 |
| Cần bảo đảm cân đối cung cầu thị trường, nhất là với các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, lương thực, thực phẩm... nhằm kiểm soát lạm phát. Ảnh: Nguyên Lê |
Chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá ngày 23/4, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao sự chủ động của Bộ Tài chính và các bộ, ngành trong công tác quản lý, điều hành giá quý I/2026. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, tình hình quốc tế biến động, gây áp lực lớn đến mặt bằng giá trong nước, dẫn đến nguy cơ "nhập khẩu lạm phát từ bên ngoài". Đề nghị các bộ, ngành cần chủ động, linh hoạt trong quản lý điều hành giá.
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, giá xăng dầu thế giới tăng mạnh từ tháng 3/2026 bởi ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông đã tác động dây chuyền đến giá cước vận chuyển, chi phí logistics và các hàng hóa thiết yếu khác. Bộ Tài chính cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026 trong khoảng 4,5%, 5% và 5,5%, tăng so với 3 kịch bản khoảng 3,6%, 4,1% và 4,6% được đưa ra đầu tháng 3/2026.
Theo phân tích của Bộ Tài chính, trong thời gian tới, mặt bằng giá trong nước sẽ tiếp tục chịu áp lực từ nhiều yếu tố. Trước hết là biến động giá nguyên, nhiên vật liệu nhập khẩu do tình hình địa chính trị phức tạp và xu hướng gia tăng bảo hộ thương mại trên thế giới. Điều này có thể làm chi phí nhập khẩu tăng, từ đó tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất trong nước.
Bên cạnh đó, chi phí vận tải quốc tế và nội địa dự kiến tiếp tục tăng theo giá xăng dầu, làm gia tăng chi phí trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Giá vật liệu xây dựng cũng có xu hướng tăng do nhu cầu lớn từ các dự án hạ tầng trọng điểm, trong khi nguồn cung một số vật liệu còn hạn chế và chi phí sản xuất bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu.
Chi phí vận tải quốc tế và nội địa dự kiến tiếp tục tăng theo giá xăng dầu, làm gia tăng chi phí trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Giá vật liệu xây dựng cũng có xu hướng tăng do nhu cầu lớn từ các dự án hạ tầng trọng điểm, trong khi nguồn cung một số vật liệu còn hạn chế và chi phí sản xuất bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu.
Giá cả nhóm lương thực, thực phẩm có thể tăng do chi phí đầu vào như thức ăn chăn nuôi, phân bón và chi phí vận chuyển tăng. Ngoài ra, rủi ro về an ninh lương thực toàn cầu có thể khiến nhu cầu nhập khẩu gạo gia tăng, từ đó ảnh hưởng đến giá trong nước.
Một số mặt hàng do Nhà nước quản lý cũng dự kiến được điều chỉnh theo lộ trình tính đúng, tính đủ chi phí. Cụ thể, giá dịch vụ khám chữa bệnh dự kiến tăng do bổ sung chi phí quản lý và điều chỉnh phụ cấp y tế có thể làm CPI tăng khoảng 0,28%. Bên cạnh đó, giá học phí năm học 2026 - 2027 dự kiến điều chỉnh theo lộ trình tính đủ chi phí đào tạo, với mức trần đại học công lập tăng bình quân 12,7% và giáo dục nghề nghiệp công lập tăng khoảng 18%.
Về các giải pháp hỗ trợ kiểm soát lạm phát trong thời gian tới, đại diện Bộ Xây dựng cho biết, cơ quan này đang vận động các doanh nghiệp giảm giá đậu, đỗ xe, chi phí liên quan đến xếp dỡ hay giảm giá những dịch vụ không liên quan đến giá xăng dầu để chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp vận tải. Bộ Công Thương đề xuất không thu thuế kho ngoại quan.
Chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành chú trọng các giải pháp về bảo đảm điều hòa cung cầu, nhất là đối với các nhóm hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, lương thực thực phẩm, nguyên liệu đầu vào cho sản xuất. Kịp thời điều hòa cung cấp các mặt hàng phục vụ nhu cầu trong nước giữa các vùng, địa phương và nhu cầu xuất khẩu để ổn định giá cả thị trường. Bảo đảm cân đối cung cầu, nhất là với các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, lương thực, thực phẩm...
Đối với các hàng hóa và dịch vụ do Nhà nước định giá dự kiến có phương án điều chỉnh thì các bộ, ngành, địa phương chú trọng rà soát yếu tố chi phí, đánh giá kỹ tác động lên mặt bằng giá tại địa phương nói riêng và cả nước nói chung, tránh tăng khi chưa đủ các điều kiện phù hợp.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện giải pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu và LPG cho thị trường trong nước trong mọi tình huống và điều hành giá xăng dầu theo quy định.
Bộ Xây dựng được yêu cầu chủ trì phối hợp với các tỉnh để triển khai hiệu quả chỉ đạo của Thủ tướng về việc tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá nhiên liệu, nguyên liệu, vật liệu xây dựng; tháo gỡ khó khăn vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải.
Trao đổi với phóng viên Báo Đấu thầu, TS. Nguyễn Đức Độ, nguyên Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) nhận định, xung đột tại Trung Đông leo thang gây ra nhiều hệ lụy, trong đó có áp lực lạm phát tăng lên đáng kể từ đầu quý II năm nay. Tuy nhiên, với các giải pháp đang được triển khai từ khía cạnh tăng cung hàng hóa, giảm thuế, phí, kiểm soát giá cả, công tác bình ổn giá có kết quả khả quan. “Việc cập nhật và lường trước các kịch bản là cần thiết, song trong bối cảnh hiện nay, lạm phát năm nay vẫn trong ngưỡng mục tiêu 4,5%”, ông Độ nói.
TS. Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công, Trường đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, cần có sự phối hợp hài hòa giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, hạn chế tác động tiêu cực từ cú sốc bên ngoài. Đồng thời, các cơ quan điều hành chính sách của nhà nước cần minh bạch lộ trình điều chỉnh các mặt hàng điện, y tế, giáo dục để tránh tình trạng giá cả nhiều mặt hàng "tát nước theo mưa” trong giai đoạn tới. Việc điều chỉnh giá nếu cần thiết nên được chia nhỏ và thực hiện vào các thời điểm phù hợp để tránh gây sốc cho chỉ số bình quân cả năm.
