 |
| Tính từ đầu năm đến hết ngày 15/2/2026, tổng trị giá xuất khẩu hàng hóa đạt 63,64 tỷ USD, tăng 33,7% so với cùng kỳ năm 2025. Ảnh: Tấn Tiên |
Tín hiệu tích cực về đơn hàng
Theo số liệu thống kê sơ bộ vừa được Cục Hải quan cập nhật, đến hết ngày 15/2/2026, tổng trị giá XK hàng hóa đạt 63,64 tỷ USD, tăng 33,7% (tương ứng 16,05 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2025. Một số nhóm hàng như: máy vi tính sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 4,63 tỷ USD (49,4%); máy móc thiết bị dụng cụ và phụ tùng tăng 2,36 tỷ USD (42,5%); điện thoại các loại và linh kiện tăng 1,33 tỷ USD (18,9%)... so với cùng kỳ năm 2025. Nhiều doanh nghiệp (DN) XK cho biết, tình hình đơn hàng có tín hiệu tích cực.
Ông Nguyễn Hùng Quý, Tổng giám đốc Công ty TNHH Tổng công ty Dệt May miền Nam - Vinatex (VSC) cho hay, VSC đã đủ đơn hàng đến hết tháng 7/2026 và đang tiếp tục đàm phán đơn hàng cho quý III/2026. Với Tổng công ty May Nhà Bè, DN này đã đủ đơn hàng hết quý II/2026 và đang tích cực thương thảo cho đơn hàng quý III và quý IV… Nhiều DN dệt may khác đang tiếp nhận đơn hàng cho quý II. Tuy vậy, các đơn hàng XK năm nay chủ yếu là đơn hàng nhỏ, thời gian giao hàng gấp, mẫu mã thay đổi liên tục.
Theo đại diện Hiệp hội Chế biến và XK thủy sản Việt Nam (VASEP), dù thách thức, song hoạt động XK vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Nhu cầu từ các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ và châu Âu có dấu hiệu phục hồi, tạo lực đẩy cho giá cá tra nguyên liệu trong nước. Dự kiến, kim ngạch XK cá tra trong năm nay có thể đạt khoảng 2,3 tỷ USD. Đến hết ngày 15/2/2026, kim ngạch XK tôm đạt gần 1,46 tỷ USD, nằm trong TOP 3 mặt hàng XK cao nhất của ngành nông nghiệp.
Đối với DN cơ khí, trong chia sẻ mới đây, ông Trịnh Văn Huyên, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Đại Dũng cho biết, năm 2026, Đại Dũng đặt mục tiêu doanh thu 12.000 tỷ đồng. Theo ông Huyên, Đại Dũng vừa khai xuân với 34 hợp đồng mới có tổng giá trị hơn 6.500 tỷ đồng, đây là nền tảng quan trọng để DN hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng.
Thông tin cũng cho thấy, sau chuyến công tác tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư Tô Lâm, bên cạnh các mặt hàng XK truyền thống, các sản phẩm công nghệ, kinh tế số của Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội mở rộng thị trường XK.
Chuyển trọng tâm tăng chất trong xuất khẩu
Với các triển vọng mở ra, Bộ Công Thương dự kiến tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2026 hướng tới mốc 1.000 tỷ USD, vượt kỷ lục năm 2025 là 930 tỷ USD.
Ông Trần Thanh Hải, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương nhận định, bên cạnh cơ hội, hoạt động xuất khẩu cũng có những khó khăn và thách thức như chưa cân đối về thị trường, phụ thuộc vào một số thị trường lớn; kim ngạch XK của doanh nghiệp FDI chiếm tỷ trọng cao; giá trị gia tăng của hàng hóa XK thấp, thiếu sản phẩm có thương hiệu nội địa…
Đồng quan điểm, TS. Lê Quốc Phương, chuyên gia thương mại phân tích, sản phẩm công nghiệp chiếm khoảng 86 - 88% giá trị XK nhưng chủ yếu là hàng gia công, lắp ráp; giá trị gia nội địa tăng thấp, giá trị gia tăng vẫn chủ yếu thu từ lao động giá rẻ, thu từ cho thuê đất… Trong khi đó, nhiều thị trường nhập khẩu lớn của Việt Nam đang siết chặt các tiêu chuẩn liên quan đến phát thải, trách nhiệm xã hội và tính bền vững của chuỗi cung ứng của hàng hóa.
“Đã đến lúc phải chuyển mạnh trọng tâm XK từ lượng sang chất để phát triển bền vững với mục tiêu là nâng cao giá trị gia tăng nội địa, giảm phụ thuộc nhập khẩu, đa dạng hóa thị trường và đẩy mạnh XK dịch vụ”, ông Phương nêu quan điểm.
Để làm được điều này, cơ quan quản lý chuyên ngành cần tăng cường chia sẻ thông tin, cảnh báo sớm rủi ro, cập nhật thay đổi chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định môi trường, phòng vệ thương mại của các thị trường XK, giúp DN chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất kinh doanh…
Về phía DN, cần chủ động tăng sức cạnh tranh của hàng hóa với việc đáp ứng đầy đủ các quy định về truy xuất nguồn gốc, xuất xứ, nhãn mác, bao bì khi XK. Đồng thời, nghiên cứu, tìm hiểu kỹ trước khi giao dịch, ký kết hợp đồng và XK hàng hóa để giảm thiểu rủi ro…
