 |
| Hai gói thầu sơn lại các vạch sơn tổ chức giao thông bị mờ tại TP. Đà Nẵng có nhiều nhà thầu chào giá thấp bất thường. Ảnh minh họa: Phúc An |
Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng đang tổ chức lựa chọn nhà thầu 2 gói thầu có hiện tượng trên. Đầu tiên là Gói thầu Xây lắp công trình thuộc Dự án Sơn lại các vạch sơn tổ chức giao thông bị mờ các tuyến đường tỉnh và quốc lộ năm 2026. Gói thầu có giá 4,413 tỷ đồng, mở thầu ngày 7/9/2026. Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại DKH dự thầu với giá 2,407 tỷ đồng (giảm 45%); Công ty TNHH Xây dựng công trình và Phát triển giao thông Thanh Vũ đại diện liên danh có giá dự thầu 2,765 tỷ đồng (giảm 37%); Công ty CP Kỹ thuật xây dựng Hòa Khánh đại diện liên danh có giá dự thầu 2,97 tỷ đồng (giảm 33%).
Tại Gói thầu Xây lắp công trình thuộc Dự án Sơn lại vạch sơn bị mờ các tuyến đường khu vực trung tâm TP. Đà Nẵng năm 2026 (8,364 tỷ đồng), Liên danh sơn đường trung tâm thành phố năm 2026 (Công ty TNHH Xây dựng công trình và Phát triển giao thông Thanh Vũ đại diện) dự thầu với giá 4,58 tỷ đồng (giảm 46%); Liên danh Đà Nẵng (Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại DKH đại diện) có giá dự thầu 4,843 tỷ đồng (giảm 43%); Công ty TNHH Phú Nguyên Hoàng dự thầu với giá 5,456 tỷ đồng (giảm 35%)…
Văn phòng HĐND và UBND xã Bàu Lâm (TP.HCM) vừa mở thầu Gói thầu Xây lắp thuộc Dự án Lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng các ấp trên địa bàn xã (18,944 tỷ đồng). Liên danh chiếu sáng Bàu Lâm (do Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Xuất nhập khẩu Khai Phát đại diện) có giá dự thầu 13,799 tỷ đồng (giảm 28%); Liên danh HTCS xã Bàu Lâm (do Công ty TNHH Xây dựng - Thương mại - Dịch vụ Tín Nghĩa Xuyên Mộc đại diện) có giá dự thầu 15,487 tỷ đồng (giảm 19%)…
Một đơn vị thi công trong lĩnh vực sửa chữa, lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng, sơn vạch đường, tổ chức giao thông tại TP.HCM chia sẻ, chi phí nhân công, ca máy của các gói thầu lĩnh vực này rất đặc thù, không thể tùy ý cắt giảm hay bỏ giá quá thấp. Hiện nay, đơn giá cấu thành dự toán các gói thầu đã rất sát thị trường. Thậm chí, một số mặt hàng, nguyên liệu cũng như giá nhân công xây dựng còn chưa theo kịp biến động thị trường. Chưa kể để thực hiện các gói thầu này, phần lớn đội ngũ nhân sự của nhà thầu phải thi công trong đêm, giá nhân công sẽ phải cao hơn bình thường. Do tổng chi phí tổ chức duy trì các ca máy của nhà thầu tăng cao hơn trước, để dự thầu và tính toán đường dài, nhà thầu không thể tùy tiện giảm giá thấp hơn dự toán từ 30% trở lên.
Ban Quản lý dự án 8 thuộc Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, từng công bố chấm dứt hợp đồng, phạt vi phạm cũng như cấm thầu một đơn vị tư vấn giám sát thi công với lý do sử dụng nhân sự không đúng theo kê khai trong HSDT. Đây là nhà thầu có giá dự thầu thấp hơn 30% so với giá gói thầu. Thực tế, đối với các gói thầu tư vấn giám sát xây dựng, chất lượng đội ngũ nhân sự quyết định chất lượng triển khai của nhà thầu. Chi phí thấp thì nhà thầu không thể chi trả cho nhân sự chất lượng cao, do đó dẫn tới tình trạng “trà trộn” nhân sự kém chất lượng.
Theo thông tin từ Khu Quản lý đường bộ III, nhà thầu chào thầu thấp hơn giá gói thầu từ 15% trở lên có thể gặp nhiều khó khăn trong quá trình thi công. Một số đơn vị có dấu hiệu “đuối sức” ngay khi công trình cần huy động lượng lớn vật liệu xây dựng, tăng cường ca máy.
Thông tin đến phóng viên, một CĐT tại TP.HCM cho biết, khi tổ chức đấu thầu một gói thầu xây lắp, có nhà thầu chào giá thấp bất thường, CĐT đã yêu cầu nhà thầu giải trình, làm rõ về tính khả thi của giá dự thầu và các chi phí cấu thành giá dự thầu; chứng minh sự phù hợp giữa giá dự thầu với phạm vi công việc, giải pháp thực hiện do nhà thầu đề xuất, tiến độ thực hiện và các yêu cầu khác của HSMT. Để đề phòng rủi ro trong trường hợp nhà thầu này trúng thầu nhưng không thực hiện được hợp đồng, CĐT được yêu cầu tăng giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng lớn hơn 10% nhưng không quá 30% giá trị hợp đồng. Trường hợp nhà thầu từ chối cung cấp bảo đảm thực hiện hợp đồng tăng thêm theo yêu cầu của CĐT thì không được đề nghị trúng thầu. Trước các yêu cầu của CĐT, giải trình của nhà thầu không đủ sức thuyết phục, thiếu lý lẽ và căn cứ chi tiết về cơ sở cấu thành chi phí.
Chào giá thấp bất thường không phải là chiến lược cạnh tranh bền vững mà là “con dao 2 lưỡi” đe dọa chất lượng dự án. Để giải quyết căn cơ, theo các chuyên gia, đầu tiên cần tăng cường chất lượng công tác lập dự toán, cập nhật chính xác chi phí xây dựng, đơn giá. Đối với các nhà thầu chào giá thấp bất thường, pháp luật đấu thầu hiện hành đã tạo hành lang pháp lý an toàn cho các CĐT khi yêu cầu nhà thầu giải trình, ràng buộc bằng cách tăng giá trị bảo đảm thực hiện hợp đồng. Đồng thời, chính các nhà thầu cần tự bảo vệ mình, bỏ tư duy cạnh tranh bằng giá rẻ, tránh viễn cảnh càng thi công càng lỗ do không tính toán đủ chi phí, thậm chí tiềm ẩn rủi ro chấm dứt hợp đồng, bị đánh giá uy tín.
