Nhận định trên được Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva đưa ra hôm thứ Hai, tại phiên khai mạc chuỗi hội nghị thường niên kéo dài một tuần giữa IMF và Ngân hàng Thế giới (World Bank) ở thủ đô Bangkok, Thái Lan.
Bà Georgieva đánh giá cơn sốt đầu tư vào AI đang tạo ra "cú sốc kép về cả cầu lẫn đầu tư", có thể giúp các nền kinh tế phát triển ở châu Á tăng trưởng thêm từ 0,5 - 1 điểm phần trăm, đồng thời thúc đẩy các nền kinh tế mới nổi trong khu vực tăng từ 0,2 - 0,8 điểm phần trăm.
"Dù muốn hay không, AI đã hiện diện ở khắp mọi nơi. Bước chuyển mình sang guồng quay tăng tốc này chính là yếu tố giữ cho kinh tế toàn cầu duy trì mức tăng trưởng khoảng 3%, bất chấp lực cản từ cú sốc nguồn cung năng lượng", người đứng đầu IMF nhấn mạnh.
Hồi tháng 7, IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 sẽ đạt 3% và dự kiến công bố báo cáo triển vọng cập nhật vào thứ Ba.
Đề cập đến tác động tiêu cực của AI đối với việc làm, bà Georgieva cho biết, các nghiên cứu của IMF chỉ ra rằng khoảng 40% công việc trên toàn cầu sẽ được AI hỗ trợ, bị hạ bậc hoặc xóa bỏ hoàn toàn; tỷ lệ này tại các nền kinh tế phát triển lên tới 60%. Thực tế này sẽ tác động sâu sắc đến việc làm, tăng trưởng, giáo dục và phương thức thu ngân sách của các chính phủ khi cơ cấu kinh tế dịch chuyển mạnh từ thâm dụng lao động sang thâm dụng vốn.
Một nghiên cứu ban đầu tại Mỹ cho thấy, 10% công việc hiện nay đã đòi hỏi kỹ năng liên quan đến AI. Trong khi các công việc mang tính lặp lại theo quy trình đang thu hẹp dần, số lượng việc làm lương thấp lại tăng lên ở 2 lĩnh vực xây dựng và trung tâm dữ liệu.
"Đây là một công nghệ mang tính chuyển hóa, làm thay đổi toàn diện cách chúng ta làm việc và sinh hoạt", bà Georgieva chia sẻ, đồng thời cho biết hiện một trợ lý ảo AI đều đặn gửi cho bà bản tóm tắt lịch trình dài 30 giây mỗi sáng.
Lãnh đạo IMF nhận định Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ là các mắt xích sản xuất chủ lực trong chuỗi cung ứng AI, nhưng phần lớn doanh nghiệp cung ứng phần cứng cho hạ tầng thiết yếu lại nằm ở châu Á, điển hình là Thái Lan - nước chủ nhà của hội nghị năm nay.
Phát biểu tại sự kiện, Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam lưu ý các chính phủ cần sớm giải quyết bài toán AI thu hẹp cơ hội việc làm đối với sinh viên mới tốt nghiệp.
"Chúng ta đang đối mặt với một vấn đề nhức nhối cần sớm giải quyết: cánh cửa đầu tiên bước vào thị trường lao động - công việc đầu đời sau khi ra trường - đang chứng kiến nhu cầu tuyển dụng sụt giảm", ông Tharman nhấn mạnh.
Tổng thống Singapore cũng cảnh báo thế giới cần đề phòng nguy cơ AI đào sâu khoảng cách tăng trưởng và tạo việc làm giữa các nước đang phát triển và các nền kinh tế tiên tiến.
Về phía Ngân hàng Thế giới, Chủ tịch Ajay Banga - người luôn xem việc làm là trọng tâm trong nhiệm kỳ của mình - nhận định, AI sẽ không xóa sổ các vị trí việc làm khởi điểm. Theo ông, phần lớn biến động sẽ tập trung tại các nền kinh tế phát triển - nơi đang trực tiếp xây dựng các mô hình AI quy mô lớn.
"Tại các thị trường mới nổi, chúng tôi không tập trung vào các mô hình ngôn ngữ lớn", ông Banga nói, đồng thời bổ sung rằng World Bank đang hướng tới khai thác "AI quy mô nhỏ" - mô hình không đòi hỏi sức mạnh tính toán khổng lồ nhưng vẫn giúp nâng cao năng suất cho nông dân, trạm y tế và giáo viên.
