 |
| Nghị quyết 66.20 cho phép xác định trước khu vực dự kiến lấn biển, xác định giá trị tạm tính và sử dụng làm cơ sở triển khai dự án. Ảnh: N.Huy |
Tháo gỡ loạt vướng mắc về quỹ đất thanh toán
Ngày 18/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.20/2026/NQ-CP quy định một số cơ chế, chính sách xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật về sử dụng quỹ đất dự kiến lấn biển để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 theo hình thức hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT).
Theo Nghị quyết, UBND tỉnh An Giang được sử dụng khu vực định hướng lấn biển thuộc Đặc khu Phú Quốc trong quy hoạch để tạo quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện công trình, dự án phục vụ APEC 2027 theo hình thức BT. Địa phương được lựa chọn khu vực dự kiến lấn biển, xác định diện tích dự kiến thanh toán, đồng thời xác định giá trị tạm tính của khu vực này trên cơ sở giá đất theo mục đích sử dụng mới, giá đất khu vực liền kề và hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định.
Nghị quyết cũng cho phép thực hiện đồng thời nhiều thủ tục liên quan, làm cơ sở điều chỉnh chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án, thiết kế kỹ thuật, dự toán và ký kết hợp đồng BT. Đáng chú ý, trong quá trình xác định diện tích và giá trị tạm tính của khu vực dự kiến lấn biển, tỉnh An Giang được tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch phân khu đối với khu vực dự kiến lấn biển được lựa chọn. Cơ chế này cho phép các thủ tục quy hoạch và chuẩn bị đầu tư được triển khai song song, thay vì phải chờ hoàn tất quá trình hình thành quỹ đất như trình tự thông thường. Sau khi hình thành quỹ đất lấn biển, địa phương thực hiện cơ chế quyết toán, bù trừ chênh lệch giữa giá trị công trình BT và giá trị quỹ đất thanh toán theo quy định của pháp luật về PPP.
Theo tìm hiểu, tỉnh An Giang đang triển khai 21 dự án trọng điểm phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, gồm 10 dự án đầu tư công và 11 dự án PPP hoặc đầu tư kinh doanh. Tại cuộc họp mới đây, ông Hồ Văn Mừng, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang yêu cầu các công trình phục vụ APEC 2027 phải hoàn thành chậm nhất ngày 31/5/2027, tức là sớm hơn từ 3 - 6 tháng so với thời điểm diễn ra Hội nghị để dành thời gian cho công tác kiểm tra, nghiệm thu, vận hành thử, bảo đảm tuyệt đối về an ninh, an toàn.
Yêu cầu của người đứng đầu An Giang cho thấy, dư địa về thời gian triển khai các dự án không còn nhiều. Bất kỳ điểm nghẽn nào về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn lực hay cơ chế thanh toán đều có thể tác động trực tiếp đến tiến độ các công trình trọng điểm.
Đánh giá về Nghị quyết 66.20 vừa được Chính phủ ban hành, một số chuyên gia nêu quan điểm, quyết sách mới sẽ khơi thông hàng loạt vướng mắc thực tiễn. Trong danh mục các dự án PPP phục vụ APEC 2027 thì Dự án Trung tâm Hội nghị APEC là trường hợp điển hình, có quy mô lớn và giữ vai trò trung tâm. Theo hồ sơ chuẩn bị đầu tư, Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 21.860 tỷ đồng, được định hướng thực hiện theo phương thức PPP - hợp đồng BT hoặc hình thức đầu tư khác. Công trình được quy hoạch trên diện tích khoảng 28 ha, bao gồm nhiều hạng mục, được xem là “trái tim” của toàn bộ không gian APEC 2027.
Dự án Trung tâm Hội nghị APEC được Tập đoàn Sun Group triển khai thi công. Theo cập nhật của tỉnh An Giang, đến tháng 6/2026, Dự án đạt khoảng 46,58% khối lượng thực hiện. Hiện nay, các hạng mục hạ tầng kỹ thuật đang được tập trung thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/5/2027. Bên cạnh áp lực tiến độ, một bài toán cần lời giải là cơ chế thanh toán đối với nhà đầu tư trong trường hợp Dự án được triển khai theo hợp đồng BT.
Rà soát, sửa đổi quy định về PPP, BT
Cùng với Dự án Trung tâm Hội nghị APEC, tỉnh An Giang đang triển khai dự án xây dựng kè và san lấp mặt bằng phục vụ xây dựng trung tâm hội nghị và các công trình chức năng với diện tích khoảng 57 ha. Sau khi hoàn thành, khu vực này sẽ hình thành không gian phát triển mới ven biển, tạo điều kiện bố trí các công trình hạ tầng, dịch vụ và quỹ đất phát triển đô thị trong tương lai.
Tuy nhiên, khác với quỹ đất đã hiện hữu, phần diện tích dự kiến lấn biển chưa hình thành tại thời điểm chuẩn bị đầu tư. Điều này dẫn tới nhiều khó khăn trong việc xác định diện tích, giá trị và phương án thanh toán cho nhà đầu tư BT theo quy trình thông thường. Nghị quyết 66.20 đã lựa chọn cách tiếp cận mới khi cho phép xác định trước khu vực dự kiến lấn biển, xác định giá trị tạm tính và sử dụng làm cơ sở triển khai dự án. Đồng thời, nhà đầu tư BT được thực hiện hoạt động lấn biển đối với phần diện tích được cơ quan có thẩm quyền quyết định và việc thanh toán quỹ đất được thực hiện tương ứng với tiến độ xây dựng công trình.
Để bảo đảm tính minh bạch, chuẩn xác, Nghị quyết giao Thanh tra Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước xây dựng, thực hiện kế hoạch thanh tra, kiểm toán việc thực hiện hợp đồng BT ngay từ thời điểm triển khai. Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn việc xác định giá đất; Bộ Xây dựng hướng dẫn xác định tổng mức đầu tư đối với các hạng mục đặc thù; UBND tỉnh An Giang chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, hiệu quả và tiến độ thực hiện các dự án.
Dù được thiết kế để xử lý tình huống đặc thù tại Phú Quốc, Nghị quyết 66.20 không chỉ mang ý nghĩa trước mắt đối với các dự án phục vụ APEC 2027. Nghị quyết giao Bộ Tài chính rà soát, đề xuất sửa đổi quy định liên quan của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP) nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Theo đó, Phụ lục kèm theo Nghị quyết xác định nội dung được nghiên cứu sửa đổi là Điểm a Khoản 2a Điều 45 của Luật PPP (về nhóm hợp đồng dự án áp dụng cơ chế Nhà nước thanh toán).
Một số ý kiến kỳ vọng, việc “mở đường riêng” cho dự án BT lần này sẽ cung cấp kinh nghiệm thực tiễn cho quá trình hoàn thiện khung khổ pháp lý về PPP, BT nhằm đổi mới cơ chế huy động nguồn lực ngoài ngân sách, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, phục vụ mục tiêu phát triển đất nước nhanh và bền vững.
