 |
| Hạ tầng điện, nước, trung tâm dữ liệu cần được đồng bộ xây dựng để tăng sức hấp dẫn các dòng vốn đầu tư. Ảnh: Lê Tiên |
Cách tiếp cận mới từ tư duy
Theo PGS. TS. Trần Đình Thiên, trước đây, nước ta cũng đã có các nghị quyết riêng về phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới công nghệ, hội nhập, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, nhưng chưa tạo ra chuyển biến rõ rệt trong thực tiễn. Điểm khác biệt trong các nghị quyết của Đảng hiện nay nằm ở cách tiếp cận theo tổ hợp chính sách, theo bộ, theo khối, thay vì từng nghị quyết riêng biệt, độc lập, đơn độc và thiếu đồng bộ về mục tiêu. Đây là một cách tiếp cận tổng thể, có hệ thống, giúp các chính sách đi vào cuộc sống một cách nhanh chóng. Từ đó, nền kinh tế sẽ không chỉ phát triển về lượng, mà sẽ cải thiện hiệu quả khi nhất quán về tư duy và được sử dụng nguồn lực một cách tối ưu.
Từ cảm nhận của người đứng đầu doanh nghiệp, ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) nhận định, khoảng cách giữa chủ trương và hành động, lời nói và việc làm trong bối cảnh đất nước hiện nay đang được thu hẹp rất nhanh. “Sự nhất quán trong điều hành đã tạo nên khí thế và sức lan tỏa mạnh mẽ tới cộng đồng doanh nghiệp. Đẩy nhanh tiến độ thực thi chính sách là cách giảm thiểu lãng phí hiệu quả nhất”, ông Tâm nói. Với đà cải cách hiện nay, người đứng đầu KBC tin rằng, trong vòng 10 năm tới, GDP của Việt Nam hoàn toàn có khả năng lọt TOP 10 nền kinh tế hàng đầu thế giới.
Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch HĐQT FiinGroup và FiinRatings cho biết, đa số các định chế tài chính quốc tế đều đánh giá mức tăng trưởng 8 - 9% của Việt Nam trong giai đoạn tới là khả thi, còn mức tăng trưởng 10% trở lên vẫn còn nhiều tranh luận, cần được kiểm định bằng những dữ liệu cụ thể hơn.
“Nhà đầu tư nước ngoài rất thích những nền kinh tế và doanh nghiệp có tham vọng lớn hơn là chỉ tăng trưởng an toàn và chắc chắn. Đối tác của chúng tôi như S&P Global đánh giá cao tham vọng tăng trưởng của Việt Nam, bởi phải có mong muốn thì mới có khả năng thành công”, ông Thuân chia sẻ.
Tuy nhiên, nhìn lại câu chuyện tăng trưởng năm 2025 từ bức tranh dữ liệu lớn, ông Nguyễn Quang Thuân chỉ ra rằng, đầu tư công và FDI vẫn là động lực tăng trưởng trụ cột. Thực tế, đầu tư của khu vực tư nhân trong nước và cầu tiêu dùng vẫn còn rất yếu. Theo ông Thuân, chỉ khi nào thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam tiệm cận 10.000 USD, cầu tiêu dùng nội địa mới thực sự bứt phá. Thời gian qua có rất nhiều dự án bất động sản được cấp phép, khởi công, nhưng chỉ khi dự án được triển khai mạnh mẽ, nguyên vật liệu luân chuyển từ nhà sản xuất đến công trình và tài sản được đưa vào khai thác, cho thuê hoặc tạo việc làm… thì chuỗi công việc đó mới đóng góp thực sự vào GDP.
Dự báo trong 3 - 6 năm tới, nền kinh tế Việt Nam vẫn sẽ tăng trưởng dựa trên đầu tư, câu hỏi được nhiều chuyên gia đặt ra là lấy vốn từ đâu, khi đầu tư công và tín dụng ngân hàng đều có giới hạn.
Khơi nguồn vốn tư nhân và vốn dài hạn
Theo PGS. TS. Võ Trí Thành, nền tảng đầu tiên để khai mở và thu hút nguồn lực mới là ổn định kinh tế vĩ mô. Nợ công của Việt Nam đang ở mức tương đối an toàn, thấp hơn nhiều so với ngưỡng cho phép. Tỷ lệ đầu tư trên GDP mới chỉ khoảng trên 30%.
Để thu hút nguồn lực tư nhân, TS. Võ Trí Thành nhận định, điều kiện tiên quyết là niềm tin, thể chế và môi trường đầu tư kinh doanh phải tốt. Trong đó, thể chế là khâu then chốt; hạ tầng - cả hạ tầng cứng và hạ tầng số - là điều kiều kiện không thể thiếu; con người, nguồn nhân lực chất lượng cao và đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định trong dài hạn.
Cũng trong kiến giải về nguồn lực cho tăng trưởng, ông Nguyễn Quang Thuân cho rằng, chiến lược phát triển đất nước cần được định hình theo hướng khai mở mạnh mẽ các nguồn vốn đầu tư, đặc biệt là vốn tư nhân, vốn vay quốc tế. Nhà nước không chỉ đầu tư trực tiếp vào hạ tầng, mà cần tham gia tái tài trợ, hoặc hợp tác với tư nhân thông qua mô hình công tư để đầu tư vào các ngành khác.
Theo ông Thuân, không chỉ doanh nghiệp tư nhân, khối doanh nghiệp nhà nước cũng còn rất nhiều dư địa tăng trưởng khi đòn bẩy tài chính của đa số doanh nghiệp khối này vẫn ở mức thấp. Ông Thuân mong đợi, khối doanh nghiệp nhà nước sẽ ngày càng cải thiện hiệu quả và tham gia niêm yết, mở rộng không gian huy động vốn từ thị trường tài chính.
Liên quan đến dòng vốn ngân hàng, ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) cho biết, hệ thống ngân hàng đang có thay đổi mạnh mẽ với xu hướng phân quyền, số hóa, chấp nhận “thử và sai” để rút ngắn thời gian triển khai sản phẩm mới. Các hình thức cho vay dựa trên dòng tiền đang giúp nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startup) Việt Nam dễ tiếp cận vốn hơn. Tín dụng xanh, dù có tiêu chuẩn khắt khe hơn, nhưng các ngân hàng đang ngày càng mở rộng phạm vi cung ứng dòng vốn này.
Để đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng, ông Hải cho rằng, tuy không thể lấy nguồn huy động ngắn hạn để cho vay dài hạn, nhưng các ngân hàng có thể đóng vai trò kết nối doanh nghiệp với các quỹ đầu tư, nơi mà sự thẩm định của ngân hàng giúp gia tăng niềm tin cho các nhà đầu tư quốc tế.
Một gợi ý khác được Chủ tịch KBC nêu lên, đó là nhiều quỹ đầu tư quốc tế cho biết họ sẵn sàng tài trợ vốn cho doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận được nguồn vốn quốc tế giá rẻ, doanh nghiệp cần có dự án quy mô đủ lớn, minh bạch và được chuẩn bị bài bản. Bên cạnh đó, đất nước cần chuẩn bị hạ tầng năng lượng, hạ tầng công nghệ và nhiều điều kiện nền tảng khác để hỗ trợ các doanh nghiệp thu hút nhà đầu tư lớn.
