuy nhiên, việc kiểm soát giá các mặt hàng tiêu dùng khác sẽ không dễ dàng bởi còn phụ thuộc vào cung cầu, nếu lực cầu cân bằng thì người bán hàng vẫn giữ giá”, ông Báu chia sẻ.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Đầu tư cấp cao, Công ty quản lý Quỹ Manulife Investments Việt Nam cho rằng, các nhà cung ứng hàng hóa dịch vụ trong nền kinh tế chủ yếu dựa trên lợi ích, họ chỉ giảm giá khi lợi ích bị ảnh hưởng. Mặt khác, xu hướng tăng giá cả hàng hóa thời gian qua chủ yếu do chi phí đẩy.
“Thông thường, công cụ kiểm soát lạm phát hay được áp dụng là tăng lãi suất để giảm cầu. Tuy nhiên, đặc thù đợt tăng giá gần đây là do chi phí đẩy, nên dù lãi suất trong xu hướng tăng chỉ tác động hạn chế đối với mặt bằng giá cả. Ở khía cạnh khác, do chúng ta đang nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nên việc tăng lãi suất hơn nữa càng khó khả thi. Vì vậy, để giảm đà tăng lạm phát, có thể tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, rút ngắn quy trình phê duyệt đầu tư, giảm chi phí vận hành của doanh nghiệp, dần dần sẽ tác động hãm đà tăng lạm phát”, ông Hải nhận định.
Từ góc độ khác, nhóm nghiên cứu của Công ty Chứng khoán ACBS cho rằng, vẫn còn tương đối sớm để khẳng định lạm phát đã đạt đỉnh khi giá dầu neo cao ở giai đoạn trước đã thẩm thấu vào nền kinh tế và tính dai dẳng về giá tiêu dùng cuối sẽ làm quá trình hạ nhiệt lạm phát có thể chậm hơn dự kiến. Tuy vậy, Chính phủ đã tiếp tục duy trì chính sách giảm miễn thuế đối với sản phẩm xăng dầu đến hết quý III - điều này có thể khiến quá trình bình thường hóa giá xăng dầu ổn định hơn trước những biến động khó lường về tình hình xung đột tại Trung Đông
TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng, Ngân hàng BIDV cho rằng, trong thời gian tới, chi phí đẩy có thể giảm tốc khi Trung Đông dần tái lập trạng thái "bình thường mới", giá dầu hạ nhiệt. Tuy nhiên, áp lực cầu kéo dự báo tăng mạnh hơn khi tín dụng dự báo tăng 15 - 16%, vòng quay tiền cải thiện (khoảng 0,65 - 0,7 lần), hiệu ứng tăng lương từ 1/7/2026 có thể khiến CPI tăng thêm 0,07 - 0,1 điểm phần trăm.
“Với sự phối hợp chính sách ngày càng tốt hơn, bảo đảm nguồn cung hàng hoá, dịch vụ thiết yếu, kiểm soát tốt kỳ vọng lạm phát….; CPI bình quân cả năm dự báo tăng 4,3 - 4,6%, vẫn trong tầm kiểm soát”, ông Lực chia sẻ.
Ông Lực khuyến nghị cần kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, không đánh đổi giữa tăng trưởng cao và bất ổn. Theo đó, chính sách tài khóa là chủ lực, trọng điểm; chính sách tiền tệ bổ trợ, chủ động, linh hoạt, hiệu quả. Thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất đến hết năm 2026; điều hành giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý với lộ trình và liều lượng phù hợp, bảo đảm nguồn cung và bình ổn giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu; xử lý nghiêm tình trạng “đầu cơ, găm hàng, thao túng giá”.
